Postępowanie egzekucyjne to proces, który może dotknąć każdego, kto nie wywiązuje się ze swoich zobowiązań finansowych. W takiej sytuacji pojawia się pytanie o możliwość przeniesienia środków na inne konto bankowe w celu uniknięcia zajęcia przez komornika. Niniejszy artykuł ma na celu wyjaśnienie kluczowych kwestii związanych z egzekucją komorniczą, w tym tego, jak komornik działa, z jakiego majątku może prowadzić egzekucję oraz czy może sprawdzać transakcje na rachunkach bankowych dłużnika.
Egzekucja komornicza jest wszczynana, gdy dłużnik nie wywiązuje się dobrowolnie z obowiązku zapłaty określonej kwoty pieniędzy, na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu lub innego tytułu wykonawczego. Wierzyciel, dysponując takim tytułem, może złożyć wniosek do komornika o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Tytuł wykonawczy to dokument, który uprawnia do prowadzenia egzekucji, najczęściej jest to prawomocne orzeczenie sądu opatrzone klauzulą wykonalności, którą nadaje sąd. Dokumenty te składa się w oryginale do komornika wraz z wnioskiem egzekucyjnym. Jeśli dłużnik spłacił część zadłużenia, należy to zaznaczyć we wniosku.
Co może być tytułem egzekucyjnym?
Wszystkie te dokumenty muszą być zaopatrzone w klauzulę wykonalności, a kwestie te reguluje Kodeks postępowania cywilnego.
Egzekucję komorniczą prowadzi komornik sądowy, który jest organem władzy publicznej wykonującym czynności egzekucyjne i zabezpieczające. Działa on na podstawie Kodeksu postępowania cywilnego oraz ustawy o komornikach sądowych. Wybór komornika nie jest dowolny i podlega przepisom prawa. Zazwyczaj komornik działa w obrębie swojego rewiru, który jest przypisany do konkretnego sądu rejonowego. Miejsce zamieszkania lub siedziba dłużnika decyduje o właściwości komornika.
Przykład 1. Pani Marta z Warszawy pożyczyła znajomemu z Goleniowa 30 000 zł. Znajomy nie zwrócił pieniędzy, więc Pani Marta uzyskała wyrok sądu zasądzający tę kwotę na jej rzecz. Ponieważ dłużnik nie wykonał wyroku, Pani Marta może skierować wniosek o egzekucję do komornika właściwego dla miejsca zamieszkania dłużnika, czyli do Goleniowa.
Istnieje jednak możliwość wyboru komornika spoza rejonu zamieszkania dłużnika, ale w granicach właściwości sądu apelacyjnego, w którym znajduje się siedziba kancelarii komornika. Polska podzielona jest na 11 sądów apelacyjnych, co może oznaczać, że zakres działalności niektórych komorników obejmuje więcej niż jedno województwo.
Przykład 2. Pani Marta z przykładu 1 zna komornika w Szczecinie i chciałaby zlecić mu egzekucję długu od swojego dłużnika z Goleniowa. Może to zrobić, składając we wniosku oświadczenie o skorzystaniu z prawa wyboru komornika. Należy jednak pamiętać, że w takiej sytuacji egzekucja z nieruchomości dłużnika nie będzie możliwa.

Egzekucja komornicza może być prowadzona z całego majątku dłużnika. Obejmuje to między innymi:
Tak, komornik sądowy ma prawo żądać od banku informacji o rachunkach bankowych dłużnika, w tym o ich stanach i obrotach. Bank ma obowiązek udzielić komornikowi takich informacji na podstawie art. 105 ust. 1 pkt 2 lit. ł Prawa bankowego, w zakresie niezbędnym do prawidłowego prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Obejmuje to dane dotyczące rachunków, pełnomocnictw, liczby rachunków, a także obrotów i stanów rachunków, z podaniem wpływów, obciążeń i ich tytułów.
Aby uzyskać te informacje, komornik musi złożyć odpowiednio uzasadniony wniosek. Sąd Najwyższy w wyroku III CSK 53/13 potwierdził, że bank musi udzielać komornikowi takich informacji, ale nie jest zwolniony z badania zasadności wniosku. Jeśli na koncie dłużnika znajdują się środki znacznie przekraczające kwotę długu, ujawnienie wszystkich transakcji mogłoby stanowić naruszenie tajemnicy bankowej i nie byłoby konieczne do przeprowadzenia egzekucji. W takiej sytuacji komornik mógłby po prostu zająć rachunek bankowy i wypłacić należną kwotę.
Przykład 3. Pani Gabriela wniosła o egzekucję 8900 zł z tytułu nieopłaconej faktury. Komornik wszczął egzekucję, w tym z rachunków bankowych. Wierzycielka wniosła o sprawdzenie stanów i obrotów na koncie z podaniem adresatów przelewów. Komornik powinien odrzucić ten wniosek, jeśli egzekucja nie jest nieskuteczna, czyli jeśli na koncie znajdują się środki pozwalające na spłatę długu.
Inna sytuacja ma miejsce, gdy egzekucja trwa długo i nie przynosi rezultatów. Wówczas wniosek o sprawdzenie rachunków bankowych jest uzasadniony.
Przykład 4. Firma Sonix Sp. z o.o. sp. k. wniosła o egzekucję 200 000 zł od dłużnika Gratex Sp. z o.o. Komornik ustalił, że przeciwko dłużnikowi toczy się wiele postępowań egzekucyjnych, na jego kontach brak środków, a firma nie posiada nieruchomości ani pojazdów. Siedziba firmy okazała się fikcyjna, a przeciwko Gratex Sp. z o.o. toczą się śledztwa w sprawie oszustwa. W takim przypadku zasadne jest żądanie informacji o rachunkach bankowych, stanach i operacjach.

Podsumowując, komornik może weryfikować ruchy na rachunkach bankowych dłużnika, ale jego działania są ograniczone i muszą być uzasadnione stanem faktycznym postępowania egzekucyjnego. Naruszenie tych zasad może stanowić naruszenie dóbr osobistych dłużnika.
Wielu dłużników, obawiając się zajęcia konta bankowego, decyduje się na założenie nowego rachunku w innym banku i przeniesienie na niego środków. Należy jednak pamiętać, że komornik, działając przez system Ognivo, może szybko uzyskać informacje o nowych rachunkach dłużnika. Choć nie ma określonej częstotliwości sprawdzania kont przez komornika, czyni to zazwyczaj na początku postępowania egzekucyjnego i może ponawiać zapytania w późniejszym czasie. Próba ukrycia dochodów przez założenie nowego konta może okazać się nieskuteczna i w skrajnych przypadkach może zostać uznana za utrudnianie postępowania egzekucyjnego.
Komornik ma prawo zająć dowolną liczbę kont bankowych dłużnika. W przypadku zbiegu egzekucji (gdy na jednym koncie prowadzonych jest kilka postępowań egzekucyjnych), pierwszeństwo ma zazwyczaj komornik, który jako pierwszy wszczął egzekucję.
Komornik wysyła do banku zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego drogą elektroniczną. Bank ma obowiązek niezwłocznie zablokować konto dłużnika. Blokada obejmuje środki znajdujące się na koncie w momencie zajęcia oraz te, które wpłyną później. Bank niezwłocznie po otrzymaniu zawiadomienia musi zablokować konto dłużnika, co skutkuje utratą dostępu do środków. Do realizacji zajęcia bank przystępuje najwcześniej po 7 dniach od otrzymania zawiadomienia, z wyjątkiem długów alimentacyjnych. Blokowane są środki przekraczające tzw. kwotę wolną od zajęcia.
Komornik nie może zająć wszystkich środków na koncie. Zgodnie z przepisami, bank musi pozostawić dłużnikowi do dyspozycji kwotę wolną od zajęcia, która wynosi 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Kwota ta jest aktualizowana co najmniej dwa razy w roku. Dodatkowo, z konta nie podlegają egzekucji świadczenia ustawowo wyłączone, np. świadczenia rodzinne i wychowawcze.

Komornik może zająć wspólne konto bankowe, nawet jeśli dłużnikiem jest tylko jeden ze współwłaścicieli. W przypadku małżonków, domniemywa się równe udziały w zgromadzonych środkach, co oznacza, że komornik może zająć połowę środków. Dłużnik ma obowiązek przedstawić umowę rachunku bankowego, jeśli określa ona inne proporcje udziałów. Komornik nie może zająć osobistego konta jednego małżonka za długi drugiego, chyba że zobowiązanie dotyczyło zaspokojenia potrzeb rodziny lub zostało zaciągnięte za zgodą drugiego małżonka.
Małżonek dłużnika, którego prawa zostały naruszone przez zajęcie wspólnego konta, może wystąpić z powództwem o zwolnienie od egzekucji swojej części środków. Kluczowe jest przedstawienie dowodów na pochodzenie środków, które nie należą do majątku dłużnika.
Tak, likwidacja konta zajętego przez komornika jest możliwa. Jednakże przelane na nie środki najprawdopodobniej zostaną również zajęte przez komornika.
W przypadku wątpliwości lub problemów z egzekucją komorniczą, zawsze warto skonsultować się z prawnikiem specjalizującym się w prawie cywilnym i egzekucyjnym.
tags: #dlug #komornik #a #przelew #na #inne