Jak wykazać ulgę na złe długi w JPK_V7 dla dłużnika i wierzyciela w kontekście nowej struktury JPK_V7

W związku z wprowadzeniem nowej struktury jednolitego pliku kontrolnego zmienia się też sposób, w jaki można skorzystać z procedury przewidzianej dla nieściągalnych wierzytelności. Dotyczy to zarówno wierzycieli, jak i dłużników. W aktualnym stanie prawnym podatnicy nie stosują już załącznika VAT-ZD. To jednak wcale nie oznacza, że wierzyciel nie musi przekazać fiskusowi szczegółów na temat rozliczenia ulgi na złe długi. Również dłużnik musi poinformować organ podatkowy o tym, że dokonał korekty w ramach tej ulgi. Istotne jest więc, aby zarówno wierzyciel, jak i dłużnik w odpowiedni sposób zaprezentowali to, iż skorzystali z ulgi na złe długi w JPK_V7.

Ogólne zasady wykazywania ulgi na złe długi w JPK_V7

Ulga na złe długi w VAT wykazuje się w części ewidencyjnej i deklaracyjnej pliku JPK_V7.
Podatnik ma prawo dokonać korekty podstawy opodatkowania oraz podatku należnego z tytułu wierzytelności nieuregulowanych przez dłużnika lub niezbytych w ciągu 90 dni od dnia upływu terminu płatności określonego w umowie lub na fakturze.
Wierzyciel, który nie otrzymał zapłaty, zapisuje korekty w polach sprzedaży, a nie w polach nabyć. Korekty podstawy opodatkowania oraz podatku należnego ewidencjonuje się pojedynczo, podając wszystkie elementy wymagane dla faktur dokumentujących dostawy towarów lub świadczenia usług.
W przypadku uregulowania należności po wcześniejszym wykazaniu nierzetelnej płatności, wierzyciel musi zwiększyć podstawę opodatkowania i kwotę podatku należnego w okresie, w którym doszło do zapłaty lub zbycia należności.
W pliku JPK_V7 nie ma obowiązku wypełniania VAT_ZD, natomiast obowiązek (art. 89a ust. 1 lub 4) to zaznaczenie pola korekta symbolem „1” w okienku „KorektaPodstawyOpodt” oraz wykazanie odpowiednich kwot w odpowiednich pozycjach dotyczących podstaw opodatkowania i stawkom podatku.

Wykazanie ulgi dla wierzyciela (sprzedaż)

Wierzyciel, który chce skorzystać z ulgi na złe długi, dokonuje korekt w rejestrze sprzedaży VAT. Następnie w deklaracji VAT-7 lub VAT-7K należy uwzględnić korektę w odpowiednich polach oraz złożyć zawiadomienie o korekcie do naczelnika urzędu skarbowego wraz z danymi dłużnika (VAT-ZD).

W rejestrze sprzedaży VAT wprowadza się korektę podstawy opodatkowania oraz podatku należnego z tytułu nieuregulowanych należności w okresie, w którym uznano nieściągalność (90 dni od terminu płatności). Kwoty wprowadza się ze znakiem minus w odpowiednich pozycjach podstawy opodatkowania i podatku należnego.
W części deklaracyjnej pliku JPK_V7 wypełnia się pola zbiorcze podstaw opodatkowania i zbiorcze kwoty podatku zgodnie z poszczególnymi stawkami podatku, a także pola P_46/P_47 (w przypadku korekt związanych z art. 89b).
W polu KorektaPodstawyOpodt zaznacza się „1” - to zastępuje wcześniej obowiązek VAT_ZD. Korekty w ewidencji muszą być wprowadzane pojedynczo dla każdej faktury, a pozycje należy oznaczyć odpowiednimi znakami (minus dla korekt obniżających, plus dla korekt podwyższających przy zapłacie po korekcie).
Jeżeli należność została uregulowana po dokonaniu korekty, wierzyciel musi dokonać odpowiedniego korekty w rozliczeniu za okres, w którym nastąpiło uregulowanie. W pliku JPK_V7 należy to odzwierciedlić poprzez ponowne podniesienie podstawy opodatkowania oraz podatku należnego na właściwe wartości.

Wykazanie ulgi dla dłużnika (korekta podstawy opodatkowania)

Dłużnik, którym dokona korekty na skutek ulgi, również musi poinformować urząd skarbowy i wykazać korektę w JPK_V7. W praktyce oznacza to przygotowanie zapisu korekcyjnego ze znakiem minus w polu sprzedaży (ulga obniżająca podatek należny) oraz korektę w polu podatku należnego, odpowiednio z danymi stawkami podatkowymi. W części ewidencyjnej i deklaracyjnej wpisuje się kwoty w sposób analogiczny do faktury sprzedaży, z tym że korekta jest odliczeniem powstałym z orzeczonego art. 89a ustawy.

W przypadku częściowej zapłaty, korekty dotyczą także części kwoty wierzytelności, którą uznano za uprawdopodobnioną. Należy proporcjonalnie podzielić zapłatę na wartość netto i VAT.
Wierzyciel i dłużnik powinni prowadzić korekty „na bieżąco” - nie wolno dokonywać ich retroaktywnie wstecz w okresach, w których nieściągalność nie była uprawdopodobniona.
Jeżeli należność została już uregulowana lub zbyta po dokonaniu korekty, dłużnik zobowiązany jest do skorygowania podatku należnego oraz podstawy opodatkowania w rozliczeniu za okres, w którym nastąpiło rozliczenie.

Praktyczne przykłady i sytuacje

Przykład: Faktura sprzedaży wystawiona 15 stycznia 2026 r. za 246 000 zł brutto (56 000 zł VAT) z terminem płatności 16 lutego 2026 r. Nieopłacona do 31 maja 2026 r. - 90 dni od terminu płatności minęło. Wierzyciel planuje wykazać korektę w JPK_V7 za czerwiec 2026 r. i skorzystać z ulgi na złe długi. Korekta będzie dotyczyć zarówno podstawy opodatkowania, jak i podatku należnego, oraz zostanie odzwierciedlona w odpowiednich pozycjach części ewidencyjnej i deklaracyjnej, z zaznaczeniem pola korekta podstawy opodatkowania na „1”.

W sytuacji częściowej zapłaty, część zapłaty winna być rozdzielona proporcjonalnie na część netto i VAT. W przypadku uregulowania należności po korekcie, należy dokonać korekty w okresie, w którym zapłata została uregulowana, a w pliku JPK_V7 zaktualizować odpowiednie kwoty.

Wzorce i praktyczne porady

Nowy wzorzec dokumentu elektronicznego plików JPK_V7(2) obowiązujący od stycznia 2022 przewiduje dodatkowe informacje dla dokumentów sprzedażowych w części ewidencyjnej. Termin płatności w przypadku korekt dokonanych zgodnie z art. 89a ustawy jest uwzględniany w kolumnach JPK_V7_SprzedazWiersz, w tym Korekta art.89a, Termin płatności i Data zapłaty.
W przypadku zakupu - 90 dni od upłynięcia terminu płatności wskazuje na możliwość korekty, a data zapłaty jest uzupełniana analogicznie jak w przypadku sprzedaży.
W JPK_V7 pozycje i zapisy korekt należy wprowadzać z zachowaniem znaków minus/plus zgodnie z kierunkiem korekty (korekta podstawy opodatkowania i podatku należnego).

Jak łatwo odpisać zły dług w QuickBooks Online 2026

Podsumowując, w nowej strukturze JPK_V7 ulga na złe długi wymaga oznaczenia korekty podstawy opodatkowania w polu KorektaPodstawyOpodt na „1” oraz rzetelnego wprowadzenia korekt w częściach ewidencyjnej i deklaracyjnej, zarówno dla wierzyciela, jak i dłużnika. W obu przypadkach ważne jest, aby zapisy były prowadzone na bieżąco i odzwierciedlały realne zdarzenia: nieściągalność należności, zapłatę po korekcie lub zakończenie transakcji. VAT-ZD przestał być obowiązkowy, ale jego zasady przeniosły się do odpowiednich pól i zapisów w JPK_V7.

Wówczas, gdy zobowiązania nie zostaną uregulowane w terminie 90 dni, kwoty korekt należy wprowadzić do JPK_V7 z należytą starannością, aby prawidłowo odzwierciedlić zarówno podstawę opodatkowania, jak i podatek należny w odpowiednich okresach.

tags: #jak #sie #wykazuje #w #jpk #ulge