Dłużnik powiadomiony o egzekucji a zmiana miejsca zamieszkania: co musisz wiedzieć


Podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy, który jest tytułem egzekucyjnym opatrzonym klauzulą wykonalności. Nadanie tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności jest zezwoleniem na przeprowadzenie egzekucji, czyli zastosowaniem przymusu państwowego na podstawie istniejącego tytułu egzekucyjnego w postępowaniu. Podkreślić należy, że możliwość zastosowania przymusu państwowego przez organ egzekucyjny w toku postępowania egzekucyjnego nie oznacza, iż organ ten jest obowiązany w każdym przypadku z urzędu podejmować czynności zmierzające do wyegzekwowania świadczenia wynikającego z tytułu wykonawczego.

Co do zasady to wierzyciel decyduje nie tylko o wszczęciu postępowania egzekucyjnego, ale również o jego przebiegu i dynamice. Wniosek egzekucyjny, jak każde pismo procesowe, powinien spełniać wymogi formalne z art. 126 oraz z art. 797 Kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie z obowiązującymi przepisami to na wierzycielu więc w pierwszej kolejności spoczywa obowiązek ustalenia i wskazania organowi egzekucyjnemu adresu zamieszkania dłużnika. W przeciwnym razie wniosek o wszczęcie egzekucji zostaje zwrócony i nie wywołuje żadnych skutków związanych z jego wniesieniem.

Natomiast w sytuacji, gdy wierzyciel wskaże prawidłowy adres, komornik, dokonując pierwszej czynności egzekucyjnej polegającej na doręczeniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania egzekucyjnego, poucza dłużnika o treści art. 136 Kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którym dłużnik ma obowiązek zawiadomić organ egzekucyjny o każdej zmianie miejsca zamieszkania. Przy tym należy w tym miejscu wskazać, iż wierzyciel we wniosku o wszczęcie egzekucji jest zobowiązany nie tylko do wskazania adresu zamieszkania dłużnika, ale również do precyzyjnego oznaczenia sposobu egzekucji (art. 797 Kodeksu postępowania cywilnego), tym samym oznaczenia majątku, z którego ma być prowadzona egzekucja.

Komornik co do zasady nie ma obowiązku z urzędu ustalać majątku dłużnika, z którego może być prowadzone postępowanie egzekucyjne. Zakładając zatem, iż wniosek egzekucyjny zawiera prawidłowy adres zamieszkania dłużnika oraz wskazuje majątek, z którego komornik prowadzi postępowanie egzekucyjne, zmiana miejsca pobytu przez dłużnika nie ma znaczenia dla toczącego się postępowania egzekucyjnego.

Informacje dla Dłużnika: Zawiadomienie o wszczęciu postępowania egzekucyjnego

Otrzymanie zawiadomienia o wszczęciu postępowania egzekucyjnego od komornika sądowego oznacza, że komornik wszczął przeciwko Tobie postępowanie egzekucyjne na wniosek wskazanego w tym piśmie wierzyciela. Stosownie do treści art. 805 § 1 k.p.c. komornik doręcza zawiadomienie o wszczęciu egzekucji dłużnikowi przy pierwszej dokonanej czynności egzekucyjnej z podaniem treści tytułu wykonawczego i wymienieniem sposobów egzekucji oraz z stosownymi pouczeniami o możliwości, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia na postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności. W załączeniu otrzymasz także sporządzony przez organ egzekucyjny odpis tytułu wykonawczego (nakazu zapłaty, wyroku, ugody czy aktu notarialnego), który stanowi podstawę prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Zakaz badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym przez komornika

Celem postępowania egzekucyjnego nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sporu, lecz jedynie wykonanie tytułu wykonawczego przedłożonego komornikowi przez wierzyciela wraz z wnioskiem. Dlatego komornika sądowego obowiązuje ustawowy zakaz badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 804 k.p.c.). W ten sposób ustawodawca określił wyraźną granicę pomiędzy sądowym postępowaniem rozpoznawczym i egzekucyjnym. Brak tej reguły mógłby doprowadzić do sytuacji, w której komornik jako organ egzekucyjny dokonywałby samodzielnej oceny kwestii merytorycznych i przejąłby funkcję orzekania zastrzeżoną jedynie dla sądów. W konsekwencji oznacza to, że komornik nie jest uprawniony do oceny zarzutów merytorycznych opartych na zdarzeniach, które mogą decydować o istnieniu lub zakresie obowiązku świadczenia wynikającego z treści tytułu wykonawczego. Wszystkie zarzuty związane z istnieniem po stronie dłużnika obowiązku stwierdzonego tytułem wykonawczym należy niezwłocznie wyjaśnić z wierzycielem, który na każdym etapie postępowania egzekucyjnego może wnieść o jego umorzenie.

Komornik sądowy doręczający dokumenty dłużnikowi

Wykaz majątku oraz obowiązek zgłoszenia zmiany miejsca zamieszkania

Na wezwanie komornika dłużnik obowiązany jest złożyć komornikowi, na piśmie lub ustnie do protokołu wykaz swojego majątku wraz z oświadczeniem o jego prawdziwości i zupełności pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Ponadto od dnia doręczenia dłużnikowi zawiadomienia o wszczęciu postępowania egzekucyjnego dłużnik ma ustawowy obowiązek powiadomić Komornika w terminie 7 dni o każdej zmianie miejsca swego pobytu trwającej dłużej niż miesiąc. W razie zaniedbania tego obowiązku korespondencję pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia.

Dłużnik, który zaniedba powiadomienia w terminie siedmiu dni komornika o każdej zmianie miejsca swego pobytu, trwającej dłużej niż jeden miesiąc, może być ukarany grzywną w wysokości do 2 000 zł (art.762 §1 k.p.c.).

Formularz wykazu majątku dłużnika

Wnioski i oświadczenia w postępowaniu egzekucyjnym

Zgodnie z treścią art. 760 § 1 k.p.c. wnioski i oświadczenia w postępowaniu egzekucyjnym składa się, według wyboru składającego, na piśmie albo ustnie do protokołu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Jeżeli przepis szczególny tak stanowi albo dokonano wyboru wnoszenia pism za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, wnioski i oświadczenia składa się wyłącznie za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. Poza wypadkami wskazanymi w ustawie (zdanie pierwsze) wniosków i oświadczeń nie można wnieść telefonicznie ani za pomocą faksu czy środków komunikacji elektronicznej.

Jak zabezpieczyć miejsce zamieszkania dziecka? 👧👦

Zasada zwrotu kosztów egzekucji

Od chwili złożenia przez wierzyciela wniosku egzekucyjnego do komornika po stronie dłużnika powstaje obowiązek zwrotu kosztów tego postępowania na rzecz wierzyciela egzekwującego. Zasadę tę określa art. 770 Kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którym: „Dłużnik powinien zwrócić wierzycielowi koszty niezbędne do celowego przeprowadzenia egzekucji". Koszty te komornik ściąga od dłużnika wraz z egzekwowanym roszczeniem.

Działanie na szkodę wierzyciela

Działanie na szkodę wierzyciela przez: udaremnianie lub uszczuplanie zaspokojenia wierzyciela przez ukrywanie, sprzedaż, darowanie, niszczenie, obciążanie czy uszkadzanie swojego majątku jest przestępstwem. Przestępstwo udaremnienia lub uszczuplenia zaspokojenia wierzyciela przez dłużnika, któremu grozi upadłość lub niewypłacalność zostało opisane w art. 300 § 1, 3 i 4 Kodeksu Karnego. Czyn ten jest zagrożony karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. W przypadku działania na szkodę kilku wierzycieli, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat.

Ilustracja symbolizująca działanie na szkodę wierzyciela

Szczególne przypadki w egzekucji

Istnieje również sytuacja procesowa, w której organ egzekucyjny z uwagi na zmianę przez dłużnika miejsca zamieszkania przed podjęciem pierwszych czynności w sprawie nie dokonał skutecznie pierwszego doręczenia dłużnikowi na adres wskazany we wniosku przez wierzyciela. Wówczas, jeżeli miejsce pobytu dłużnika nie jest znane, stosownie do treści art. 802 Kodeksu postępowania cywilnego sąd na wniosek wierzyciela ustanowi dla dłużnika kuratora. Natomiast gdy egzekucja ma być wszczęta z urzędu, ustanowienie kuratora zostanie dokonane z urzędu.

Miejsce pobytu dłużnika można uznać za nieznane, gdy nie jest ono znane powszechnie, tzn. co najmniej kręgowi osób, które zazwyczaj o pobycie tym są poinformowane. Chodzi o tego rodzaju nieznajomość miejsca pobytu, która uniemożliwia dokonywanie doręczeń dłużnikowi.

W przypadku egzekucji świadczeń alimentacyjnych, komornik obowiązany jest z urzędu przeprowadzić dochodzenie w celu ustalenia zarobków i stanu majątkowego dłużnika oraz jego miejsca zamieszkania. Jeżeli środki te okażą się bezskuteczne, organy Policji przeprowadzą na wniosek komornika czynności w celu ustalenia miejsca zamieszkania i miejsca pracy dłużnika. Jest to wyjątek od zasady, że komornik z urzędu nie prowadzi dochodzenia w celu ustalenia miejsca pobytu i stanu majątkowego.

Policja ma obowiązek prowadzenia dochodzenia w celu ustalenia miejsca pobytu dłużnika tylko w przypadku, gdy został on określony w odrębnych przepisach, jak np. w art. 1086 Kodeksu postępowania cywilnego w toku postępowania egzekucyjnego świadczeń alimentacyjnych.

W celu ustalenia miejsca zamieszkania dłużnika wierzyciel może wystąpić z wnioskiem do biura ewidencji ludności, funkcjonującego przy właściwym urzędzie miasta lub gminy, ewentualnie zwrócić się o taką informację do Wydziału Udostępnienia Informacji w Departamencie Spraw Obywatelskich Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (dawniej Centralne Biuro Adresowe).

Schemat procedury egzekucyjnej w przypadku zmiany adresu dłużnika

Wierzyciel, aby uniknąć umorzenia postępowania, może wystąpić do sądu z wnioskiem o wyjawienie majątku dłużnika i jednocześnie złożyć wniosek do komornika o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Wierzyciel również powinien pamiętać o tym, że w przypadku gdy nie podejmie w ciągu roku żadnej czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia postępowania oraz gdy nie zażąda podjęcia zawieszonego postępowania w trybie art. Wierzyciel przy kierowaniu wszelkich wniosków do komornika nie może zapomnieć o tym, iż każda czynność egzekucyjna wiąże się z odpłatnością.

tags: #dluznik #zawiadomiony #o #egzekucji #zmienia #miejsce

Popularne posty: