Koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu egzekucyjnym
Koszty zastępstwa procesowego to opłaty, które sąd zasądza na rzecz strony wygrywającej proces, jeśli była ona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, takiego jak adwokat czy radca prawny. Jest to forma rekompensaty za koszty poniesione na obsługę prawną. Wysokość tych kosztów jest ściśle regulowana przepisami prawa, w szczególności Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości. Opłaty te są zależne od wartości przedmiotu sporu i mogą wynosić od kilkudziesięciu do kilkunastu tysięcy złotych.
Polska procedura przewiduje koszty zastępstwa zarówno w postępowaniu sądowym, jak i w egzekucyjnym. Kwestią fundamentalną jest prawidłowe ustalenie kosztów zastępstwa w postępowaniu egzekucyjnym. Wylicza się je - w zależności od podstawy ustanowienia pełnomocnika - na podstawie stawek wynikających z obecnie obowiązujących rozporządzeń.
Wierzyciele w prowadzonych przez siebie postępowaniach bardzo często reprezentowani są przez fachowych pełnomocników, tak przez adwokatów, jak i radców prawnych. Taka reprezentacja, co naturalne, generuje koszty, które stanowią element większej grupy obejmującej koszty procesu. Zgodnie z art. 98 K.p.c. strona przegrywająca obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Koszty zastępstwa, jako element kosztów procesu, również podlegają zwrotowi. Takie rozwiązanie ma spowodować neutralizację kosztów zlecenia prowadzenia sprawy stronie wygrywającej.
Koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu egzekucyjnym
Koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu egzekucyjnym są ustalane dla radcy prawnego, bądź adwokata na podstawie stawki obliczonej zgodnie z wartością przedmiotu sprawy, z modyfikacjami zależnymi od rodzaju egzekucji (windykacji). W przypadku egzekucji z nieruchomości koszty te wynoszą 50% stawki obliczonej na podstawie § 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, natomiast przy egzekucji innego rodzaju - 25% tej stawki.
W postępowaniu egzekucyjnym ich wysokość jest zależna od dwóch czynników. Po pierwsze od wysokości roszczenia podlegającego egzekucji. Roszczenie wylicza się od kwoty należności głównej wraz z odsetkami, kosztami i innymi należnościami ubocznymi. Drugim czynnikiem mającym wpływ na wysokość kosztów jest to, jaki sposób egzekucji zastosowano w przedmiotowym postępowaniu. Tym samym w przypadku egzekucji z nieruchomości jest to 50% stawki, zaś w pozostałych przypadkach jest to 25% stawki.
Koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu egzekucyjnym mogą stanowić znaczne obciążenie finansowe dla dłużnika, dlatego ważne jest, aby być świadomym tych opłat.
Zasady przyznawania kosztów zastępstwa egzekucyjnego
Tak samo jak w przypadku postępowania sądowego, koszty zastępstwa egzekucyjnego są zasądzane tylko i wyłącznie w sytuacji, w której wierzyciela zastępuje profesjonalny pełnomocnik (radca prawny, adwokat) i złoży on wniosek o zasądzenie i zwrot tych kosztów od dłużnika. Zgodnie z art. 770 kodeksu postępowania cywilnego, koszty zastępstwa egzekucyjnego są przyznawane na mocy postanowienia wydanego w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego przez Komornika Sądowego.
Postanowienie takie, jeśli wysokość kosztów jest błędnie wyliczona, podlega zaskarżeniu w drodze skargi na czynności Komornika Sądowego, tak przez wierzyciela jak i dłużnika. Istotne jest również to, że postanowienie Komornika Sądowego w zakresie przyznania kosztów zastępstwa egzekucyjnego podlega egzekucji bez konieczności zaopatrywania go w klauzulę wykonalności.
Wyjątki od zasady ustalania wysokości kosztów
Zasada ustalania wysokości kosztów zastępstwa egzekucyjnego jako proporcja 25% i 50% może nie mieć zastosowania w pewnych sytuacjach. W praktyce spotyka się najczęściej dwie sytuacje, kiedy koszty nie będą wyliczane w myśl tej zasady.
- Sytuacja, kiedy dłużnik dokonał zapłaty należności w części, przed skierowaniem wniosku o wszczęcie egzekucji. W takiej sytuacji koszty zastępstwa prawnego nie będą stanowiły 25% kwoty pierwotnie przyznanej, ale 25% kwoty kosztów, jaka byłaby przyznana w sądzie przy należności faktycznie dochodzonej.
- Sytuacja, kiedy w toku postępowania sądowego dłużnik zostaje zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, z uwagi na trudną sytuację majątkową. Należy pamiętać jednak, że fakt zwolnienia z kosztów sądowych nie oznacza automatycznego zwolnienia z kosztów egzekucyjnych. W tym wypadku koszty zastępstwa egzekucyjnego będą wyliczane analogicznie jak w sytuacji pierwszej.
Zmiany w przepisach dotyczące kosztów zastępstwa egzekucyjnego
Przed nowelizacją koszty zastępstwa w egzekucji były zaliczane do pierwszej kategorii. Tym samym miały one pierwszeństwo chociażby przed ratami alimentacyjnymi czy też świadczeniami z tytułu wynagrodzenia za pracę. Obecnie, po zmianie przepisów, koszty zastępstwa w egzekucji zostały zaklasyfikowane do kategorii dziewiątej. Podlegają one zaspokojeniu w równym stopniu co odsetki oraz koszty postępowania.
Ostatnia nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego wprowadziła także pewne novum. Obecnie od kosztów procesu, a zatem również od kosztów zastępstwa procesowego, w przypadku zwłoki strony przegrywającej, należne są odsetki. Art. 98 § 11 K.p.c. ustanawia regułę, że od kosztów nieopłaconych w terminie, należne są odsetki za opóźnienie. Ustawa przewiduje jeszcze dwa inne przypadki: jeżeli orzeczenie jest prawomocne z chwilą jego wydania, odsetki należą się za czas po upływie tygodnia od dnia jego ogłoszenia do dnia zapłaty oraz jeżeli orzeczenie doręczane jest z urzędu - liczy się je po upływie tygodnia od dnia jego doręczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty. Odsetki od kosztów mają za zadanie zadośćuczynić stronie za to, że zobowiązany nie spłaca swojego roszczenia w zakreślonym czasie. Co istotne, te odsetki należą się stronie postępowania, a nie pełnomocnikowi.
Nowelizacja wprowadziła również art. 98 § 12 K.p.c., który w szczególnie uzasadnionych przypadkach oraz gdy wydatki są szczególnie wysokie, pozwala sądowi na wniosek strony zasądzić odsetki od momentu poniesienia kosztów.
Poszukiwanie majątku przez komornika. Zobacz jak działa komornik!
Niecelowa egzekucja komornicza a koszty
Najczęściej w przypadku postępowania egzekucyjnego koszty obciążają dłużnika. Co jednak, gdy miała miejsce niecelowa egzekucja - np. dlatego, że nakaz zapłaty doręczono na nieprawidłowy adres, dłużnik już spłacił dług, albo wierzyciel wszczął egzekucję przeciwko osobie zmarłej? W takich przypadkach koszty powinny obciążać wierzyciela.
Zgodnie z art. 770 § 1 k.p.c. dłużnik powinien zwrócić wierzycielowi koszty niezbędne do celowego przeprowadzenia egzekucji. Kluczowe jest słowo „celowego" - w przypadku niecelowego wszczęcia egzekucji koszty powinny obciążać wierzyciela, nie dłużnika.
Ustawa o kosztach komorniczych przewiduje dwa odrębne mechanizmy obciążenia wierzyciela opłatą w przypadku niecelowej egzekucji: art. 29 dotyczy umorzenia na wniosek wierzyciela lub z braku aktywności, a art. 30 dotyczy oczywiście niecelowego wszczęcia egzekucji lub wskazania osoby niebędącej dłużnikiem.
W przypadku niecelowego wszczęcia egzekucji (np. na skutek podania błędnego adresu przez wierzyciela) koszty postępowania egzekucyjnego powinny w całości obciążać wierzyciela, a nie dłużnika. Należy zaskarżyć postanowienie komornika na podstawie art. 767 k.p.c. Skargę wnosi się do komornika w terminie tygodniowym od doręczenia postanowienia. Opłata wynosi 100 zł. Skarga powinna zawierać zarzuty, wniosek o zmianę postanowienia i uzasadnienie.
tags: #kiedy #komornik #przyznaje #koszty #zastepstwa #w