Jak komornik może zająć wynagrodzenie?

Bierna postawa wobec spłaty zadłużenia może wiązać się dla nas z wizytą komornika. Może on rozpocząć swoje działania po wydaniu przez sąd odpowiedniego orzeczenia. Wówczas rozpoczyna się tzw. proces egzekucji komorniczej.

Komornik sądowy, o ile posiada stosowny tytuł wykonawczy, ma prawo do egzekucji zadłużenia z różnych źródeł. Jednym z nich jest także wynagrodzenie za pracę dłużnika. Jednak zajęcie takie możliwe jest jedynie w określonym zakresie i na konkretnych, ściśle uregulowanych zasadach.

Zgodnie z przepisami Kodeksu Postępowania Cywilnego (art. 880 do 888) komornik może zająć wynagrodzenie, ale na ściśle określonych zasadach. Kwota zajęcia zależna jest od minimalnego wynagrodzenia za pracę. Poza minimalną kwotą, której nie może zająć komornik, w przepisach prawa obowiązują również maksymalne progi potrącenia komorniczego. Obowiązują one w przypadkach, gdy osoba zarabia kwotę większą niż stawka minimalna.

W przypadku zwykłego długu osoby zatrudnionej na umowę o pracę, komornik może zająć 50% wynagrodzenia miesięcznego. Inaczej sytuacja ma się w przypadku długów alimentacyjnych. W zależności od źródła dochodu komornik może zająć inną kwotę wynagrodzenia.

Zgodnie z art. 803 k.p.c. komornik może prowadzić egzekucję ze wszystkich części majątku dłużnika. Jednocześnie nie ma w polskim prawie żadnych przepisów, które ograniczałyby możliwość prowadzenia egzekucji z określonej liczby źródeł dochodu. Oznacza to, że komornik ma prawo zająć świadczenie emerytalne, rentę i wynagrodzenie za pracę jednocześnie.

W przypadku egzekucji należności niealimentacyjnych komornik może zająć maksymalnie 25% świadczenia i jednocześnie musi pozostawić kwotę wolną od zajęcia zgodnie z art. 141 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy. W 2022 r. Natomiast granicę dokonywania potrącenia z wynagrodzenia za pracę reguluje art. 87 § 4 Kodeksu Pracy, który mówi o tym, że maksymalne potrącenie na pokrycie należności innych niż alimentacyjne może wynieść 50% i jednocześnie w art. 87¹ wskazuje, że minimalne wynagrodzenie, przy egzekucji takich należności jest wolne od zajęcia.

Zgodnie z prawem wolne od zajęcia przez komornika na koncie bankowym są środki w wysokości 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Zajęcie rachunku bankowego polega na przekazaniu środków finansowych na konto bankowe komornika. Zajęciem objęte są środki, które aktualnie znajdują się na rachunku oraz te, które wpłyną na konto w przyszłości.

Aktualnie wolna od zajęcia komorniczego jest część wynagrodzenia za pracę w 3 225 zł. To kwota netto minimalnego wynagrodzenia za pracę. Od 1 stycznia 2025 r. wzrośnie ona do 3 499,50 zł. Skąd te kwoty? Aktualnie, od 1 lipca do końca 2024 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 4 300 zł, a od 1 stycznia 2025 roku będzie wynosić 4666 zł. Jeden i drugi limit to efekt wyliczenia 75% od najniższej krajowej.

Zgodnie z prawem pracy potrąceń i egzekucji dokonuje się z wynagrodzenia za pracę netto (po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz wpłat dokonywanych do pracowniczego planu kapitałowego, jeżeli pracownik nie zrezygnował z ich dokonywania). Po potrąceniach zaś musi zostać kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Trzeba jednak przy tym pamiętać, że w przypadku długów alimentacyjnych taka ochrona działa inaczej i jest słabsza. Od 2023 r. komornik może zabrać z wynagrodzenia za pracę maksymalnie 60% wynagrodzenia, niezależnie od jego wysokości.

Jak wynagrodzenie za pracę chronione jest od potrąceń

W prawie pracy ustanowiona została kwota wolna od potrąceń. Jej wysokość to kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę. Jednakże w przypadku świadczeń alimentacyjnych ograniczenie do kwoty minimalnego wynagrodzenia nie występuje.

Potrącenia są dokonywane w określonej kolejności. Oznacza to, że w przypadku gdy dokonuje się potrąceń z różnych tytułów, należności alimentacyjne mają pierwszeństwo przed innymi należnościami.

Świadczenia alimentacyjne są uprzywilejowane. Na ich zaspokojenie można potrącić 3/5 wynagrodzenia, tj. 60% wynagrodzenia. Natomiast w pozostałych przypadkach można co do zasady potrącić do wysokości połowy wynagrodzenia za pracę, oczywiście uwzględniając kwotę podlegającą ochronie od potrąceń.

Dodatkowo następujące należności podlegają egzekucji na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych do pełnej wysokości: nagroda z zakładowego funduszu nagród, dodatkowe wynagrodzenie roczne, należności przysługujące pracownikom z tytułu udziału w zysku lub w nadwyżce bilansowej.

Z wynagrodzenia za pracę odlicza się, w pełnej wysokości, kwoty wypłacone w poprzednim terminie płatności za okres nieobecności w pracy, za który pracownik nie zachowuje prawa do wynagrodzenia.

Potrąceń należności z wynagrodzenia pracownika w miesiącu, w którym są wypłacane składniki wynagrodzenia za okresy dłuższe niż jeden miesiąc, dokonuje się od łącznej kwoty wynagrodzenia uwzględniającej te składniki wynagrodzenia.

Warto ponadto wiedzieć, że inne należności niż wskazane powyżej mogą być potrącane z wynagrodzenia pracownika tylko za jego zgodą. Zgoda ta musi być wyrażona na piśmie i musi dotyczyć konkretnej oraz istniejącej należności. Zgodę pracownik może w każdej chwili cofnąć.

Komornik jest funkcjonariuszem publicznym działającym przy sądzie rejonowym i wykonującym czynności w postępowaniu egzekucyjnym oraz zabezpieczającym. Do zadań komornika należy m.in. wykonywanie orzeczeń sądowych w sprawach o roszczenia pieniężne i niepieniężne oraz innych tytułów wykonawczych i tytułów egzekucyjnych, które podlegają wykonaniu w drodze egzekucji sądowej bez zaopatrywania ich w klauzulę wykonalności (art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych).

Zgodnie z art. 881 § 2 kpc, zajmując wynagrodzenie za pracę, komornik zawiadamia pracownika-dłużnika, że do wysokości egzekwowanego świadczenia i aż do pełnego pokrycia długu nie wolno mu odbierać wynagrodzenia poza częścią wolną od zajęcia ani rozporządzać nim w żaden inny sposób. Dotyczy to w szczególności periodycznego wynagrodzenia za pracę i wynagrodzenia za prace zlecone oraz nagród i premii przysługujących dłużnikowi za okres jego zatrudnienia, jak również związanego ze stosunkiem pracy zysku lub udziału w funduszu zakładowym oraz wszelkich innych funduszach pozostających w związku ze stosunkiem pracy.

W art. 87 i nast. kp ustalono zasady dokonywania potrąceń należności egzekwowanych z wynagrodzenia za pracę, określając ułamkowo granice kwot potrąceń, a także kwoty wolne od potrąceń. Wspomniane ograniczenia służą zapewnieniu pracownikowi-dłużnikowi minimalnej kwoty środków finansowych, koniecznej do zapewnienia egzystencji.

W związku z prowadzoną egzekucją z wynagrodzenia za pracę na pracodawcy ciążą obowiązki w zakresach: przekazywania wynagrodzenia na spłatę należności; informowania komornika o okolicznościach związanych z dokonywaniem spłaty należności; informowania nowego pracodawcy o zajęciu wynagrodzenia pracownika.

Komornik prowadzący egzekucję wzywa pracodawcę, aby w granicach określonych w art. 881 § 2 kpc nie wypłacał dłużnikowi, poza częścią wolną od zajęcia, żadnego wynagrodzenia, lecz przekazywał zajęte wynagrodzenie bezpośrednio wierzycielowi egzekwującemu, zawiadamiając komornika o pierwszej wypłacie, albo przekazywał zajęte wynagrodzenie komornikowi w wypadku, gdy do wynagrodzenia jest lub zostanie w dalszym toku postępowania egzekucyjnego skierowana jeszcze inna egzekucja, a wynagrodzenie w części wymagalnej nie wystarcza na pokrycie wszystkich egzekwowanych świadczeń wymagalnych. Stosownie do okoliczności komornik może wezwać pracodawcę do przekazywania mu zajętego wynagrodzenia bezpośrednio (art. 881 § 3-4 kpc).

Wykonując zajęcie wynagrodzenia za pracę, komornik wzywa pracodawcę, aby w ciągu tygodnia przedstawił za okres 3 miesięcy poprzedzających zajęcie, za każdy miesiąc oddzielnie, zestawienie periodycznego wynagrodzenia dłużnika za pracę oraz oddzielnie jego dochodu z wszelkich innych tytułów; podał, w jakiej kwocie i w jakich terminach zajęte wynagrodzenie będzie przekazywane wierzycielowi; w razie istnienia przeszkód do wypłacenia wynagrodzenia za pracę złożył oświadczenie o rodzaju tych przeszkód, a w szczególności podał, czy inne osoby roszczą sobie prawa, czy i w jakim sądzie toczy się sprawa o zajęte wynagrodzenie i czy oraz o jakie roszczenia została skierowana do zajętego wynagrodzenia egzekucja przez innych wierzycieli. Pracodawca obowiązany jest do niezwłocznego zawiadomienia komornika oraz wierzyciela o każdej zmianie tych okoliczności (art. 882 § 1 i 2 kpc).

Należy pamiętać, że zajęcie wynagrodzenia obowiązuje nadal, choćby po zajęciu nawiązano z dłużnikiem nowy stosunek pracy lub zlecenia albo choćby zakład pracy przeszedł na inną osobę, jeżeli osoba ta o zajęciu wiedziała. Dlatego też w razie rozwiązania stosunku pracy z pracownikiem-dłużnikiem dotychczasowy pracodawca czyni wzmiankę o zajęciu należności w wydanym dłużnikowi świadectwie pracy, a jeżeli nowy pracodawca dłużnika jest mu znany, przesyła mu zawiadomienie komornika i dokumenty dotyczące zajęcia wynagrodzenia oraz powiadamia o tym komornika i dłużnika, przeciwko któremu toczy się postępowanie egzekucyjne. Wzmianka w świadectwie pracy powinna zawierać oznaczenie komornika, który zajął należność, oraz numer sprawy egzekucyjnej, jak również wskazać wysokość potrąconych już kwot. Przesłanie zawiadomienia komornika ma skutki zajęcia należności dłużnika u nowego pracodawcy od chwili dojścia zawiadomienia do tego pracodawcy.

Pracodawca, który nie wykonuje opisanych wyżej obowiązków, komornik wymierza grzywnę w wysokości do 5000 złotych. Jest ona powtarzana, jeżeli pracodawca nadal uchyla się od wykonania tych obowiązków w dodatkowo wyznaczonym terminie. Co istotne, grzywna jest wymierzana osobie fizycznej. Zatem jeżeli pracodawcą nie jest osoba fizyczna (a może to być zarówno osoba prawna, jak i jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej - por. art. 3 Kodeksu pracy), grzywnie podlega pracownik lub wspólnik odpowiedzialny za wykonanie danej czynności, a w razie niewyznaczenia takiego pracownika lub niemożności jego ustalenia - osoby uprawnione do reprezentowania pracodawcy.

Jeżeli w zakładzie pracy wyodrębniono stanowisko ds. kadr (i płac), to do zakresu zadań osoby zatrudnionej na tym stanowisku z pewnością należeć będzie wykonywanie obowiązków związanych z komorniczym zajęciem wynagrodzenia za pracę. Zatem to ta właśnie osoba, nie dopełniając wspomnianych obowiązków, osobiście naraża się na grzywnę.

Ponadto, jeżeli z powodu zaniedbania obowiązków związanych z zajęciem wynagrodzenia za pracę została wierzycielowi wyrządzona szkoda (np. poprzez dokonanie wypłaty zajętej części wynagrodzenia pracownikowi-dłużnikowi zamiast przekazania jej na rzecz wierzyciela), pracodawca musi zapłacić wierzycielowi stosowne odszkodowanie. W takim wypadku do zapłaty odszkodowania zobowiązany jest zawsze pracodawca, niezależnie od tego, czy jest on osobą fizyczną, osobą prawną, czy jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej.

Wielu pracowników w Polsce wykonuje swoje obowiązki w ramach umów cywilnoprawnych, takich jak umowa zlecenie. Niestety, jeśli osoba zatrudniona na podstawie takiej umowy ma zaległości finansowe, może dojść do sytuacji, w której jej wynagrodzenie zostanie zajęte przez komornika. Egzekucja komornicza może obejmować różne źródła dochodu dłużnika, w tym wynagrodzenie za pracę. Jednak sytuacja wygląda inaczej w zależności od rodzaju umowy, na podstawie której osoba uzyskuje swoje dochody. W przypadku umowy o pracę egzekucja podlega ścisłym ograniczeniom wynikającym z przepisów kodeksu pracy.

Zgodnie z art. 833 § 2¹ k.p.c., ograniczenia egzekucji przewidziane w kodeksie pracy mają zastosowanie także do świadczeń powtarzających się, których celem jest zapewnienie utrzymania dłużnikowi. Jeśli dłużnik spełnia te warunki, może zwrócić się do komornika z wnioskiem o ograniczenie egzekucji.

W sytuacji, gdy dłużnik pracuje jednocześnie na umowę o pracę i umowę zlecenia, dochód z umowy o pracę podlega ochronie wynikającej z kodeksu pracy. W niektórych przypadkach sądy uznają, że jeśli zakres obowiązków wynikających z obu umów jest podobny i dotyczą tego samego podmiotu, umowa zlecenie może służyć obejściu przepisów o nadgodzinach.

Choć prawo pozwala na ograniczenie zajęcia wynagrodzenia z umowy zlecenia, to w praktyce dłużnicy często napotykają trudności. Nawet jeśli uda się uzyskać ograniczenie zajęcia do 50%, sądy i komornicy rzadko zgadzają się na pozostawienie dłużnikowi kwoty minimalnego wynagrodzenia, co jest standardem przy umowie o pracę. Ponadto, problematyczne może być także podejście pracodawców do tej kwestii.

Komornik ma prawo zająć wynagrodzenie z umowy zlecenia, nawet w całości. Dłużnik może jednak podjąć kroki, by ograniczyć wysokość potrąceń, składając odpowiednie wnioski i skargi. Ochrona nie jest automatyczna - wymaga działań ze strony dłużnika.

Zgodnie z art. 833 k.p.c. doprecyzował, jak wyglądają ograniczenia egzekucji z innych świadczeń pieniężnych co do których stosuje się przywołane powyżej przepisy kodeksu cywilnego. W art. 833 k.p.c. wskazane są również te świadczenia, które są całkowicie wolne od zajęcia.

Podsumowując, jeżeli dłużnik otrzymuje świadczenia pieniężne z kilku źródeł, ale które podlegają przepisom jednej ustawy, to zgodnie z art. 835 k.p.c. wysokość zajęcia komornik będzie ustalał po zsumowaniu tych dochodów. Natomiast jeśli dłużnik otrzymuje świadczenia pieniężne, które regulują równe ustawy to nie ma podstawy, aby te dochody sumować.

Kontakt z firmą windykacyjną, taką jak KRUK, może dać szansę na polubowne załatwienie sprawy i spłatę długu w dogodnych ratach oraz wspólnie ustalonym terminie.

tags: #ike #komornik #moze #zajac #w #wybagrodzenia

Popularne posty:

• Jak dojechać z Komornik do Murowanej Gośliny?
• Kompleksowa ochrona Hetman
• Spory prawne Tesli
• Zarządzanie długami z Cross Finance
• Kontynuacja pracy Iwony Michalak przez Rafała Boguckiego