Zadłużenie Mieszkań Komunalnych: Problem Skali i Konsekwencje
Problem niepłacenia czynszu za mieszkania komunalne stanowi poważne wyzwanie dla zarządzających zasobami mieszkaniowymi w Piotrkowie. Skala tego zjawiska jest alarmująca - aż 30% lokatorów gminnych mieszkań nie reguluje swoich zobowiązań w terminie. Przez lata, dług wobec gminy i Towarzystwa Budownictwa Społecznego (TBS), które zarządza miejskimi lokalami, urósł do imponującej kwoty ponad 9 milionów złotych. Odzyskanie tej sumy mogłoby znacząco wpłynąć na poprawę sytuacji mieszkaniowej w mieście, umożliwiając budowę około 100 nowych, w pełni standardowych mieszkań lub przeprowadzenie niezbędnych remontów istniejącego zasobu.
Elżbieta Sapińska, prezes piotrkowskiego TBS, podkreśla, że zarządzają oni niemal 7 tysiącami lokali mieszkalnych, w tym około 400 lokalami socjalnymi. W zasobie tym znajdują się zarówno lokale gminne, jak i te należące do wspólnot mieszkaniowych, co wymaga od TBS prowadzenia działań windykacyjnych na rzecz różnych podmiotów.
Zaległości dzielą się na dwie kategorie: te powstałe w stosunku do gminy (sprzed 2004 roku) w kwocie 3 248 000 zł oraz te wobec TBS jako zarządcy, wynoszące 5 819 000 zł. Łącznie daje to ponad 9 milionów złotych należności z tytułu użytkowania lokali mieszkalnych.
Prezes Sapińska wyjaśnia, że długi dotyczą zarówno obecnych, jak i byłych najemców, a w przypadku śmierci lokatora, zobowiązania te mogą przejść na jego spadkobierców, jeśli nadal zamieszkują lokal i korzystają z niego. Procedura umorzenia długu jest możliwa jedynie w wyjątkowych przypadkach, na przykład wobec osób zmarłych, po przeprowadzeniu stosownej procedury. W ubiegłym roku umorzono łącznie 91 tys. zł po osobach zmarłych na wniosek TBS i prezydenta miasta.
Dłużników mieszkaniowych można podzielić na kilka kategorii, w tym na notorycznych dłużników, którzy nie płacili, nie płacą i nie zamierzają płacić. Jednakże, nie wszystkie długi są beznadziejne. Wśród 9 milionów złotych zadłużenia znajdują się również mniejsze kwoty, do 500 zł, które stanowią około 10% całej sumy. Dotyczą one około 3,5 tysiąca gospodarstw domowych, co potwierdza skalę problemu stale zalegających z opłatami mieszkańców.
W sytuacjach, gdy dłużnik uporczywie odmawia płacenia, podejmowane są kroki prawne. Orzeczono już około stu wyroków eksmisyjnych. Osoby te znajdują się na liście oczekujących na lokale socjalne, jednak nie zawsze sąd przyznaje do nich prawo. W polskim prawie nie istnieje eksmisja na bruk, a zapewnienie tymczasowych pomieszczeń dla takich osób jest utrudnione ze względu na ich niewielką liczbę.
Zanim zarządca zdecyduje się na drogę sądową, próbuje negocjować z dłużnikiem. W ubiegłym roku przeprowadzono około 50 eksmisji, z czego tylko 6 z udziałem komornika. Pozostałe były tzw. "miękkimi" eksmisjami, gdzie lokatorzy samodzielnie wyprowadzili się do wskazanych im lokali, co pokazuje skuteczność takiego podejścia.
W przypadku mieszkań o niższym standardzie, zarządcy nie zamierzają poprawiać warunków lokatorom, którzy są dłużnikami. Stawka bazowa czynszu za lokale komunalne wynosi 3,50 zł za m kw., z widełkami od 1,58 zł do 5,43 zł w zależności od standardu. Znacznie niższa stawka obowiązuje w lokalach socjalnych - zaledwie 0,79 zł za m kw. Mimo to, skala zaległości w lokalach socjalnych jest niepokojąca, generując niemal milion złotych długu, głównie z tytułu mediów, które TBS pokrywa z własnych środków.
Rozważane są również alternatywne rozwiązania, takie jak budowa kontenerów dla najbardziej uporczywych dłużników, podobne do tych stosowanych w Łodzi. Jednak prezes Sapińska wyraża sceptycyzm wobec tego rozwiązania, wskazując na potencjalne problemy z lokalizacją, marginalizację lokatorów i tworzenie "gett". Podkreśla, że kontenery są rozwiązaniem tymczasowym i nie powinny być traktowane jako miejsce zamieszkania dla ludzi.
Skutecznym narzędziem w windykacji okazała się współpraca z Krajowym Rejestrem Długów (KRD) od 2008 roku. Dłużnicy z zadłużeniem od 200 zł (lokale mieszkalne) i 300 zł (lokale użytkowe) mogą zostać wpisani do rejestru, co utrudnia im dostęp do kredytów i innych usług finansowych, często prowadząc do szybkiego uregulowania należności.
Miasto potrzebuje około 600 mieszkań, aby zaspokoić potrzeby mieszkaniowe, w tym ponad 350 osób czeka na lokale socjalne, około 100 miejsc jest potrzebnych jako lokale zamienne, a także istnieje potrzeba zapewnienia lokali dla około 30 rodzin z wyrokami eksmisyjnymi bez prawa do lokalu socjalnego.
Poprawa stanu technicznego zasobu mieszkaniowego w Piotrkowie wymaga ogromnych nakładów. Szacuje się, że same elewacje budynków miejskich potrzebują około 100 milionów złotych, a lokalne remonty generują dalsze koszty. W 2010 roku na remonty zasobu mieszkaniowego wydano ponad 5,7 miliona złotych, z czego ponad 4,5 miliona pochodziło ze środków budżetu miasta. W roku bieżącym zaplanowano na te cele ponad 4,7 miliona złotych z budżetu miasta i 1,3 miliona złotych z TBS.
Teoretycznie zasób mieszkaniowy powinien być samofinansujący się, jednak w praktyce miasto musi dopłacać do jego utrzymania ze swojego budżetu, aby zapobiec postępującej dekapitalizacji. Zasób ten jest przeznaczony dla rodzin o najniższych dochodach, a koszty jego utrzymania stale rosną.
Pomimo wyzwań, miasto podejmuje działania w kierunku poprawy sytuacji mieszkaniowej. W 2009 roku wybudowano dwa budynki z 24 lokalami socjalnymi, a w 2010 roku pozyskano 12 lokali mieszkalnych w wyniku adaptacji istniejącego budynku. Gdyby czynsze były regularnie płacone, możliwe byłoby wybudowanie około 100 mieszkań pełnostandardowych oraz przeprowadzenie większej liczby remontów.
Warto zaznaczyć, że TBS jest spółką w 100% należącą do miasta, co oznacza, że w przypadku jej likwidacji, miasto przejęłoby cały dług i odpowiedzialność za jego odzyskanie.
Problem zadłużenia za mieszkania komunalne jest złożony i wymaga wielowymiarowych działań, od skutecznej windykacji po inwestycje w nowy zasób mieszkaniowy i remonty istniejących budynków.
Najlepszy sposób na szybką spłatę długów (który naprawdę działa)
Poniżej znajduje się przykładowa lista podmiotów z zaległościami, co ilustruje skalę problemu:
| Lp. | Nazwa dłużnika | Miejscowość | Kwota zaległości |
|---|---|---|---|
| 1 | Gospodarstwo Rolne Tomasz Krowicki | Godzisław/Grzmiąca | 33 639,85 zł |
| 2 | FRESH VISUAL Sp. z o.o. | Katowice | 8 866,89 zł |
| 3 | ZAHIR Sp. z o.o. | Gliwice/Bytom | 64 920,25 zł |
| 4 | PPHU Waldemar Kilian | Dąbrowa Górnicza | 11 893,43 zł |
| 5 | P.R.B. REMKO Marcin Kogut | Kraków | 10 819,76 zł |
tags: #elzbieta #mizura #dluznik