Egzekucja z rachunku bankowego to jeden z najprostszych i najczęściej stosowanych przez komorników sposobów egzekucji. Od 8 września 2016 r. zajęcie rachunku bankowego odbywa się w całości za pomocą systemu teleinformatycznego. Rocznie komornicy egzekwują w ten sposób kilka miliardów złotych.
Przed elektronicznym zajęciem konta bankowego, komornik musi ustalić, w jakich bankach dłużnik ma konto. Może to zrobić na kilka sposobów. Jeśli wierzyciel ma takie informacje i może udzielić ich komornikowi już we wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Natomiast, jeżeli nie posiada takich informacji, komornik może ustalić przy pomocy Krajowej Izby Rozliczeniowej drogą elektroniczną przy pomocy OGNIVO. To system, który pozwala na wymianę informacji pomiędzy podległymi mu instytucjami.
Komornicy mogą kierować zapytania za pośrednictwem banków do Centralnej Informacji o Rachunkach. Dzięki niemu mogą pozyskać numery kont wszystkich rachunków, które posiada dłużnik. Dotyczy to nie tylko banków spółdzielczych i komercyjnych, ale również Spółdzielczych Kas Oszczędnościowo Kredytowych.
Komornik może również w inny sposób ustalić, w którym banku dłużnik ma konto. Może w tym celu przeprowadzić czynności terenowe, uwzględniające np. przeszukanie mieszkania lub innego lokalu należącego do dłużnika. Może również skierować zapytania do biura rachunkowego dłużnika-przedsiębiorcy. Taką możliwość przewiduje art. 761 kodeksu postępowania cywilnego.
Komornik nie musi wskazywać konkretnego numeru rachunku bankowego dłużnika. Jeśli dłużnik nie chce uregulować swojego zobowiązania i często zmienia numer swojego rachunku bankowego, powinien mieć świadomość, że nie pomoże mu to w tym. Dłużnicy, którzy próbują ukryć swój majątek i tym samym uchronić się przed egzekucją, nierzadko myślą, że częste zmiany rachunku bankowego im w tym nie pomogą. Komornik dysponuje wieloma narzędziami umożliwiającymi identyfikację kont dłużnika.

Zajęcie rachunku bankowego różni się w zależności od instytucji finansowej, w której dłużnik prowadzi rachunek. W przypadku banków, w tym również spółdzielczych - zajęcie przebiega w formie elektronicznego zawiadomienia, opatrzonego bezpiecznym kwalifikowanym podpisem elektronicznym. W przypadku rachunków prowadzonych przez Spółdzielcze Kasy Oszczędnościowo-Kredytowe (SKOKi) - komornik dokonuje zajęcia w drodze tradycyjnego zawiadomienia. W tym przypadku nie jest możliwe elektroniczne dokonanie zajęcia.
Art. 889 kodeks postępowania cywilnego stanowi, że celem dokonania egzekucji z wierzytelności z rachunku bankowego jest ogólna właściwość dłużnika. Egzekucja z rachunku bankowego przebiega w kilku etapach:
Zajęcie rachunku bankowego polega na przekazaniu środków finansowych na konto bankowe komornika. Zajęciem objęte są środki, które aktualnie znajdują się na rachunku oraz te, które wpłyną na konto w przyszłości. Pieniądze, które udało się wyegzekwować wskutek zajęcia, komornik następnie przekazuje wierzycielowi lub wierzycielom.
Wpłynięcie zawiadomienia nie oznacza, że nastąpi zajęcie rachunku bankowego, a pieniądze przekazane na konto komornika. Komornik zastrzega dokonywania wypłat dłużnikowi. Także nie nakazuje niezwłocznej wypłaty środków na swoje konto. Zanim zajęta kwota trafi do niego, może upłynąć 7 dni roboczych. To czas, który jest zarezerwowany dla dłużnika na wniesienie powództwa o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego. Dłużnik może wnieść je w dwóch przypadkach:
Nie zawsze termin 7 - dniowy obowiązuje, zachodzi tak w przypadku, jeśli środki egzekucji komorniczej miałyby zostać przekazane na renty lub alimenty. Po upływie tego terminu egzekucja może być wstrzymana lub dalej wykonywana. Jeśli dłużnik wniósł powództwo, wtedy pieniądze nie są przekazywane na konto komornika do czasu wyjaśnienia sprawy. Jeżeli dłużnik nie wniósł go, środki z rachunku bankowego są przekazywane komornikowi.

Banki - w przypadku zajętego rachunku - nie będą już czekać siedmiu dni, tylko bezzwłocznie przekażą środki na rachunek komornika, ten z kolei przekaże je wierzycielowi po siedmiu dniach od ich otrzymania. 25 marca weszły w życie zmiany w postępowaniu egzekucyjnym. Komornicy podkreślają, że to znacznie usprawni procedurę. Chodzi o art. 889 [2] kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie z jego wcześniejszym brzmieniem bank przekazywał środki pieniężne z zajętego rachunku na rachunek bankowy komornika niezwłocznie po upływie siedmiu dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu. Jednakże w razie egzekucji bieżących alimentów lub rent bank niezwłocznie przekazuje środki pieniężne z zajętego rachunku na rachunek bankowy komornika.
Nowe brzmienie art. 889[2] kodeksu postępowania cywilnego skraca okres przekazywania środków z zajętego rachunku na rachunek kancelarii komorniczej. Banki nie będą już zobligowane do przetrzymywania i blokowania środków przez siedem dni. Zmiana ta wpłynie na szybkość postępowania egzekucyjnego. Komornik sądowy nadal będzie przekazywał środki do wierzyciela po siedmiu dniach od ich otrzymania, więc dłużnik będzie miał czas na reakcję i wyjaśnienie sytuacji.
Elektronicznym zajęciem i egzekucją z konta bankowego mogą zostać objęte wszystkie konta dłużnika. Należą do nich: rachunki rozliczeniowe: bieżące i pomocnicze; rachunki lokat terminowych oraz rachunki oszczędnościowe, rachunki oszczędnościowo-rozliczeniowe oraz rachunki terminowych lokat oszczędnościowych.
Przepisy dotyczące rachunków bankowych dotyczą także wkładów umieszczanych na rachunkach osobistych członka pracowniczej kasy zapomogowo - pożyczkowej związku zawodowego. Obejmują także rachunki, które są prowadzone przez spółdzielcze kasy oszczędnościowo - kredytowe.
Dłużnik nie musi być jedynym właścicielem konta bankowego. Najczęściej jest współwłaścicielem konta z małżonkiem lub wspólnikiem. Kodeks postępowania cywilnego dopuszcza możliwość zajęcia wspólnego rachunku bankowego. W przypadku małżonków, posiadających wspólny rachunek, rachunek jest zajmowany w całości.
W przypadku, gdy współwłaścicielem rachunku bankowego nie jest małżonek. Zajęcie rachunku bankowego w takich przypadkach nadal będzie ważne, jednak udziały osób trzecich mogą być zwolnione spod zajęcia. Wówczas dalsze czynności egzekucyjne będą prowadzone jedynie do wysokości udziału przypadającego dłużnikowi w rachunku wspólnym.
Wysokość udziałów dłużnika ustala się na podstawie umowy rachunku bankowego. W takich przypadkach przyjmuje się, że udziały są równe. Takie domniemanie przyjmuje się również, gdy dłużnik nie przedstawi komornikowi umowy rachunku bankowego.
Komornik nie może zająć automatycznie całości pieniędzy, znajdującej się na rachunku bankowym dłużnika. Bank nie przekaże na rzecz komornika m.in.:
Środki zwolnione od zajęcia w przypadku dłużnika - przedsiębiorcy: Jeśli Twój dłużnik prowadzi działalność gospodarczą, katalog środków zwolnionych od zajęcia będzie przestawiał się nieco inaczej. Zakaz obejmie wówczas również pieniądze przeznaczone na wypłatę wynagrodzeń dla pracowników. Wypłata wynagrodzeń w przypadku dłużnika, któremu komornik zajął środki na rachunku bankowym, jest możliwa po złożeniu komornikowi odpisu listy płac lub innego wiarygodnego dowodu. Podobnie jak w przypadku osób fizycznych, od dłużnika przedsiębiorcy komornik nie będzie mógł zająć wypłat na alimenty i renty alimentacyjne. Wypłata na te świadczenia będzie możliwa po przedstawieniu komornikowi tytułu wykonawczego, stwierdzającego obowiązek dłużnika do płacenia alimentów lub renty.
W przypadku, gdy rachunek bankowy zajmuje się w ramach postępowania zabezpieczającego, o tym, w jaki sposób dłużnik może korzystać z rachunku, decyduje sąd.
| Rodzaj świadczenia | Uwagi |
|---|---|
| Świadczenia alimentacyjne | Podlegają szczególnej ochronie. |
| Świadczenia rodzinne (np. 500+) | Zazwyczaj wolne od zajęcia. |
| Świadczenia z pomocy społecznej | Zwykle nie podlegają egzekucji. |
| Środki z programów wychowawczych | Ochrona prawna. |
Elektroniczne zajęcie i egzekucja z rachunku bankowego to prosty i często stosowany rodzaj egzekucji. Dłużnik nie ma zbyt wielu możliwości ukrycia pieniędzy przechowywanych na swoich rachunkach bankowych. Pamiętaj również, że komornik może sięgnąć także po środki przechowywane na rachunku wspólnym dłużnika i jego małżonka. Z tego powodu zawsze warto wskazać ten sposób egzekucji - jest on stosunkowo prosty i cieszy się dużą skutecznością.

Co dla dłużnika oznacza w praktyce elektroniczne zajęcie rachunku bankowego? W praktyce, oznacza ono blokadę środków pieniężnych i to niezwłocznie po dokonaniu zajęcia przez komornika. To skuteczny rodzaj egzekucji komorniczej, dlatego powinien skorzystać z niego każdy wierzyciel. Od jakiego momentu elektroniczne zajęcie rachunku bankowego uważa się za dokonane? Rozpoczyna się ono w momencie doręczenia zawiadomienia o zajęciu do Banku. Dochodzi wtedy do blokady środków zgromadzonych na rachunku lub wspólnych rachunkach.
Czy koszt elektronicznych zajęć obciąża dłużnika? Tak. Zgodnie z treścią art. 770 k.p.c., koszt ten zalicza się do kosztów egzekucyjnych obciążających Dłużnika.
Czy komornik może zająć świadczenie wypłacane w ramach programu „500+”? Do świadczeń, które nie podlegają zajęciu, zalicza się również świadczenie wypłacane w związku z programem rządowym 500+. Może się jednak zdarzyć, że omyłkowo bank dokona takiego potrącenia. W takich sytuacjach dłużnik pokrzywdzony omyłkowym zajęciem, powinien niezwłocznie skontaktować się z komornikiem. Będzie musiał przedstawić dowód zajęcia (np. z historii rachunku bankowego). Umożliwi to dłużnikowi odzyskanie pieniędzy, jednak działania należy podjąć szybko. Komornik ma cztery dni na rozksięgowanie zajętych środków.
Zajęcie rachunku bankowego przez komornika to sytuacja, która może zaskoczyć wielu dłużników. Nagle okazuje się, że nie możesz swobodnie korzystać ze swoich środków, a część pieniędzy została zablokowana na poczet spłaty zadłużenia. Masz określone prawa i możliwości działania - możesz sprawdzić, jaka część pieniędzy podlega ochronie, skontaktować się z komornikiem lub wierzycielem, a także ustalić sposób spłaty zadłużenia, który pozwoli Ci stopniowo odzyskać kontrolę nad finansami. Zajęcie konta bankowego przez komornika nie jest przypadkowe - to efekt formalnego postępowania egzekucyjnego. Komornik działa na podstawie tytułu wykonawczego, czyli dokumentu potwierdzającego istnienie długu, np. prawomocnego wyroku sądu, nakazu zapłaty z klauzulą wykonalności lub innego orzeczenia, które daje wierzycielowi prawo do dochodzenia należności.
Warto wiedzieć, że zanim dojdzie do zajęcia konta, dłużnik powinien otrzymać zawiadomienie o wszczęciu postępowania egzekucyjnego. W bardzo rzadkich przypadkach może dojść do błędnego zajęcia konta, np. w wyniku omyłkowego przypisania imienia i nazwiska do niewłaściwego numeru PESEL albo pomyłki banku przy identyfikacji rachunku. W takiej sytuacji kluczowa jest szybka, ale spokojna reakcja. Odpowiednie działania pozwolą Ci zrozumieć przyczynę zajęcia, zabezpieczyć środki niepodlegające egzekucji i ustalić plan dalszego postępowania.
tags: #kiedy #dluznik #przelewa #pieniadze #na #inne