Ile komornik może zabrać z 13. pensji?
Postępowanie egzekucyjne wszczęte przez komornika może wiązać się z zajęciem wynagrodzenia dłużnika. Dotyczy to zarówno osób zatrudnionych na umowę o pracę, jak i na umowę zlecenia, choć w tym drugim przypadku zasada ta doznaje pewnych wyjątków.
Zajęcie wynagrodzenia na podstawie umowy o pracę
Zasady dotyczące zajęcia wynagrodzenia na podstawie umowy o pracę są uregulowane w Kodeksie pracy. Kluczową zasadą jest ochrona minimalnego wynagrodzenia za pracę, które corocznie ustala Rada Ministrów. Od 1 stycznia 2026 r. kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę wynosi 4 806,00 zł brutto, co przekłada się na 3 605,85 zł netto (na rękę) przy pełnym wymiarze czasu pracy.
Jeśli dłużnik pracuje w niepełnym wymiarze godzin, kwota wolna od zajęcia jest proporcjonalnie zmniejszana. Na przykład, przy zatrudnieniu na ½ etatu, kwota wolna od zajęcia wynosiłaby połowę tej kwoty. Należy pamiętać, że potrącenia komornicze dokonuje się z wynagrodzenia netto, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na podatek dochodowy oraz wpłat do PPK.
Przepisy prawa nakładają na pracodawców szereg obowiązków związanych z realizacją zajęcia komorniczego. Niewłaściwe ich wykonywanie może skutkować nałożeniem grzywny przez komornika. Do obowiązków pracodawcy należy m.in. udzielenie odpowiedzi na pismo komornika, dokonywanie potrąceń we właściwej wysokości oraz informowanie o ewentualnych przeszkodach w realizacji zajęcia.
Zajęcie wynagrodzenia na podstawie umowy zlecenia
Osoby zatrudnione na podstawie umowy zlecenia napotykają na pewne trudności, ponieważ ich sytuację reguluje Kodeks cywilny, a nie Kodeks pracy. W takich przypadkach zleceniodawca powinien przekazywać komornikowi 100% uzyskiwanego dochodu, gdyż traktowany jest on jako każda inna wierzytelność.
Aby przepisy o ochronie wynagrodzenia minimalnego miały zastosowanie do dochodów z umowy zlecenia, dłużnik musi złożyć do komornika stosowne oświadczenie. Powinno ono zawierać informację, że uzyskane dochody stanowią jedyne źródło utrzymania (dłużnik nie pobiera jednocześnie wynagrodzenia za pracę ani emerytury/renty) oraz że dochody te są uzyskiwane periodycznie.
Potrącenia z wynagrodzenia - co można zabrać?
Wynagrodzenie za pracę podlega szczególnej ochronie. Potrąceń można dokonywać tylko w zakresie określonym przepisami prawa. Po odliczeniu obowiązkowych składek i zaliczek, potrącenia dotyczą:
- świadczeń alimentacyjnych,
- należności innych niż świadczenia alimentacyjne,
- zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi,
- kar pieniężnych.
Granice potrąceń są następujące:
- W przypadku świadczeń alimentacyjnych: do wysokości trzech piątych wynagrodzenia.
- W przypadku innych należności lub zaliczek pieniężnych: do wysokości połowy wynagrodzenia.
Jednocześnie suma potrąceń innych należności i zaliczek nie może przekroczyć połowy wynagrodzenia, a łącznie z potrąceniami alimentacyjnymi - trzech piątych.
Istotną rolę odgrywają również kwoty wolne od potrąceń, które zapewniają dłużnikowi minimalne środki do życia. Ich wysokość jest obliczana na podstawie minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Czy komornik może zabrać całą "trzynastkę"?
Dodatkowe wynagrodzenie roczne, czyli tzw. "trzynastka", jest jednym ze składników wynagrodzenia za pracę. W miesiącu, w którym jest wypłacane, wynagrodzenie pracownika jest zazwyczaj wyższe, co może prowadzić do większych potrąceń komorniczych.
Przepisy Kodeksu pracy (art. 87 § 5) stanowią, że nagroda z zakładowego funduszu nagród, dodatkowe wynagrodzenie roczne oraz należności z tytułu udziału w zysku podlegają egzekucji w pełnej wysokości na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych. Oznacza to, że w przypadku egzekucji alimentacyjnej, pracownik może stracić całą "trzynastkę".
W przypadku egzekucji na zaspokojenie innych świadczeń, "trzynastka" podlega ochronie na zasadach ogólnych. Należy ją zsumować z wynagrodzeniem zasadniczym i od ustalonej kwoty dokonać potrącenia, stosując jedną kwotę wolną.
Kwota wolna od zajęcia na rachunku bankowym
Wysokość kwoty wolnej od zajęcia na rachunku bankowym jest uzależniona od minimalnego wynagrodzenia za pracę. Zgodnie z Prawem bankowym, komornik musi pozostawić na rachunku bankowym kwotę stanowiącą 75% minimalnego wynagrodzenia. W 2025 roku kwota ta wynosi 3 499,50 zł.
Jeśli na rachunek bankowy wpłynie kwota wyższa niż wolna od zajęcia, bank przekazuje nadwyżkę komornikowi. Należy jednak pamiętać, że kwota wolna od zajęcia nie dotyczy zobowiązań alimentacyjnych.
Jak długo komornik zajmuje wynagrodzenie?
Komornik zajmuje wynagrodzenie dłużnika do momentu wyegzekwowania całej kwoty zadłużenia. Jeśli dochód dłużnika nie jest wyższy od minimalnego wynagrodzenia i nie posiada on innych składników majątku, postępowanie egzekucyjne może zostać umorzone z powodu bezskuteczności. Jednakże, egzekucja może zostać wszczęta ponownie w przyszłości, a zobowiązanie będzie nadal rosło o odsetki.
Jak (legalnie) pozbyć się KOMORNIKA?
Czego komornik nie może zająć?
Istnieją pewne świadczenia i przedmioty, które są wolne od zajęcia komorniczego. Należą do nich m.in.:
- Świadczenia socjalne (np. 500+, zasiłki rodzinne, zasiłki pielęgnacyjne).
- Diety, stypendia.
- Dopłaty dla rolników z UE.
- Przedmioty codziennego użytku niezbędne do egzystencji (np. lodówka, pralka, łóżko).
- Niezbędne narzędzia pracy.
- Żywność na okres jednego miesiąca i opał zgromadzony na zimę.
- 13. i 14. emerytura.
Warto zaznaczyć, że trzynasta i czternasta emerytura są w całości chronione przed egzekucją komorniczą na mocy odrębnych przepisów.
Podsumowanie
Zajęcie wynagrodzenia przez komornika jest procedurą, która podlega ścisłym regulacjom prawnym. Istnieją określone kwoty wolne od zajęcia oraz rodzaje świadczeń, które są chronione. W przypadku "trzynastki", zasady potrąceń zależą od charakteru zadłużenia - w przypadku alimentów, zajęcie może objąć całą kwotę, podczas gdy w innych sytuacjach obowiązują ogólne zasady ochrony wynagrodzenia.
tags: #ile #moze #zabrac #komornik #z #13