Klauzula wykonalności: klucz do egzekucji komorniczej
Proces odzyskiwania należności od dłużnika, który nie chce ich dobrowolnie spłacić, może być złożony. Po uzyskaniu prawomocnego wyroku sądu lub nakazu zapłaty, wierzyciel staje przed kolejnym kluczowym etapem - uzyskaniem klauzuli wykonalności. Bez niej komornik nie rozpocznie działań egzekucyjnych, nawet jeśli sąd wydał korzystne orzeczenie.
Czym jest klauzula wykonalności?
Klauzula wykonalności to oficjalne potwierdzenie przez sąd, że dane orzeczenie sądowe jest prawomocne i nadaje się do wykonania w drodze egzekucji komorniczej. Jest to swoista pieczęć, która pozwala na rozpoczęcie procedury odzyskiwania długu. Tytułem egzekucyjnym nazywamy każdy dokument, którego treść potwierdza istnienie należnego świadczenia, np. orzeczenia sądowe, akty notarialne czy umowy między stronami. Jednak sam tytuł egzekucyjny nie jest wystarczający. Musi on zostać zaopatrzony w klauzulę wykonalności, która potwierdza jego wykonalność.
Samo posiadanie długu przez wierzyciela nie uprawnia go do wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie egzekucji przeciwko dłużnikowi. Aby komornik mógł rozpocząć swoje działania, konieczne jest złożenie odpowiedniego wniosku przez wierzyciela, który musi być wyposażony w tzw. klauzulę wykonalności.
Jak uzyskać klauzulę wykonalności?
W celu uzyskania klauzuli wykonalności, wierzyciel musi złożyć stosowny wniosek do sądu, który wydał dane orzeczenie. Wniosek ten musi spełniać wymogi pisma procesowego, a wierzyciel powinien dołączyć do niego tytuł egzekucyjny, np. wyrok lub nakaz zapłaty. Klauzula wykonalności jest nadawana przez sądy, najczęściej w ramach osobnego postępowania, które zazwyczaj nie wymaga przeprowadzania rozpraw. Procedura ta trwa zazwyczaj od 2 do 6 tygodni.
Teoretycznie sąd powinien nadać klauzulę wykonalności niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 3 dni od dnia wpływu wniosku. Jest to termin instrukcyjny. Wierzyciel zainteresowany uzyskaniem klauzuli wykonalności na posiadanym przez siebie tytule wykonawczym musi złożyć wniosek o jej nadanie do sądu rejonowego właściwego ogólnie dla miejsca zamieszkania dłużnika, w przypadku postępowania karnego - do sądu miejsca zamieszkania podejrzanego.
Koszty nadania klauzuli wykonalności
Pierwszy tytuł wykonawczy wydany na podstawie wniosku wierzyciela jest zazwyczaj bezpłatny. Kolejne wnioski o wydanie odpisu orzeczenia ze stwierdzeniem wykonalności wiążą się z opłatą kancelaryjną w wysokości 20 zł za każde rozpoczęte 10 stron dokumentu. W niektórych przypadkach sąd może pobrać stałą opłatę w wysokości 50 zł za nadanie klauzuli wykonalności, np. w przypadku wniosków dotyczących tytułów egzekucyjnych innych niż orzeczenie sądu, ugód sądowych, nakazów zapłaty lub ugód zawartych przed mediatorem, a także w sprawach dotyczących klauzuli przeciwko małżonkowi dłużnika, lub osobie, na którą przeszło uprawnienie lub obowiązek, albo przeciwko wspólnikowi ponoszącemu odpowiedzialność bez ograniczenia za zobowiązania spółki.
Czy klauzula wykonalności może być wadliwa?
W niektórych przypadkach klauzule wykonalności mogą być wadliwe. Może się tak zdarzyć, gdy tytuł egzekucyjny został wydany w ramach postępowania sądowego prowadzonego niezgodnie z przepisami, lub gdy o nadanie klauzuli wystąpił nieuprawniony podmiot. Komornik prowadzący postępowanie egzekucyjne nie bada zasadności i poprawności przedstawionych mu tytułów wykonawczych, co może prowadzić do sytuacji, w których pieniądze są ściągane od dłużnika bez podstaw prawnych.
Dłużnik, który uważa, że postępowanie egzekucyjne było wadliwe, może starać się odzyskać swoje pieniądze, ale musi doprowadzić do prawomocnego uchylenia klauzuli wykonalności. Występowanie z wnioskami o zwrot pieniędzy do komornika lub sądu, przy którym on działa, nie przyniesie skutków, dopóki klauzula wykonalności lub tytuł egzekucyjny nie zostaną uchylone.
Uchylenie klauzuli wykonalności
Klauzula wykonalności może zostać uchylona, jeśli osoba występująca z takim żądaniem wykaże przed sądem, że doszło do naruszenia przepisów przy jej wydawaniu. Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, na postanowienie sądu co do nadania klauzuli wykonalności przysługuje zażalenie. Postanowienie Sądu Najwyższego z 13 czerwca 2012 roku (sygn. akt II PZ 22/12) precyzuje, że zażalenie przysługuje na postanowienie sądu pierwszej instancji, natomiast na postanowienia sądu drugiej instancji co do nadania klauzuli wykonalności zażalenie nie przysługuje.
Aby uchylić klauzulę wykonalności, niezbędne jest wniesienie zażalenia do sądu, który zajmował się jej nadaniem. Samo uchylenie klauzuli będzie wystarczające do kwestionowania zajęć dokonanych przez komornika. Należy jednak pamiętać, że uchylenie klauzuli nie powoduje zniszczenia tytułu egzekucyjnego. Dłużnik powinien rozważyć również dążenie do uchylenia tytułu egzekucyjnego, powołując się np. na zarzut przedawnienia zobowiązania.
Odzyskanie pieniędzy po uchyleniu klauzuli wykonalności
Jeśli dłużnik doprowadzi do uchylenia klauzuli wykonalności lub tytułu egzekucyjnego, może wnioskować o zwrot nienależnie pobranych od niego pieniędzy. Wniosek taki kieruje się zazwyczaj do wierzyciela, jako dysponenta środków. Jeśli wezwanie do zapłaty okaże się bezskuteczne, jedyną drogą na odzyskanie pieniędzy jest postępowanie sądowe, w którym dłużnik wnosi pozew o zapłatę.
Dłużnik ma prawo żądać zwrotu wszystkich pobranych od niego kwot, wliczając w to także wynagrodzenie komornicze za prowadzenie wadliwego postępowania egzekucyjnego. Uchylenie klauzuli wykonalności lub tytułu egzekucyjnego nie oznacza automatycznego zwrotu pieniędzy. Dłużnik musi sam zadbać o swój interes i wystąpić z odpowiednimi pismami.
ODZYSKANIE ZALEGŁEJ WYPŁATY
Podsumowując, uchylenie klauzuli wykonalności, która została wadliwie nadana tytułowi egzekucyjnemu, powoduje uznanie, że postępowanie egzekucyjne jest lub było bezprawne. To z kolei uprawnia dłużnika do złożenia wniosku o zwrot nienależnie pobranych świadczeń pieniężnych.
tags: #czy #windykacja #moze #nadac #klauzule #wykonalnosci