Koszty zastępstwa procesowego z urzędu i w postępowaniu egzekucyjnym
Wierzyciele w prowadzonych przez siebie postępowaniach bardzo często reprezentowani są przez fachowych pełnomocników, tak przez adwokatów, jak i radców prawnych.
Taka reprezentacja, co naturalne, generuje koszty, które stanowią element większej grupy obejmującej koszty procesu. Zgodnie z art. 98 K.p.c. strona przegrywająca obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Koszty zastępstwa, jako element kosztów procesu, również podlegają zwrotowi.
Takie rozwiązanie ma spowodować neutralizację kosztów zlecenia prowadzenia sprawy stronie wygrywającej. Polska procedura przewiduje koszty zastępstwa tak w postępowaniu sądowym, jak i w egzekucyjnym.
Koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu egzekucyjnym
Kwestią fundamentalną jest prawidłowe ustalenie kosztów zastępstwa w postępowaniu egzekucyjnym. Wylicza się je - w zależności od podstawy ustanowienia pełnomocnika - na podstawie stawek wynikających z obecnie obowiązujących rozporządzeń: Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz w sprawie opłat za czynności radców prawnych (w przypadku ustanowienia pełnomocnika z wyboru) oraz z dnia 3 października 2016r.
W postępowaniu egzekucyjnym ich wysokość jest zależna od dwóch czynników. Po pierwsze od wysokości roszczenia podlegającego egzekucji. Roszczenie wylicza się od kwoty należności głównej wraz z odsetkami, kosztami i innymi należnościami ubocznymi. Drugim czynnikiem mającym wpływ na wysokość kosztów jest to, jaki sposób egzekucji zastosowano w przedmiotowym postępowaniu. Tym samym w przypadku egzekucji z nieruchomości jest to 50% stawki, zaś w pozostałych przypadkach jest to 25% stawki.
Przed nowelizacją koszty zastępstwa w egzekucji były zaliczane do pierwszej kategorii. Tym samym miały one pierwszeństwo chociażby przed ratami alimentacyjnymi czy tez świadczeniami z tytułu wynagrodzenia za pracę. Obecnie, po zmianie przepisów, koszty zastępstwa w egzekucji zostały zaklasyfikowane do kategorii dziewiątej. Podlegają one zaspokojeniu w równym stopniu co odsetki oraz koszty postępowania.
Zmiany w Kodeksie postępowania cywilnego dotyczące kosztów zastępstwa procesowego
Ostatnia nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego wprowadziła także pewne novum. Obecnie od kosztów procesu, a zatem również od kosztów zastępstwa procesowego, w przypadku zwłoki strony przegrywającej, należne są odsetki.
Art. 98 § 11 K.p.c. bo o nim mowa, ustanawia regułę, że od kosztów nieopłaconych w terminie, należne są odsetki za opóźnienie. Ustawa przewiduje jeszcze dwa inne przypadki: jeżeli orzeczenie jest prawomocne z chwilą jego wydania, odsetki należą się za czas po upływie tygodnia od dnia jego ogłoszenia do dnia zapłaty oraz jeżeli orzeczenie doręczane jest z urzędu - liczy się je po upływie tygodnia od dnia jego doręczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty.
Odsetki od kosztów mają za zadanie zadośćuczynić stronie za to, że zobowiązany nie spłaca swojego roszczenia w zakreślonym czasie. Co istotne, te odsetki należą się stronie postępowania, a nie pełnomocnikowi. Odsetki faktycznie mogą przypadać pełnomocnikowi, ale tylko jeżeli wynika to wprost z umowy zawartej pomiędzy nim a stroną.
Instytucja ta ma wpływać na polepszenie sytuacji strony, która wygrywa proces. Jednakże, poza wskazanym wyżej przepisem, nowelizacja wprowadziła również art. 98 § 12 K.p.c. Przepis ten w przeważających obecnie opiniach może tę równowagę zaburzyć na rzecz osób bogatszych. Istnieją również głosy wskazujące, iż stanowi on emanację tzw. „prawa dla bogatych”. Przewiduje on, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach oraz gdy wydatki są szczególnie wysokie, sąd może na wniosek strony zasądzić odsetki od momentu poniesienia kosztów.
Ustawodawca co prawda posługuje się w tym przepisie zwrotami nieostrymi, dając tym samym sądowi szerokie pole do interpretacji, ale co to w rzeczywistości może oznaczać ? Przypuszczalnie, gdy jedna ze stron skorzysta z dodatkowych możliwości, np. poprzez zlecenie sporządzenia opinii prywatnej, czy też skorzystała z usług detektywa, a proces trwa 3 - 4 lata, a koszt został poniesiony już na początku procesu, to odsetki od nich mogą stanowić znaczące, dodatkowe obciążenie.
Należy pamiętać, że tak sąd, jak i komornik, ustala koszty zastępstwa na wyraźny wniosek strony. Koszty zastępstwa, jako instytucja prawa, pomimo ich silnego zakorzenienia w polskiej procedurze, w dalszym ciągu podlegają modyfikacjom. Wprowadzone w ostatnim czasie zmiany należy we lwiej części uznać za pozytywne. Nie można jednak pominąć tego, iż pozostała ich część stanowi wyraz dezaprobaty ustawodawcy w odniesieniu do praktyk związanych z niezasadnym generowaniem kosztów przez niektóre podmioty.
Koszty komornicze
Prowadzenie postępowania egzekucyjnego wiąże się z kosztami. Na koszty komornicze składają się opłata komornicza i wydatki związane z prowadzeniem postępowania. Upraszczając, opłaty stanowią należność na rzecz komornika, a wydatki to koszty, które komornik sam musi ponieść w związku z prowadzeniem postępowania (np. koszt wysłania listów opłacany na rzecz Poczty Polskiej). Mimo że wydatki są uwzględniane w kosztach komorniczych, to nie stanowią one wynagrodzenia komornika.
1. Opłata komornicza: W przypadku egzekucji świadczeń pieniężnych, czyli w zdecydowanej większości spraw, opłata komornicza stanowi prowizję od kwoty wyegzekwowanego długu. Zasadą jest naliczanie opłaty w stawce wynoszącej 10% kwoty przekazanej wierzycielowi. Istotne jest również zastrzeżenie, że końcowa opłata nie może wynieść mniej niż 200 zł i więcej niż 50 tys. zł.
2. Wydatki komornicze: Wśród najczęściej spotykanych wydatków należy wymienić koszty doręczenia korespondencji, czyli wysłania listów poleconych za pośrednictwem operatora pocztowego oraz koszty uzyskania informacji lub dokumentów koniecznych do prowadzenia postępowania (aktualnie zapytanie do ZUS wiąże się z kosztem 52,44 zł, do Urzędu Skarbowego - 50,00 zł a do Centralnej Bazy Ksiąg Wieczystych 20,00 zł). Załóżmy, że komornik egzekwuje dług w wysokości 500,00 zł. Minimalna opłata wyniesie wówczas 200,00 zł, natomiast wydatki będą uzależnione od czynności podjętych w sprawie. Jeśli komornik dokona zapytania do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych żeby dowiedzieć się czy dłużnik pracuje lub pobiera emeryturę po stronie wydatków doliczony zostanie koszt w kwocie 52,44 zł. W każdej sprawie komornik wysyła listy, których koszt wynosi obecnie 10,76 zł za jeden list polecony rozmiaru „S”.
Wszelkie koszty niezbędne do celowego przeprowadzenia egzekucji obciążają dłużnika i są od niego ściągane wraz z egzekwowanym roszczeniem. Jak wspomniano wcześniej na koszty komornicze składa się opłata oraz wydatki.
W przypadku dokonania dobrowolnej spłaty długu komornik nie zdąży dokonać wielu płatnych zapytań, które finalnie obciążałyby dłużnika, komornik nie będzie musiał również wysyłać wielu listów w sprawie.
Umorzenie postępowania egzekucyjnego a koszty
Jeśli w momencie prowadzenia postępowania egzekucyjnego zadłużenie jest nieściągalne, tzn. dłużnik nie posiada majątku pozwalającego na prowadzenie egzekucji (np. osiąga minimalne wynagrodzenie, nie posiada samochodu, nie ma oszczędności i nie chce samodzielnie spłacać długu itp.) prawdopodobnie po wielu czynnościach podjętych w celu ustalenia stanu majątkowego dłużnika komornik umorzy postępowanie egzekucyjne. Należy jednak pamiętać, że umorzenie postępowania nie oznacza umorzenia długu. Dług nadal istnieje, odsetki od długu wciąż rosną, a wierzyciel może ponownie za jakiś czas złożyć wniosek o egzekucję do wybranego przez siebie komornika.
Ponadto wierzyciel ma prawo domagać się zwrotu kosztów ustalonych przez komornika, który uprzednio prowadził postępowanie i któremu nie udało się ściągnąć długu.
Podział opłat komorniczych
Komornik w pierwszej kolejności ma obowiązek odprowadzenia części uzyskanych opłat na rzecz Skarbu Państwa, a z pozostałej kwoty ma obowiązek pokryć koszty prowadzenia kancelarii komorniczej, czyli sfinansować koszt wynajmu lokalu, wynagrodzeń dla pracowników kancelarii, składek ZUS, rachunków za energię, media, dostępów do profesjonalnego oprogramowania, składek samorządowych, kosztów sprzętu komputerowego, obsługi drukarek i wszelkiego sprzętu.
Firma w mieszkaniu | Sprawdź co możesz wliczyć w koszty firmowe!
Koszty zastępstwa procesowego - stawki minimalne
Koszty zastępstwa procesowego to opłaty, które sąd zasądza na rzecz strony wygrywającej proces, jeśli była ona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, takiego jak adwokat czy radca prawny. Jest to forma rekompensaty za koszty poniesione na obsługę prawną. Wysokość tych kosztów jest ściśle regulowana przepisami prawa, w szczególności Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości.
Opłaty te są zależne od wartości przedmiotu sporu i mogą wynosić od kilkudziesięciu do kilkunastu tysięcy złotych.
Koszty zastępstwa w sprawach cywilnych
Stawki minimalne w sprawach cywilnych, ze stosunku pracy i ubezpieczeń społecznych są zróżnicowane w zależności od wartości przedmiotu sprawy:
- do 500 zł - 90 zł
- powyżej 500 zł do 1500 zł - 270 zł
- powyżej 1500 zł do 5000 zł - 900 zł
- powyżej 5000 zł do 10 000 zł - 1800 zł
- powyżej 10 000 zł do 50 000 zł - 3600 zł
- powyżej 50 000 zł do 200 000 zł - 5400 zł
- powyżej 200 000 zł do 2 000 000 zł - 10 800 zł
- powyżej 2 000 000 zł do 5 000 000 zł - 15 000 zł
- powyżej 5 000 000 zł - 25 000 zł
Koszty zastępstwa w sprawach z nakazem zapłaty
W sprawach rozpoznawanych w postępowaniu upominawczym, elektronicznym postępowaniu upominawczym, postępowaniu nakazowym oraz europejskim postępowaniu nakazowym stawki minimalne wynoszą:
- do 500 zł - 60 zł
- powyżej 500 zł do 1500 zł - 180 zł
- powyżej 1500 zł do 5000 zł - 600 zł
- powyżej 5000 zł do 10 000 zł - 1200 zł
- powyżej 10 000 zł do 50 000 zł - 2400 zł
- powyżej 50 000 zł do 200 000 zł - 3600 zł
- powyżej 200 000 zł - 7200 zł
W przypadku skutecznego wniesienia sprzeciwu lub zarzutów opłatę ustala się na zasadach ogólnych.
Koszty zastępstwa w postępowaniu egzekucyjnym - dodatkowe informacje
Koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu egzekucyjnym mogą stanowić znaczne obciążenie finansowe dla dłużnika, dlatego ważne jest, aby być świadomym tych opłat. Przy egzekucji z nieruchomości koszty te wynoszą 50% stawki obliczonej na podstawie § 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, natomiast przy egzekucji innego rodzaju - 25% tej stawki.
tags: #czy #komornik #z #urzedu #przyznaje #koszty