Jak długo wierzyciel może zawiesić postępowanie egzekucyjne przed umorzeniem? Polskie prawo
Postępowanie egzekucyjne to etap, w którym komornik podejmuje działania, aby odzyskać należności dla wierzyciela. Dla wielu osób zadłużonych jest to stresująca sytuacja - często oznacza zajęcie konta bankowego, wynagrodzenia, a także innych składników majątku. Czy jednak takie postępowanie można zatrzymać? Tak, istnieją sytuacje, w których komornik ma obowiązek umorzyć egzekucję albo ją zawiesić. Warto jednak wiedzieć, czym te pojęcia różnią się od siebie i kiedy mogą mieć zastosowanie.
Egzekucja komornicza przysparza dłużnikowi wiele nerwów i zmartwień. Nic więc dziwnego, że jedno z pierwszych pytań, jakie pada w przypadku egzekucji to pytanie o to co można zrobić, aby egzekucję komorniczą wstrzymać. Wstrzymanie egzekucji komorniczej w Polsce jest możliwe i to czasami zadziwiająco szybko. Do wstrzymania egzekucji komorniczej dochodzi zwykle wskutek zawieszenia albo umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Umorzenie a zawieszenie postępowania egzekucyjnego
Umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza zakończenie działań komornika. Może ono obejmować całość lub tylko część postępowania. Do umorzenia dochodzi wtedy, gdy nie ma podstaw prawnych lub ekonomicznych do dalszego prowadzenia egzekucji. Warto pamiętać, że umorzenie postępowania nie jest równoznaczne z umorzeniem długu. Umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza całkowite zakończenie działań komornika. Zajęte wcześniej składniki majątku zostają zwolnione, a sama egzekucja nie jest kontynuowana. Ważne jest jednak to, że dług wciąż istnieje - wierzyciel nadal ma prawo domagać się jego spłaty w przyszłości.
Zawieszenie to jedynie czasowe przerwanie czynności komornika. Dochodzi do niego wtedy, gdy pojawiają się przeszkody formalne lub sytuacje, które chwilowo uniemożliwiają dalsze działania. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego to mechanizm prawny, który tymczasowo wstrzymuje dalsze działania egzekucyjne, nie kończąc ich jednak definitywnie. Może ono zostać zastosowane zarówno z urzędu, jak i na wniosek stron, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.).
Zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie powoduje uchylenia zajęcia wierzytelności. Zgodnie z art. 900 § 1 k.p.c., zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia wezwania dłużnikowi zajętej wierzytelności i obejmuje także wypłaty przyszłe. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie uchyla zajęcia i jego skutków. Dłużnik nie ma prawa odbioru i rozporządzania zajętą wierzytelnością zgodnie z art.
Na podstawie art. 13 § 2 k.p.c. odpowiednie zastosowanie ma art. 179 § 3 k.p.c., co oznacza, że komornik nie dokonuje żadnych czynności egzekucyjnych, z wyjątkiem tych, które mają na celu podjęcie postępowania. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego stanowi przeszkodę do podejmowania dalszych czynności egzekucyjnych przez komornika.
Kiedy dochodzi do umorzenia postępowania egzekucyjnego?
Umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza zakończenie działań komornika. Postępowanie zostaje zamknięte, a zajęte wcześniej rachunki czy majątek są zwalniane. Zasadniczo postępowanie egzekucyjne najczęściej umarza się z tego powodu, że nie jest możliwe wyegzekwowanie sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych. A więc wówczas, gdy dłużnik po prostu nie ma majątku, z którego można by przeprowadzić egzekucję.
Postępowanie egzekucyjne może być umorzone z urzędu lub na wniosek. Organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego na żądanie zobowiązanego, wierzyciela albo z urzędu, na które przysługuje zażalenie zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym. Umorzenie postępowania egzekucyjnego powoduje uchylenie czynności egzekucyjnych.
Dłużnik ma prawo złożyć wniosek o umorzenie tylko i wyłącznie w przypadkach, które określa kodeks postępowania cywilnego. Obejmuje to między innymi:
- Pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, które następuje np. w momencie, kiedy sąd podjął decyzję o uwzględnieniu zażalenia dłużnika, co doprowadziło do uchylenia klauzuli wykonalności.
- Sytuację, kiedy postępowanie egzekucyjne wszczęte zostało bez odpowiedniego tytułu wykonawczego.
- Ponadto dłużnik ma również prawo złożyć wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego w zakresie świadczeń wymagalnych w przyszłości, jeżeli okaże się, że uiścił on wszystkie świadczenia wymagalne, a także wpłacił do depozytu sądowego sumę, która jest równa sumie świadczeń okresowych za 6 kolejnych miesięcy.
Dłużnik może złożyć wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego w momencie, kiedy występują przeszkody prawne, uniemożliwiające dalsze prowadzenie postępowania, do których dochodzi w sytuacjach takich jak:
- Wierzyciel bądź dłużnik nie posiadają uprawnień do występowania jako jedna ze stron w danym postępowaniu sądowym.
- W sytuacji, kiedy postępowanie zostało wszczęte przeciwko osobie, która zgodnie z klauzulą wykonalności nie jest dłużnikiem i która ponadto sprzeciwiła się prowadzeniu egzekucji.
- W momencie, kiedy sąd prawomocnym orzeczeniem pozbawi tytuł wykonawczy wykonalności.
- Jeżeli wiadomo, że suma uzyskana na skutek postępowania egzekucyjnego będzie tak niska, że nie będzie ona w stanie pokryć nawet kosztów egzekucyjnych.
- Jeżeli wierzyciel wykaże się bezczynnością. Innymi słowy, jeżeli nie złoży odpowiednich wniosków na czas.
Postępowanie egzekucyjne może być umorzone nie tylko na wniosek dłużnika. Niewątpliwie ciekawe dla wielu osób może być to, że o umorzenie takiego postępowania może wnieść sam wierzyciel. W tym momencie może nasuwać się pytanie, dlaczego wierzyciel miałby zdecydować się na taki krok? W końcu chodzi tutaj przecież o należne pieniądze. Otóż najczęściej wierzyciel decyduje się na umorzenie postępowania egzekucyjnego w sytuacji, kiedy zawrze on z dłużnikiem ugodę, na mocy której określone zostaną zasady spłaty należności bądź kiedy otrzyma on pieniądze od dłużnika już po rozpoczęciu procesu windykacji komorniczej. Należy jednak zwrócić uwagę na fakt, że wierzyciel, który podejmie decyzję o złożeniu wniosku o umorzenie postępowania, może zostać obciążony dodatkowymi opłatami komorniczymi. Dlatego też bardzo rzadko zdarza się, żeby wierzyciele podejmowali taką decyzję. Chyba że uda im się doprowadzić do ugody z dłużnikiem.
Istnieje szczególna sytuacja, w której możesz nie tylko doprowadzić do umorzenia toczącej się egzekucji komorniczej, ale nawet odzyskać środki już przez komornika pobrane. Dzieje się tak w przypadku, gdy egzekucja prowadzona jest na podstawie wadliwego tytułu wykonawczego. Najczęstszą przyczyną wadliwości tytułu wykonawczego, z perspektywy dłużnika, jest sytuacja, w której nie miałeś realnej możliwości obrony w postępowaniu sądowym, które poprzedzało wydanie tego tytułu. Dochodzi do tego zazwyczaj wtedy, gdy sąd wysyłał do Ciebie korespondencję procesową, taką jak pozew czy nakaz zapłaty, na nieprawidłowy lub nieaktualny adres. Polskie prawo procesowe przewiduje w takich sytuacjach tzw. fikcję doręczenia, co oznacza, że pismo uznaje się za doręczone po dwukrotnej próbie jego dostarczenia pod wskazany adres, nawet jeśli faktycznie go nie odebrałeś.
Kiedy wierzyciel może zawiesić postępowanie egzekucyjne?
Zawieszenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić z inicjatywy wierzyciela. Wierzyciel może złożyć wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego w dowolnym momencie trwania postępowania egzekucyjnego. Nie wymaga ona również żadnego uzasadnienia.
Najczęściej zawieszenie postępowania egzekucyjnego następuje w związku z zawarciem ugody z dłużnikiem. Zgodnie z art. 820 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, organ egzekucyjny (komornik) zawiesza postępowanie na wniosek wierzyciela. Jest to podstawowy mechanizm, który pozwala na wstrzymanie bieżących czynności egzekucyjnych w oparciu o porozumienie stron. Zawieszenie egzekucji oznacza, że komornik wstrzymuje wszelkie dalsze działania zmierzające do przymusowego ściągnięcia długu, takie jak zajęcia wynagrodzenia czy rachunków bankowych.
Jeśli ugoda przewiduje spłatę ratalną, zawieszenie trwa zazwyczaj do momentu całkowitej spłaty zadłużenia lub do momentu, gdy przestaniesz wywiązywać się z warunków ugody. W przypadku niewywiązania się przez Ciebie z ustaleń ugody, wierzyciel ma prawo złożyć wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego. Wówczas komornik wznowi swoje działania.
Po skutecznym zawarciu pisemnej ugody z wierzycielem, kluczowe jest formalne powiadomienie komornika prowadzącego egzekucję o osiągniętym porozumieniu. To wierzyciel, jako strona inicjująca postępowanie egzekucyjne, ma możliwość złożenia do komornika wniosku o zawieszenie lub umorzenie egzekucji. Zazwyczaj ugoda zawiera postanowienia zobowiązujące wierzyciela do podjęcia takich kroków.
Zawieszenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić również z urzędu w dwóch sytuacjach:
- Śmierć wierzyciela lub dłużnika.
- Brak zdolności procesowej bądź brak przedstawiciela ustawowego - dotyczy to obu stron postępowania, zarówno wierzyciela, jak i dłużnika.
Zawieszenie postępowania może nastąpić również na mocy samego prawa. Zwykle dochodzi do niego w momencie, kiedy ogłoszona zostaje upadłość dłużnika. Czasami do zawieszenia postępowania egzekucyjnego dochodzi również na skutek decyzji sądu, jeżeli otrzyma on skargę na czynności komornika bądź zażalenie na postępowanie samego sądu.
Przedawnienie a postępowanie egzekucyjne
Przedawnienie postępowania egzekucyjnego jest zdecydowanie najlepszą opcją dla dłużnika. Zasadniczo, wierzyciel, który posiada tytuł wykonawczy, który otrzymał od sądu ma od 6 do 10 lat na to, aby złożyć do komornika wniosek o egzekucję. Jeżeli ten czas minął, to komornik odmawia wszczęcia egzekucji.
Zgodnie z art. 125 § 1 Kodeksu cywilnego roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu powołanego do rozpoznawania spraw danego rodzaju albo orzeczeniem sądu polubownego, jak również roszczenie stwierdzone ugodą zawartą przed sądem albo sądem polubownym albo ugodą zawartą przed mediatorem i zatwierdzoną przez sąd przedawnia się z upływem sześciu lat. Zasadniczo terminy wynoszą 6 lat dla osób fizycznych i 3 lata dla firm.
Należy także wskazać, że do określenia końca terminów przedawnienia roszczeń wymienionych w art. 125 § 1 KC ma zastosowanie art. 118 zdanie 2 KC. Oznacza to, że jeżeli koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata.
Jeżeli wierzyciel złoży wniosek o wszczęcie egzekucji po upływie terminu przedawnienia, komornik powinien odmówić wszczęcia postępowania, jeżeli przedawnienie jest oczywiste albo - jeśli egzekucja została wszczęta - powinna ona zostać umorzona na żądanie dłużnika, o ile wierzyciel nie wykaże innej czynności przerywającej bieg terminu przedawnienia.
Jeśli jednak wierzyciel złoży do komornika wniosek o wszczęcie egzekucji - stanowi to czynność zmierzającą do dochodzenia roszczenia, co - zgodnie z art. 123 KC - przerywa bieg przedawnienia. W praktyce oznacza to, że przez cały czas trwania egzekucji przedawnienie nie biegnie, a po zakończeniu egzekucji termin przedawnienia biegnie od nowa i znowu wynosi 6 lat.
Przedawnienie może nastąpić, gdy postępowanie egzekucyjne zostanie umorzone (np. na wniosek wierzyciela lub wskutek bezskuteczności), a wierzyciel nie podejmuje dalszych czynności. Po umorzeniu egzekucji wierzyciel ma 6 lat na ponowne wszczęcie egzekucji. Kolejne wszczęcie egzekucji ponownie przerywa bieg terminu przedawnienia. Jeżeli wierzyciel nie podejmie żadnych czynności w tym okresie - roszczenie ulega przedawnieniu.
Śmierć dłużnika nie oznacza automatycznego zakończenia egzekucji. Jeśli spadkobiercy przyjmą spadek, przejmują także długi i postępowanie jest kontynuowane. W przypadku, gdy podstawą zawieszenia postępowania egzekucyjnego jest śmierć dłużnika, postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego jest skuteczne z mocą wsteczną od chwili powstania zdarzenia stanowiącego przyczynę zawieszenia, tj. śmierci dłużnika (art. 174 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). Zgodnie z art. Termin biegnie od ostatniej czynności egzekucyjnej, a w razie zawieszenia - od ustania przyczyny zawieszenia. Jeśli zawieszenie nastąpiło z powodu śmierci dłużnika, termin biegnie od daty wydania postanowienia o zawieszeniu (art. 824 § 11 k.p.c.).
Wierzyciel powinien złożyć wniosek o podjęcie postępowania z udziałem spadkobierców, w przeciwnym razie postępowanie zostanie umorzone. Sąd stwierdził, że postępowanie można umorzyć, jeśli wierzyciel w terminie 6 miesięcy nie złoży wniosku o jego podjęcie. Termin ten biegnie od ustania przyczyny zawieszenia, czyli od ustalenia kręgu spadkobierców.
Jak (legalnie) pozbyć się KOMORNIKA?
tags: #na #jak #dlugo #wierzyciel #moze #zawiesic