Tytuł egzekucyjny a tytuł wykonawczy: Kluczowe różnice i znaczenie w postępowaniu
Podstawą do wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest tytuł wykonawczy. Powstaje on po uprzednim wystąpieniu wierzyciela o zaopatrzenie tytułu egzekucyjnego w klauzulę wykonalności. Dopiero po jego uzyskaniu, sprawa może trafić do komornika.
Tytuł egzekucyjny to orzeczenie sądowe lub inny dokument urzędowy stwierdzający istnienie roszczenia i treść roszczenia wierzyciela względem dłużnika, a także osoby zobowiązane i uprawnione, czyli osobę dłużnika i wierzyciela. Tytuł egzekucyjny tym się różni od tytułu wykonawczego, że tytuł egzekucyjny stanowi potwierdzenie istnienia długu, natomiast tytuł wykonawczy to to tytuł egzekucyjny opatrzony klauzulą wykonalności, wydaną przez sąd lub organ administracyjny.
Co to jest tytuł egzekucyjny?
Tytuł egzekucyjny to dokument potwierdzający istnienie zobowiązania oraz jego wymagalność. Istnieje szeroki, zamknięty katalog rodzajów tytułów egzekucyjnych. Podstawowy wymieniony jest w art. 777 kodeksu postępowania cywilnego. Tytułami egzekucyjnymi są m.in. orzeczenie sądu lub referendarza sądowego prawomocne, lub podlegające natychmiastowemu wykonaniu, jak również ugoda zawarta przed sądem (m.in. Ponadto inne ustawy regulują kolejne tytuły egzekucyjne. W Prawie bankowym uregulowany jest bankowy tytuł egzekucyjny. W Prawie upadłościowym i naprawczym wyciąg z zatwierdzonej przez sędziego-komisarza listy wierzytelności, zawierający oznaczenie wierzytelności oraz sumy otrzymanej na jej poczet przez wierzyciela jest tytułem egzekucyjnym przeciwko upadłemu, po zakończeniu lub umorzeniu postępowania upadłościowego.
Nadany tytuł egzekucyjny stanowi dokument urzędowy, z którego musi wynikać kto jest wierzycielem, a kto dłużnikiem oraz określać wysokość roszczenia. Podstawą postępowania mogą być również zobowiązania niepieniężne.
Przykładowe tytuły egzekucyjne:
- Orzeczenie sądu prawomocne (np. nakaz zapłaty) lub podlegające natychmiastowemu wykonaniu (np. inne orzeczenia, ugody i akty (np. Akt notarialny, w którym dłużnik poddał się egzekucji (np. Tytuły administracyjne (np.
Czym jest tytuł wykonawczy i jak powstaje?
Tytułem wykonawczym zgodnie z brzmieniem art. 776 kodeksu postępowania cywilnego jest tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności. Inaczej ujmując: tytuł egzekucyjny mimo swojej nazwy nie pozwala na zwrócenie się do komornika z wnioskiem o wszczęcie postępowania egzekucyjnego - konieczne jest wnioskowanie do sądu o nadanie klauzuli wykonalności, aby niejako zamienić tytuł egzekucyjny na wykonawczy i móc rozpocząć egzekucje. Jest tak dlatego, że np. po uzyskaniu nakazu zapłaty w EPU dłużnik ma czas, aby złożyć sprzeciw, więc w tym okresie prowadzenie egzekucji byłoby niezasadne. Stąd konieczność wystąpienia o nadanie klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu, czyli stwierdzenie sądu, że może być podstawą egzekucji. Uzyskanie klauzuli możliwe jest po upływie terminu na wniesienie środka odwoławczego (m.in.
Klauzula wykonalności jest to akt sądowy, w którym sąd stwierdza, że tytuł egzekucyjny przedstawiony przez wierzyciela nadaje się do wykonania. Oznacza to, że prowadzenie egzekucji przeciw dłużnikowi jest dopuszczalne. Wydawana jest przez sąd lub referendarz sądowy- na wniosek wierzyciela bądź z urzędu, jeżeli postępowanie zostało wszczęte z urzędu. Jednak na postanowienie sądu przysługuje dłużnikowi zażalenie.
Tytuł wykonawczy z klauzulą wykonalności. Wiele osób, które wysyłają do nas zgłoszenie dziwi się, że nic nie wiedzieli o żadnym postępowaniu, w którym sąd nadawał klauzulę wykonalności na tytuł egzekucyjny, np. nakaz zapłaty. Nic w tym dziwnego, bowiem klauzulę wykonalności nadaje sąd w zdecydowanej większości przypadków na posiedzeniu niejawnym, bez obecności żadnej ze stron, nie informując dodatkowo o tym fakcie dłużnika.
Organ egzekucyjny nie ma prawa do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zatem sprzeciwy dłużnika, dotyczące istnienia lub wysokości świadczenia są w tym przypadku bezpodstawne.
Kiedy można użyć tytułu wykonawczego?
Nie wystarczy jednak samo posiadanie tytułu egzekucyjnego, by rozpocząć egzekucję komorniczą - konieczne jest również uzyskanie klauzuli wykonalności, która przekształca tytuł egzekucyjny w tytuł wykonawczy. Dopiero taki dokument uprawnia wierzyciela do złożenia skutecznego wniosku o przeprowadzenie egzekucji komorniczej i wszczęcia pierwszych działań egzekucyjnych przez komornika.
Egzekucja obejmuje całość wykazanego zadłużenia, gdzie osoba zobowiązana do jego uregulowania odpowiada całym swoim majątkiem. W przypadku tytułu wykonawczego wystawionego przeciwko osobie będącej w związku małżeńskim niemożliwe jest prowadzenie egzekucji z majątku objętego wspólnością majątkową małżonków.
Proces uzyskiwania tytułu wykonawczego
Gdy prowadzisz swój biznes może dojść do sporu między tobą, a twoim biznesowym partnerem lub klientem. Najczęściej takie spory dotyczą rozliczeń finansowych. Jeżeli nie uda się osiągnąć porozumienia i chcesz skierować sprawę do komornika, musisz uzyskać tytuł wykonawczy. Żeby to zrobić wcześniej musisz mieć tytuł egzekucyjny. Zgodnie z prawem istnieje kilka rodzajów tytułów egzekucyjnych. Ten opis dotyczy tytułu egzekucyjnego w ramach postępowania przed sądem.
W sprawach o zapłatę zaległych faktur sąd najczęściej wydaje nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym. Pamiętaj, że w niektórych sytuacjach prowadzenie sprawy przed sądem wymaga dużej wiedzy w zakresie prawa. Zanim skierujesz sprawę do sądu, zastanów się czy samodzielnie poradzisz sobie z tego typu postępowaniem.
W nakazie zapłaty sąd orzeka, że pozwany ma w terminie oznaczonym w nakazie zaspokoić roszczenie w całości wraz z kosztami albo wnieść w tym terminie sprzeciw (w postępowaniu upominawczym) albo zarzuty (w postępowaniu nakazowym). Nakaz zapłaty, przeciwko któremu w całości lub w części nie wniesiono skutecznie sprzeciwu (w postępowaniu upominawczym) albo zarzutów (w postępowaniu nakazowym), ma skutki prawomocnego wyroku.
Jeżeli zależy ci na poznaniu szczegółowego uzasadnienia wyroku, to musisz złożyć pisemny wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem. Pozew trzeba opłacić. Przykład: Jeśli kierujesz do sądu sprawę, w której domagasz się zapłaty za zaległą fakturę na kwotę 11 000 zł to opłata od pozwu będzie wynosiła 750 zł. Jeśli natomiast kierujesz do sądu sprawę, w której domagasz się zapłaty za zaległą fakturę na kwotę 22 000 zł, to opłata od pozwu będzie wynosiła 1100 zł.
Od wyroku sądu pierwszej instancji możesz złożyć apelację do sądu drugiej instancji. Apelację od wyroku sądu rejonowego rozpoznaje sąd okręgowy, a od wyroku sądu okręgowego jako sądu pierwszej instancji - sąd apelacyjny. Apelację wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok, w terminie dwóch tygodni od doręczenia wyroku z uzasadnieniem. Od prawomocnego wyroku wydanego przez sąd drugiej instancji może przysługiwać skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego. Skarga kasacyjna nie przysługuje od wszystkich wyroków. Przykładowo skargi nie można składać w sprawach o prawa majątkowe (na przykład o zapłatę zaległej faktury), w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 50 000 zł.
Pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego
Elektroniczne tytuły wykonawcze i usprawnienie egzekucji
Skróceniu czasu rozpoczęcia egzekucji służyć ma przekazywanie do urzędu skarbowego wniosków egzekucyjnych i tytułów wykonawczych drogą elektroniczną. Wierzyciele będą mogli zaoszczędzić - nie będzie bowiem opłaty za przesyłkę. To tylko jedna ze zmian, które mają usprawnić proces egzekucji wierzytelności publicznoprawnych, w planach są już kolejne.
Według danych z resortu finansów obecnie średni czas trwania postępowania egzekucyjnego to około 468 dni, natomiast najdłuższe prowadzone postępowanie egzekucyjne ciągnie się od 18 lat.
Elektroniczny tytuł wykonawczy nie jest instytucją nową. Obowiązuje w Polsce od kilku lat, z tym, że od 1 lipca br. stanie się obligatoryjny dla wierzycieli publicznoprawnych. Chodzi o około osiem tysięcy instytucji. Z tego grona najczęściej tytuły wykonawcze wystawiają naczelnicy urzędów skarbowych, Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny (np. z tytułu braku obowiązkowego OC w komunikacji), organy samorządu terytorialnego, ZUS. Specyficznym wierzycielem jest naczelnik I Urzędu Skarbowego w Opolu, który jest wierzycielem z tytułu mandatów karnych, w tym drogowych. Sporadycznie tytuły egzekucyjne wystawiają np. dyrektorzy zakładów karnych - dotyczą odszkodowania od osadzonego za szkodę wyrządzoną w mieniu zakładu karnego.
Obecnie większość wierzycieli korzysta już z elektronicznych wniosków egzekucyjnych i tytułów wykonawczych, ale nie wszyscy. Po 1 lipca zmieni się też kanał dystrybucji - powiedział dyrektor z MF. Wyjaśnił, że obecnie wierzyciele wysyłają do KAS elektroniczne tytuły wykonawcze za pośrednictwem platformy e-PUAP, która nie sprawdza danych zawartych w tytule wykonawczym. Utworzenie kanału dystrybucji dedykowanego tym dokumentom ma na celu przede wszystkim usprawnienie komunikacji. Wierzyciele, którzy wystawiają tytuły egzekucyjne masowo, będą mogli skorzystać ze specjalnej bramki resortu finansów. Wystawiony w ich systemie tytuł zostanie wysłany do KAS i systemu egzekucyjnego. Dzięki temu - jak wytłumaczył Jedynak - wyeliminowane zostaną czasochłonne czynności ręcznego "przeklejania" tytułów z jednej aplikacji do innej, albo ich przepisywania, w sytuacji gdyby zostały przysłane w formie papierowej.
Natomiast wierzyciele, którzy wystawiają tytuły wykonawcze sporadycznie, np. raz na kilka lat, otrzymają dedykowaną aplikację, która pozwoli im wystawić dokument w wersji elektronicznej - powiedział Jedynak. Wierzyciele będą mogli zaoszczędzić. Nie będzie bowiem opłaty za przesyłkę, która ma być przekazywana w formie elektronicznej (koszt wydruku tytułu wykonawczego weźmie na siebie KAS).
Administracja skarbowa planuje szereg zmian, które usprawnią proces egzekucji wierzytelności publicznoprawnych. Większość z nich dotyczy kwestii technicznych. Chcemy m.in. szerzej wykorzystywać informacje z biur maklerskich, na co pozwalają zmienione niedawno przepisy dotyczące zajęć na rachunkach papierów wartościowych. Możemy dostawać takie informacje w formie elektronicznej i nad tym pracujemy. Zmierzamy do tego, żeby pozyskiwać jak najwięcej informacji o majątku dłużników w sposób elektroniczny i zautomatyzowany. Więcej czynności technicznych związanych z postępowaniem egzekucyjnym, zarówno po stronie KAS, jak i wierzycieli powinno być wykonywanych w ten sposób. Zaznaczył, że zmiany takie nie będą wymagać nowelizacji przepisów.
Odnosząc się do planów poprawy efektywności egzekucji w administracji Jedynak wskazał na podpisaną przez MF umowę z Pocztą Polską dot. poczty hybrydowej. Prawdopodobnie w okolicach lata będziemy w stanie wysyłać tytuły egzekucyjne oraz część zawiadomień o zajęciu do zobowiązanych w wersji elektronicznej. Poczta otrzyma elektroniczną przesyłkę, zajmie się jej obróbką techniczną, wydrukiem, zaklejeniem przesyłki, wypisaniem zwrotki i doręczeniem, a nas zawiadomi o doręczeniu - powiedział. Jego zdaniem taka zmiana nie tylko nie pogorszy sytuacji zobowiązanych, a nawet ją polepszy - szybciej otrzymają informację np. o zajęciu rachunku bankowego, niż gdyby informacja ta była wysyłana w sposób tradycyjny.
Skutki będą widoczne po pandemii, w czasie której organy egzekucyjne działały w sposób "bardziej delikatny" niż wcześniej, w związku z czym efektywność egzekucyjna spadła. Ale to było świadome działanie i zamierzona polityka KAS. Udzielamy wielu ulg, co automatycznie obniża liczbę tytułów wykonawczych - powiedział.
Zgodnie z danymi MF, obecnie w egzekucji administracyjnej jest ok. 100 mld zł. Z tej kwoty około 13 miliardów złotych stanowią należności podatkowe. W zakresie zaległości podatkowych w ubiegłym roku ściągnęliśmy 3,3 mld zł.
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 z późn. zm.).
Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
tags: #czy #mandat #to #tytul #egzekucyjny