Postępowanie egzekucyjne, prowadzone przez komornika, wiąże się z kosztami. Na koszty komornicze składają się przede wszystkim opłata komornicza oraz wydatki związane z prowadzeniem postępowania. Opłaty stanowią należność na rzecz komornika, natomiast wydatki to koszty, które komornik musi ponieść w związku z czynnościami egzekucyjnymi, na przykład koszt wysłania korespondencji. Mimo że wydatki są uwzględniane w kosztach komorniczych, nie stanowią one wynagrodzenia komornika.
W przypadku egzekucji świadczeń pieniężnych, czyli w zdecydowanej większości spraw, opłata komornicza stanowi prowizję od kwoty wyegzekwowanego długu. Zasadą jest naliczanie opłaty w stawce wynoszącej 10% kwoty przekazanej wierzycielowi. Istotne jest również zastrzeżenie, że końcowa opłata nie może wynieść mniej niż 200 zł i więcej niż 50 tys. zł. W przypadku dokonania dobrowolnej spłaty długu komornik nie zdąży dokonać wielu płatnych zapytań, które finalnie obciążałyby dłużnika, a także nie będzie musiał wysyłać wielu listów w sprawie.
Na koszty komornicze składa się opłata oraz wydatki. Wśród najczęściej spotykanych wydatków należy wymienić koszty doręczenia korespondencji, czyli wysłania listów poleconych, oraz koszty uzyskania informacji lub dokumentów koniecznych do prowadzenia postępowania. Aktualnie zapytanie do ZUS wiąże się z kosztem 52,44 zł, do Urzędu Skarbowego - 50,00 zł, a do Centralnej Bazy Ksiąg Wieczystych 20,00 zł. W każdej sprawie komornik wysyła listy, których koszt wynosi obecnie 10,76 zł za jeden list polecony rozmiaru „S”.
Wszelkie koszty niezbędne do celowego przeprowadzenia egzekucji obciążają dłużnika i są od niego ściągane wraz z egzekwowanym roszczeniem. Komornik nie może jednak zabrać wszystkiego. Zasadniczo komornik nie może zająć wynagrodzenia pracownika zatrudnionego na pełnym etacie, jeśli jego pensja odpowiada minimalnemu wynagrodzeniu w kraju. Oznacza to, że osoby otrzymujące najniższą krajową mają zapewnioną kwotę wolną od potrąceń.
Kwota wolna od zajęcia komorniczego jest ściśle powiązana z obowiązującą płacą minimalną. Zgodnie z przepisami, dłużnik musi otrzymać co najmniej równowartość minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w danym roku. W przypadku pracy na niepełny etat limit ten obniża się proporcjonalnie: przy pół etatu wynosi 50%, a przy jednej czwartej etatu 25%. Komornik może zabrać 50% wypłaty, a czasami całą.
Wysokość kwoty wolnej od zajęcia na rachunku bankowym jest inna w każdym roku, gdyż jest ona uzależniona od wysokości minimalnego wynagrodzenia w danym roku. W 2025 roku kwota minimalnego wynagrodzenia brutto wynosi 4 666 zł. Kwota wolna od zajęcia wedle Prawa bankowego wynosi zaś 75% minimalnego wynagrodzenia. Stąd też w 2025 r. komornik sądowy musi pozostawić w każdym miesiącu na rachunku bankowym kwotę 3 499,50 zł.
Komornik może jednak dodatkowo dokonywać potrąceń bezpośrednio z wynagrodzenia za pracę dłużnika. Pozwala na to Kodeks pracy, a art. 87 precyzuje, jaka jest kwota wolna od potrąceń. Jeżeli pracownik jest zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy, kwoty określone w § 1 ulegają zmniejszeniu proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy. Jeśli Twoje zatrudnienie obejmuje niepełny wymiar godzin (np. 1/2 czy 3/4 etatu), kwota wolna od zajęcia komorniczego wyliczana jest proporcjonalnie, na podstawie wymiaru zatrudnienia.
Uwaga! Potrąceń i egzekucji dokonuje się z wynagrodzenia za pracę netto (po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz wpłat dokonywanych do pracowniczego planu kapitałowego, jeżeli pracownik nie zrezygnował z ich dokonywania). Pozostała po ich dokonaniu kwota musi być co najmniej taka, jak aktualnie obowiązująca kwota wolna od zajęcia komorniczego.
W przypadku świadczeń emerytalnych i rentowych obowiązują podobne zasady co w przypadku wynagrodzenia za pracę. Kwota wolna od zajęcia wynosi 75% minimalnej emerytury dla należności innych niż należności alimentacyjne. Jeśli jesteś dłużnikiem alimentacyjnym, musisz się liczyć z tym, że komornik przejmie większość Twojej emerytury. Kwota wolna wynosi w tym przypadku tylko 50% minimalnego świadczenia emerytalnego netto.
Komornik co do zasady zajmie połowę wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę. Jeśli dłużnik ma zobowiązania alimentacyjne, możliwe jest zajęcie 60% jego dochodu. Przykład: Dochód w wysokości 8 000 zł netto. Brak zobowiązań alimentacyjnych. Zajęcie dochodu przez komornika wyniesie 4 000 zł.
W przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego - np. z powodu jego bezskuteczności - komornik ma prawo naliczyć tzw. opłatę stosunkową, która wynosi 5% wartości świadczenia, którego nie udało się odzyskać. Najczęściej stosowaną opłatą jest 10% od odzyskanej kwoty. Jeśli dłużnik ureguluje dług w ciągu 30 dni od otrzymania zawiadomienia, może skorzystać z preferencyjnej stawki 3%.
W przypadku prowadzenia przez komornika egzekucji z wynagrodzenia za pracę zastosowanie ma art. 87 Kodeksu pracy. Należy jednak podkreślić, iż w przypadku egzekucji alimentów pojęcie kwoty wolnej od potrąceń traci swoje standardowe znaczenie. Zwykle pracownik ma prawo do części wynagrodzenia, której komornik nie może zająć. Jednak w przypadku zaległości alimentacyjnych ta ochrona nie obowiązuje. W przypadku osób pracujących na umowie o pracę i płacących alimenty komornik może dokonać potrącenia w pełnej wysokości 60%.
Komornik może zabrać 50% wypłaty, a czasami całą. Wysokość zajęcia komorniczego zależy od charakteru zobowiązania oraz formy zatrudnienia. Egzekucja komornicza z konta bankowego odbywa się zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego. Na podstawie art. 889 komornik przesyła do banku, w którym dłużnik posiada rachunek, zawiadomienie o zajęciu środków pieniężnych do wysokości długu wraz z kosztami egzekucyjnymi. Od tego momentu bank wstrzymuje wypłaty z konta do wysokości zajętej kwoty i przekazuje środki na spłatę zobowiązań.
Komornik nie może zająć niektórych świadczeń, takich jak alimenty, świadczenie 500+, diety, zasiłki rodzinne, zasiłki pielęgnacyjne, stypendia, dopłaty dla rolników z UE. Istnieje kilka sytuacji, w których kwota wolna od zajęcia komorniczego nie obowiązuje lub jest zmniejszona. Komornik może zająć większą część wynagrodzenia dłużnika (do 60%) za zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych, nie podlegając przy tym ograniczeniom, jakie narzuca kwota wolna od zajęcia komorniczego.
Komornik nie może m.in. zajmować kwoty wynagrodzenia dłużnika przekraczającej kwotę wolną od zajęcia, która jest ustalana na podstawie aktualnych przepisów prawa; zająć 13. i 14. emerytury uzyskiwanej przez dłużnika; zająć świadczeń socjalnych, takich jak zasiłki pielęgnacyjne, dodatki dla osób niepełnosprawnych czy zasiłki rodzinne; podejmować działań egzekucyjnych bez posiadania ważnego tytułu egzekucyjnego; naruszać nietykalności osobistej dłużnika ani innych osób przebywających w miejscu, które podlega egzekucji; stosować nieuczciwych lub nielegalnych praktyk podczas przeprowadzania egzekucji; ingerować w tajemnicę korespondencji dłużnika; zająć przedmiotów, które nie są własnością dłużnika.
Ponadto istnieje wiele ograniczeń dotyczących ruchomości zajmowanych przez komornika. Nie może on m.in. pozbawić Cię przedmiotów codziennego użytku niezbędnych do egzystencji, takich jak lodówka, pralka czy łóżko, niezbędnych narzędzi pracy oraz żywności na okres jednego miesiąca czy opału zgromadzonego na zimę.
W przypadku zajęcia wynagrodzenia przez komornika, pracodawca jest zobowiązany do niezwłocznego zawiadomienia komornika oraz wierzyciela o każdej zmianie okoliczności dotyczących zatrudnienia dłużnika. Zmiana pracy dłużnika niejako nie wpływa na dokonane zajęcie komornicze. Zajęcie wynagrodzenia skutkuje tym, że w stosunku do wierzyciela egzekwującego nieważne są rozporządzenia wynagrodzeniem przekraczające część wolną od zajęcia, dokonane po jego zajęciu, a także przed zajęciem, jeżeli wymagalność wynagrodzenia następuje po zajęciu.
Komornik musi pozostawić na rachunku bankowym dłużnika kwotę stanowiącą 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Dłużnicy alimentacyjni muszą się liczyć ze znacznie niższymi kwotami wolnymi od zajęcia komorniczego.
Jeżeli uzyskujesz wynagrodzenie równe tzw. najniższej krajowej, komornik nie może Ci zabrać ani grosza z tej kwoty. Wyjątkiem jest sytuacja, w której masz długi alimentacyjne - wówczas to ograniczenie nie obowiązuje. Brak bieżących zarobków nie jest przeszkodą do egzekucji komorniczej. Komornik może zająć środki pieniężne pozostające na Twoim koncie, nieruchomości, a także ruchomości, które następnie może zlicytować, by uzyskać środki na pokrycie Twoich długów.
Zajęciu komorniczemu nie podlegają m.in. świadczenia socjalne (w tym 800+ i inne świadczenia rodzinne), alimenty, dodatki mieszkaniowe, zapomogi, niektóre dodatkowe świadczenia emerytalne (np. 13. i 14.).
Jeśli masz problemy finansowe i zastanawiasz się, jak uniknąć kosztów komorniczych lub przynajmniej je ograniczyć, jednym z najprostszych rozwiązań jest dobrowolna spłata długu. Kolejnym krokiem mogą być negocjacje z wierzycielem. Warto również skonsultować się z prawnikiem.
W przypadku umorzenia egzekucji na wniosek wierzyciela, opłata egzekucyjna wynosi 5% lub 10%. Wierzyciela obciąża opłata stosunkowa w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania. Jeżeli jednak wierzyciel wykaże, że przyczyna umorzenia postępowania egzekucyjnego wiąże się ze spełnieniem świadczenia przez dłużnika w terminie miesiąca od dnia doręczenia dłużnikowi zawiadomienia o wszczęciu egzekucji albo z zawarciem w tym terminie porozumienia między wierzycielem a dłużnikiem dotyczącego sposobu lub terminu spełnienia świadczenia, opłata ta obciąża dłużnika.

Komornik działa w interesie wierzyciela i jego wynagrodzenie zależy od skuteczności działań. W przypadku umorzenia egzekucji, np. z powodu jej bezskuteczności, komornik ma prawo naliczyć tzw. opłatę stosunkową, która wynosi 5% wartości świadczenia, którego nie udało się odzyskać.
Odpowiedź jest dość oczywista - do momentu wyegzekwowania całej kwoty. W sytuacji zaś, gdy dochód dłużnika nie jest wyższy od minimalnego wynagrodzenia i nie ma innych składników majątku, to możliwe, że po kilku miesiącach komornik umorzy postępowanie egzekucyjne ze względu na jego bezskuteczność. Dłużnik musi jednak liczyć się z tym, że egzekucja będzie mogła być wszczęta na nowo. W tym czasie zobowiązanie będzie oczywiście zwiększać się na skutek naliczanych odsetek.
Co do zasady powinien to być jeden komornik na jeden składnik majątku. Oznacza się to, że wynagrodzenie dłużnika może być zajęte tylko przez jednego komornika. Drugi komornik może jednak prowadzić egzekucję z rachunku bankowego dłużnika - oczywiście pod warunkiem, że ten pierwszy komornik nie zajął rachunku.
| Rodzaj świadczenia | Kwota wolna od zajęcia (netto) |
|---|---|
| Wynagrodzenie za pracę (pełny etat, brak zobowiązań alimentacyjnych) | Minimalne wynagrodzenie za pracę |
| Rachunek bankowy (pełny etat, brak zobowiązań alimentacyjnych) | 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę |
| Wynagrodzenie za pracę (dłużnik alimentacyjny) | 40% minimalnego wynagrodzenia za pracę |
| Emerytura/renta (brak zobowiązań alimentacyjnych) | 75% minimalnej emerytury/renty |
| Emerytura/renta (dłużnik alimentacyjny) | 50% minimalnej emerytury/renty |
Komornik ma prawo zająć nie tylko pieniądze w gotówce, z wynagrodzenia za pracę, czy też zgromadzone na koncie bankowym, ale również rzeczy materialne. Spod egzekucji wyjęte są jednak podstawowe sprzęty znajdujące się na wyposażeniu domu lub mieszkania, w tym lodówka, piekarnik, pralka czy kuchenka. Niemniej komornikowi najłatwiej jest zaspokoić się z wynagrodzenia za pracę oraz środków z rachunku bankowego dłużnika.

Komornik, jako osoba zajmująca się egzekucją zobowiązań finansowych, jest zobowiązany działać zgodnie z przepisami prawa, szanując prawa dłużnika. Obowiązują go pewne istotne ograniczenia.
Komornik musi pozostawić Ci na rachunku bankowym minimum środków do życia określone jako 75% kwoty minimalnego wynagrodzenia. Jeśli zatem na rachunek bankowym w danym miesiącu wpłynie kwota 4 000 zł, to bank musi przekazać komornikowi środki w kwocie 500,50 zł.
Dłużnik ma prawo wiedzieć. Dłużnik niejednokrotnie nie zdaje sobie sprawy z tego, iż posiada prawa, które komornik podczas prowadzenia egzekucji komorniczej obowiązany jest respektować. Dłużnik może podejmować wszelkie działania, które zostały przewidziane przez prawo lub też nie zostały przez nie zabronione aby uchronić się od zajęć komorniczych.
Podstawą w zakresie podejmowania jakichkolwiek kroków jest wiedza o stanie swojej sprawy, którą obowiązany jest przekazać dłużnikowi komornik oraz o zakresie możliwości działania na danym etapie. Dłużnik może skierować do komornika pisma z żądaniem o przekazanie informacji w zakresie swojego zadłużenia - jego wysokości, pochodzenia a także okazania tytułu wykonawczego ponadto ma prawo do dostępu i umożliwienia mu przeglądania akt sądowych a także egzekucyjnych, które dotyczą jego osoby.
Największym problemem jaki dostrzegam podczas prowadzenia spraw z zakresu obrony dłużników, jest właśnie powszechny brak świadomości, podejmowanie przez dłużników kroków w pośpiechu oraz strachu przez co prowadzi do tego, że działają na swoją niekorzyść. Powyższe sytuacje doprowadzają dłużników na ich osobisty skraj możliwości fizycznych oraz emocjonalnych. Spraw związanych z zadłużeniem nie należy bagatelizować, należy skupić się na skutecznym działaniu tak aby w możliwie największym stopniu ochronić interesy dłużnika, czym też się specjalizuje, moje indywidualne podejście do każdej ze spraw gwarantuje sukces w osiągnięciu zamierzonego przez dłużnika celu.
tags: #ile #wezmie #komornik #jesli #podstawa #wynosi2050