Zwrot za leki a zajęcie komornicze: co musisz wiedzieć
Pracownikowi po długotrwałym zwolnieniu lekarskim zostało przyznane świadczenie rehabilitacyjne. Wynagrodzenie za pracę oraz zasiłek chorobowy zostały zajęte przez komornika. W takiej sytuacji pojawia się wiele pytań dotyczących możliwości egzekucji komorniczej ze świadczeń pieniężnych, w tym zwrotu za leki.
Egzekucja ze świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia społecznego
Do egzekucji ze świadczeń pieniężnych przysługujących z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa stosuje się przepisy o egzekucji ze świadczeń przewidzianych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin. Wynika to z art. 833 § 5 K.p.c. oraz art. 10 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W myśl powołanych przepisów, przy dokonywaniu potrąceń ze świadczeń pieniężnych przysługujących z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tj. zasiłku chorobowego, opiekuńczego, macierzyńskiego oraz świadczenia rehabilitacyjnego) stosuje się przepisy ustawy emerytalnej.
Z wymienionych świadczeń - po odliczeniu składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz zaliczki i innych należności z tytułu podatku dochodowego - potrąca się m.in. należności alimentacyjne. W przypadku zbiegu potrąceń należności alimentacyjnych z innymi, potrącenia nie mogą łącznie przekraczać 60% kwoty zasiłku, przed odliczeniem miesięcznej zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych (art. 140 ust. 6 pkt 1 lit. a i ust. 7 ustawy emerytalnej). Jeśli potrącenia obejmują tylko inne należności, kwota potrącenia nie może przekroczyć 25% świadczenia (zasiłku).
Wysokość części świadczenia podlegającego potrąceniom i egzekucji ustala się od kwoty świadczenia przed odliczeniem miesięcznej zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych.
W sytuacji, gdy zasiłek lub świadczenie rehabilitacyjne są wypłacane za część miesiąca, kwota wolna od potrąceń podlega proporcjonalnemu zmniejszeniu. Przy obliczaniu proporcjonalnej kwoty zasiłku wolnej od potrąceń należy, analogicznie jak przy obliczaniu dziennego zasiłku, podzielić ją przez 30 i pomnożyć przez liczbę dni, za które świadczenie jest wypłacane.
Podstawę wymiaru świadczenia rehabilitacyjnego, przyznanego pracownikowi na 12 miesięcy, począwszy od 1 grudnia 2016 r., stanowi kwota 3.365,31 zł. Świadczenie przez pierwsze 90 dni przysługuje w wysokości 90% podstawy wymiaru, zatem jego stawka dzienna wynosi 100,96 zł (3.365,31 zł x 90% : 30). Świadczenie zostało zajęte na poczet wierzytelności niealimentacyjnych. Za okres od 1 do 31 grudnia 2016 r. kwota świadczenia rehabilitacyjnego wyniosła 3.129,76 zł, tj. 100,96 zł x 31 dni. Potrącenie dopuszczalnej kwoty 782,44 zł nie narusza kwoty wolnej (1.830,32 zł > 441,28 zł), zatem pracownikowi potrącono pełną kwotę.
Zgodnie z ustawą z dnia 21 października 2016 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, kwota wolna od potrąceń na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne wraz z kosztami i opłatami egzekucyjnymi zostanie podwyższona i będzie wynosić 75% najniższej emerytury lub renty.
Zwrot podatku a zajęcie komornicze
Jednym z najczęściej zadawanych pytań przez osoby z zadłużeniem jest to, czy komornik może zająć zwrot podatku. Niestety, rzeczywistość jest taka, że zgodnie z nowelizacją przepisów z 2022 roku, komornik może zająć całkowity zwrot podatku, nawet jeśli egzekucja dotyczy tylko jednego z małżonków.
Kodeks postępowania cywilnego jednoznacznie zezwala na dokonywanie przez komornika zajęcia zwrotu podatku. Co więcej, komornik ma prawo zająć nadpłatę nie tylko jednorazowo, ale także wierzytelności przyszłe. Okazuje się również, że zajęciu podlegają środki należne z ulgi na dziecko.
Najważniejsza różnica między zajęciem zwrotu podatku a innymi formami egzekucji polega na tym, że w przypadku zwrotu podatku brak jest jakiejkolwiek kwoty wolnej od potrąceń, w przeciwieństwie do zajęcia z pensji czy konta bankowego. Oznacza to, że komornik może zająć całość zwrotu bez względu na jego wysokość.
Ponadto, dzięki cyfryzacji i wprowadzeniu e-Urzędu Skarbowego, zajęcia w organie podatkowym są dokonywane niemal automatycznie przy wszczęciu postępowania. Zajęcie wierzytelności z tytułu nadpłaty lub zwrotu podatku obejmuje również przyszłe wierzytelności powstałe w ciągu roku od dnia dokonania zajęcia.
Należy wiedzieć, że jeżeli na podatniku ciążą zaległości podatkowe, to w pierwszej kolejności nadpłata zostanie zaliczona na poczet tych zaległości. Dopiero później, gdy podatnik nie posiada zaległości podatkowych, nadpłata zostanie przekazana w całości lub w części na zajęcie komornicze z tytułu innych zaległości.
Jak sprawdzić, czy komornik zajął zwrot podatku?
Jeśli zastanawiasz się, dlaczego Twój zwrot podatku nie wpłynął na konto, istnieje kilka sposobów, aby sprawdzić, czy został zajęty przez komornika.
Przede wszystkim, komornik ma obowiązek poinformować dłużnika o zajęciu zwrotu podatku. Informację tę otrzymasz listownie, za potwierdzeniem odbioru. Jednakże, zdarzają się sytuacje, gdy dłużnik nie odbiera korespondencji lub jest ona wysyłana na nieaktualny adres. W takich przypadkach możesz przez dłuższy czas nie wiedzieć o fakcie zajęcia.
W razie wątpliwości, możesz samodzielnie zweryfikować, co stało się z Twoim zwrotem:
- Kontakt z urzędem skarbowym - najszybszym sposobem jest telefoniczne sprawdzenie informacji w urzędzie skarbowym właściwym dla miejsca zamieszkania. Po podaniu wymaganych danych, otrzymasz informację o przyczynie braku zwrotu.
- E-Urząd Skarbowy - rządowa platforma elektroniczna umożliwia sprawdzenie statusu zwrotu podatku bez konieczności wizyty w urzędzie. W serwisie znajdziesz następujące informacje:
- datę dokonania zwrotu
- informację o zaliczeniu nadpłaty na inne zobowiązania
- przekazanie zwrotu innemu odbiorcy (np. komornikowi)
- sposób dokonania zwrotu
- ewentualne oprocentowanie
Pamiętaj, że zajęcie obejmuje nie tylko obecny zwrot podatku, ale także przyszłe wierzytelności z tego tytułu. Komornik może zajmować nadpłatę nawet przez wiele lat, jeśli Twoje zobowiązania wobec wierzyciela są znaczne.
Co zrobić, żeby komornik nie zabrał zwrotu podatku?
Praktyczne rozwiązania pozwalające zabezpieczyć zwrot podatku przed komornikiem istnieją, choć wymagają szybkiego działania. Przede wszystkim warto rozważyć zawarcie ugody z wierzycielem. Jest to jedno z najbardziej skutecznych rozwiązań, które może obejmować odroczenie terminu płatności, rozłożenie zaległości na raty, a nawet częściowe umorzenie długu. Wywiązywanie się z ugody może sprawić, że komornik nie zajmie kwoty nadpłaconego podatku.
Kolejnym ważnym krokiem jest weryfikacja, czy zajęta kwota ze zwrotu podatku została prawidłowo obliczona - szczególnie w sytuacji, gdy zajęto cały zwrot, mimo że kwota zadłużenia jest niższa. Dostrzeżone nieprawidłowości należy natychmiast zgłosić komornikowi, składając skargę na jego czynności.
Ponadto, należy sprawdzić, czy tytuł wykonawczy (nakaz zapłaty, wyrok zaoczny) został prawidłowo doręczony. W razie nieprawidłowości masz możliwość wnioskowania o ponowne doręczenie, co może prowadzić do wstrzymania działań egzekucyjnych.
W przypadku małżonków, warto rozważyć osobne rozliczenie PIT, jeśli jeden z partnerów ma długi. Od 2022 roku komornik może zająć wspólny zwrot podatku, nawet jeśli egzekucja dotyczy tylko jednego z małżonków.
Dłużnik może także próbować podważyć tytuł wykonawczy w drodze powództwa przeciwegzekucyjnego. Jest to jednak proces skomplikowany, dlatego warto skonsultować się z prawnikiem, który pomoże zrozumieć twoje prawa i doradzi najlepsze kroki w danej sytuacji.
Jak działa KOMORNIK? Jak Rozłożyć DŁUG NA RATY u Komornika? Jak Dogadać się z Komornikiem?
Egzekucja komornicza a świadczenia socjalne
Komornik prowadzi egzekucję długów na polecenie wierzyciela i na podstawie tytułu wykonawczego wydanego przez sąd. W pierwszej kolejności zwykle zajmuje konto dłużnika oraz jego wynagrodzenie. Osoba zadłużona nie może swobodnie dysponować pieniędzmi, jakie wpływają na rachunek bankowy, ale czy są świadczenia, których komornik nie może zająć?
Istnieją świadczenia, które są wyłączone spod egzekucji komorniczej. Należą do nich m.in.:
- wypłata świadczenia 500+ na dziecko,
- alimenty,
- świadczenia z pomocy społecznej,
- świadczenia wychowawcze,
- świadczenia integracyjne,
- świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskutecznej egzekucji alimentów,
- zasiłki dla opiekunów,
- stypendia,
- świadczenia rodzinne,
- dodatki rodzinne,
- dodatki pielęgnacyjne,
- dodatki dla sierot zupełnych,
- dodatki porodowe,
- jednorazowe świadczenie "Za życiem".
Jest to zgodne z art. 833. § 6. Kodeksu postępowania cywilnego.
Z drugiej strony są i takie świadczenia, które komornik może zająć. Bez znaczenia jest ich rodzaj, jeśli egzekwowany jest dług powstały na skutek braku spłaty alimentów. Wobec dłużników alimentacyjnych komornik zajmuje 100 proc. wpływów na konto, niezależnie od tego, z jakich źródeł pochodzą.
Ponadto Kodeks postępowania cywilnego wskazuje, że są pewne świadczenia socjalne, jakie komornik może zająć zgodnie z prawem. Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wskazuje, że będą to świadczenia społeczne wypłacane przez ZUS. Podlegają one bowiem zupełnie innym przepisom. Będą to m.in.:
- zasiłek macierzyński,
- zasiłek chorobowy i świadczenie rehabilitacyjne,
- zasiłek pogrzebowy,
- zasiłek dla bezrobotnych, ale wyłącznie przy egzekucji alimentów.
Ile komornik może zabrać ze świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku macierzyńskiego czy chorobowego? Będzie to 25 proc.
Egzekucja komornicza to trudny okres dla dłużnika, jednak prawo chroni pewne świadczenia przed zajęciem, zapewniając mu minimum egzystencji. Komornik nie może zająć m.in. alimentów, świadczeń rodzinnych, zasiłków pielęgnacyjnych, świadczeń z pomocy społecznej, świadczeń integracyjnych, świadczeń z programów rządowych oraz niektórych świadczeń z ubezpieczeń społecznych.
Świadczenia rodzinne, takie jak zasiłek rodzinny, dodatki do zasiłku rodzinnego, świadczenia opiekuńcze, świadczenia z funduszu alimentacyjnego oraz alimenty, są chronione przed zajęciem komorniczym. Podstawą prawną jest art. 833 § 6 Kodeksu postępowania cywilnego.
Świadczenia z pomocy społecznej, takie jak zasiłki stałe, zasiłki okresowe, zasiłki celowe oraz inne formy pomocy pieniężnej, również nie podlegają zajęciu komorniczemu. Podstawą prawną jest art. 833 § 6 Kodeksu postępowania cywilnego.
Świadczenia integracyjne, takie jak świadczenia pieniężne i niepieniężne przyznawane uczestnikom centrów integracji społecznej, są chronione przed zajęciem komorniczym. Podstawą prawną jest art. 833 § 6 Kodeksu postępowania cywilnego.
Zasiłki pielęgnacyjne, przyznawane osobom niepełnosprawnym, są wyłączone spod egzekucji komorniczej. Podstawą prawną jest art. 833 § 6 Kodeksu postępowania cywilnego.
Świadczenia z tytułu programów rządowych, takich jak świadczenie wychowawcze (800+) oraz świadczenie “Dobry start” (300+), są chronione przed zajęciem komorniczym. Podstawą prawną jest art. 833 § 6 Kodeksu postępowania cywilnego.
Niektóre świadczenia z ubezpieczeń społecznych, takie jak zasiłek pogrzebowy, zasiłek chorobowy w określonym zakresie oraz świadczenia rehabilitacyjne, również podlegają ochronie przed zajęciem komorniczym. Podstawą prawną jest art. 833 § 6 Kodeksu postępowania cywilnego oraz ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
W niektórych przypadkach możliwe jest umorzenie egzekucji i odzyskanie wszystkich zajętych przez komornika pieniędzy. Dzieje się tak, gdy dłużnik dowiedział się o egzekucji dopiero od komornika sądowego, a nie miał wcześniej możliwości obrony swoich praw w postępowaniu sądowym. Zwykle powodem takiej sytuacji jest wadliwe doręczanie przesyłek na etapie postępowania sądowego, np. z powodu wyjazdu za granicę lub zmiany miejsca zamieszkania (nie mylić z zameldowaniem). W takiej sytuacji dłużnik może złożyć wniosek o ponowne doręczenie tytułu egzekucyjnego.
Komornik nie może zająć świadczeń, które mają na celu zapewnienie podstawowych potrzeb życiowych dłużnika i jego rodziny. Warto znać swoje prawa i w razie potrzeby skorzystać z pomocy prawnej, aby chronić swoje środki przed bezprawnym zajęciem.
Świadczenie wspierające a komornik
Przyznanie świadczenia wspierającego to dla wielu osób ogromna pomoc w codziennym funkcjonowaniu. Uzyskiwana co miesiąc kwota służy częściowemu pokryciu wydatków związanych z zaspokojeniem szczególnych potrzeb życiowych osób niepełnosprawnych. Niektórzy zastanawiają się jednak, co w sytuacji, w której w życiu osoby pobierającej świadczenie pojawi się widmo komornika. Czy komornik ma prawo zająć świadczenie wspierające?
Komornik w Polsce może zająć wiele składników majątku dłużnika. Mimo to przepisy prawa w sposób ścisły wskazują pewne wyjątki w tym zakresie. Ograniczenia w egzekucji komorniczej mają zagwarantować dłużnikowi i jego rodzinie minimum niezbędne do egzystencji.
Zgodnie z prawem, świadczenie wspierające nie podlega egzekucji komorniczej. Podobnie, jak w przypadku świadczenia wspierającego przysługującego osobom niepełnosprawnym, tak i świadczenia alimentacyjne są zwolnione z egzekucji komorniczej.
Świadczenia pielęgnacyjne dla osób z niepełnosprawnościami to np. świadczenie pielęgnacyjne dla opiekunów, pobierane przez rodziców i opiekunów z rodzin zastępczych dzieci z niepełnosprawnościami, a także zasiłek pielęgnacyjny dla osób z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Tak samo, jak w przypadku świadczenia wspierającego, tak i świadczenia pielęgnacyjne dla opiekunów osób z niepełnosprawnościami nie podlegają egzekucji komorniczej.
Czy możliwa jest egzekucja komornicza renty socjalnej? Zajęcie renty socjalnej jest możliwe, ale nie w całości. Podobnie jak emerytury czy inne renty, renta socjalna podlega ograniczeniom egzekucyjnym. Oznacza to, że komornik musi zostawić dłużnikowi określoną kwotę wolną od zajęcia - czyli legalnie gwarantowaną sumę pieniędzy, do której osoba zadłużona ma dostęp na swoim koncie, nawet jeśli komornik zajął ten rachunek.
To, ile wynosi kwota wolna od zajęcia zależy od indywidualnej sytuacji dłużnika. Jeśli są to długi niealimentacyjne, komornik zajmuje maksymalnie 25% renty.
Poziom potrzeby wsparcia to kluczowy wskaźnik określający, czy osoba z niepełnosprawnością może ubiegać się o świadczenie wspierające. Ustalany jest przez wojewódzki zespół ds. orzekania o niepełnosprawności (WZON). Od 2025 roku zasady kwalifikacji do tego świadczenia zostały rozszerzone.
Kwota świadczenia wspierającego powiązana jest z wysokością renty socjalnej i zależy od liczby uzyskanych punktów. Od marca 2025 roku renta socjalna wynosi 1 878,91 zł, co oznacza, że świadczenie wspierające wynosi od 751,56 zł (dla osób z 70-74 punktami) do nawet 4 133,60 zł miesięcznie (dla osób z najwyższą oceną 95-100 punktów).
Świadczenie wspierające przysługuje pełnoletnim osobom z niepełnosprawnością, które mieszkają w Polsce i posiadają odpowiednie orzeczenie. Dochód nie ma tu żadnego znaczenia.
tags: #czy #komornik #zajmie #zwrot #za #wydatki