Ponowne wydanie tytułu wykonawczego zamiast utraconego – szczegółowy przewodnik
Zasadą jest, że sąd wydaje tylko jeden tytuł wykonawczy, który następnie jest podstawą do prowadzenia egzekucji. Bardzo często się zdarza, że tytuł wykonawczy (z różnych przyczyn) zaginie. Polski kodeks postępowania cywilnego („kpc”) w art. 794 przewiduje procedurę, w ramach której można składać wniosek o wydanie ponownego tytułu wykonawczego zamiast utraconego.
Art. 794 kpc stanowi o tzw. „tytule wykonawczym”. Czym jest tytuł wykonawczy? Jest to:
- orzeczenie sądu prawomocne lub podlegające natychmiastowemu wykonaniu, jak również ugoda zawarta przed sądem;
- orzeczenie referendarza sądowego prawomocne lub podlegające natychmiastowemu wykonaniu;
- wyrok sądu polubownego lub ugoda zawarta przed takim sądem;
- ugoda przed mediatorem;
- inne orzeczenia, ugody i akty, które z mocy ustawy podlegają wykonaniu w drodze egzekucji sądowej;
- akt notarialny.
Gdzie należy się zgłosić z wnioskiem o ponowne wydanie tytułu wykonawczego?
Wniosek należy złożyć do sądu. Właściwym do wydania tytułu wykonawczego jest sąd, który wydał pierwotny tytuł wykonawczy. Warto nadmienić, że nawet w sytuacji gdy dłużnik zmienił miejsce zamieszkania, właściwym sądem będzie nadal sąd, który wydał pierwotny tytuł wykonawczy, a nie (jak np. przewiduje art. 781 § 2 kpc) sąd rejonowy właściwości ogólnej dłużnika.
Postępowanie jest wszczynane na wniosek wierzyciela i jest procesem dwuetapowym.
Kiedy ponowne wydanie tytułu wykonawczego jest niemożliwe?
Ponowne wydanie tytułu wykonawczego jest niemożliwe, gdy:
- wierzyciel zniszczył tytuł dobrowolnie;
- tytuł wykonawczy znalazł się w posiadaniu dłużnika, osoby trzeciej (np. komornika).
Z drugiej strony, ponowne wydanie tytułu wykonawczego jest możliwe, gdy:
- wierzyciel w ogóle nie otrzymał tytułu wykonawczego;
- wierzyciel zniszczył tytuł omyłkowo;
- tytuł został tak uszkodzony, że jego użycie stało się niemożliwe.
Czego sąd nie może badać w trakcie postępowania o ponowne wydanie tytułu wykonawczego?
W ramach postępowania o ponowne wydanie tytułu wykonawczego sąd bada jedynie fakt utraty tytułu. Sąd nie bada:
- czy roszczenie objęte tytułem przedawniło się po jego wydaniu;
- czy dłużnik zaspokoił część należności;
- czy zachodzą przesłanki do nadania tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności.
Sąd Najwyższy w uchwale z 7 kwietnia 2022 r. (sygn. akt III CZP 44/22) stwierdził, że w postępowaniu o ponowne wydanie tytułu wykonawczego zamiast utraconego sąd nie bada, czy roszczenie objęte tytułem wykonawczym przedawniło się (art. 794 k.p.c.). Istnienie przesłanek nadania klauzuli wykonalności było już przez sąd badane i zostało pozytywnie przesądzone przez wydanie wierzycielowi tytułu wykonawczego, który zaginął.
Kto i w jaki sposób jest obowiązany do wykazania utraty tytułu wykonawczego?
Uwiarygodnienie utraty tytułu wykonawczego spoczywa na wierzycielu, ponieważ wierzyciel wywodzi z tego faktu uprawnienia do uzyskania duplikatu tytułu wykonawczego. Fakt utraty może być wykazany na podstawie dokumentu potwierdzającego utratę dokumentu, a ponadto na podstawie zeznań świadków. Nieświadomość wierzyciela co się stało z tytułem wykonawczym jest jednym z przejawów jego utraty. Wobec czego wierzyciel nie musi wiedzieć, co się stało z uprzednio posiadanym dokumentem.
Zgodnie z art. 794 kodeksu postępowania cywilnego ponowne wydanie tytułu wykonawczego zamiast utraconego może nastąpić jedynie na mocy postanowienia sądu wydanego po przeprowadzeniu rozprawy. Na ponownie wydanym tytule wykonawczym czyni się wzmiankę o wydaniu go zamiast tytułu pierwotnego.
Przepis ten normuje sytuacje, gdy na wniosek wierzyciela Sąd nadał prawomocnemu orzeczeniu (postanowieniu, wyrokowi itd.) albo ugodzie klauzulę wykonalności, a następnie wierzyciel utracił uzyskany tytuł wykonawczy w jakikolwiek sposób (np. poprzez zgubienie). Jeśli ponownie wystąpi z wnioskiem o nadanie temu samemu orzeczeniu albo ugodzie klauzuli wykonalności, wniosek zostanie przez Sąd oddalony na podstawie art. 794 k.p.c. Reasumując - nie ma innej drogi uzyskania ponownie tytułu wykonawczego niż poprzez wystąpienie o przeprowadzenie postępowania wskazanego w art. 794 k.p.c.
Wydanie nowego tytułu wykonawczego nie wymaga ustalenia, w jakich okolicznościach tytuł wykonawczy został utracony. Sąd powinien ustalić tylko, czy nie miało miejsca dobrowolne wydanie tytułu wykonawczego dłużnikowi i czy należność wynikająca z tytułu nie została już zaspokojona. Jednocześnie należy pamiętać, iż w doktrynie i judykaturze przyjął się pogląd, że samo tylko powołanie się wierzyciela na fakt utraty tytułu wykonawczego jest niewystarczające - w związku z wykładnią art. 6 k.c.
W sytuacji, gdy częściowa spłata wierzytelności została zaznaczona na utraconym tytule wykonawczym, to fakt ten powinien zostać zaznaczony również na nowo wydanym tytule. Ponownie wydany tytuł wykonawczy spełnia rolę zastępczą w stosunku do pierwotnego tytułu, w związku z tym powinien ściśle odpowiadać treści tytułu, jaką miał w momencie utraty.
Czy w trakcie postępowania o ponowne wydanie tytułu egzekucyjnego dłużnik może powoływać się na fakt przedawnienia roszczenia?
W trakcie postępowania o ponowne wydanie tytułu egzekucyjnego dłużnik nie może bronić się zarzutem przedawnienia roszczenia. W sytuacji, gdy roszczenie rzeczywiście się przedawniło, to dłużnik może bronić się na drodze powództwa przeciwegzekucyjnego, niezależnie od tego, czy wierzyciel posiada pierwotny czy ponownie wydany tytuł wykonawczy.
Czy wniosek o wydanie ponownego tytułu wykonawczego w zamian za utracony przerywa bieg przedawnienia roszczenia?
Przerwanie biegu przedawnienia jest możliwe przez dokonanie czynności bezpośrednio zmierzającej do egzekwowania roszczenia. Wniosek o wydanie tytułu wykonawczego w zamian za utracony nie jest czynnością bezpośrednio zmierzającą do egzekwowania roszczenia, wobec czego nie przerywa biegu przedawnienia. Przykładowo warto wskazać, że czynnością przerywającą bieg przedawnienia będzie złożenie do właściwego komornika wniosku o wszczęcie egzekucji.
Opłaty i środki odwoławcze
Warto mieć na uwadze również fakt, że wniosek o ponowne wydanie tytułu wykonawczego podlega opłacie stałej w kwocie 40 złotych zgodnie z art. 70 pkt 4 Ustawy z dnia 28.07.2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
Od postanowienia w sprawie ponownego wydania tytułu wykonawczego przysługuje środek odwoławczy.
Warto podkreślić, że w sprawie dotyczącej ponownego wydania tytułu wykonawczego Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi postanowieniem z dnia 13 listopada 2024 r. (II1 Co 2295/2024) orzekł, że dalszy tytuł wykonawczy zamiast utraconego może nastąpić jedynie na mocy postanowienia sądu po przeprowadzeniu rozprawy. Wniosek w tym przedmiocie okazał się niezasadny, ponieważ tytuł wykonawczy wcześniej został wydany innemu podmiotowi. Następca prawny takiego podmiotu nie mógł uzyskać nowego tytułu wykonawczego.
Sąd podkreślił, że regulacja przewidziana w art. 794 k.p.c. ma charakter wyjątkowy. W toku zainicjowanego postępowania nie można prowadzić dodatkowych czynności i badać, czy wnioskodawca prawidłowo wykazał swoje następstwo prawne.
W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na zapisywanie informacji w plikach cookies przez kliknięcie przycisku „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody. Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z Serwisu, w celu administrowania Serwisem, dostosowania treści Serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika Serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies. Podatkowe GOFIN sp. z o.o. i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Dobrowolna zgoda. internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o.
tags: #dalszy #tytul #wykonawczy #w #miejsce #zaginionego