Kim jest windykator i jakie są jego obowiązki?

Wzrost wartości niespłaconych długów oraz wydłużający się czas oczekiwania na odzyskanie należności przyczyniają się do wzrostu popularności windykatorów. Jednakże, należy pamiętać, że windykator nie jest komornikiem sądowym i nie posiada jego kompetencji. Czym zatem zajmuje się windykator i jakie są jego uprawnienia?

Windykator - co to za zawód?

Windykator to specjalista zajmujący się odzyskiwaniem należności pieniężnych w imieniu wierzyciela, działający głównie na etapie pozasądowym. Jego zadaniem jest prowadzenie działań, które mają na celu skłonienie dłużnika do uregulowania zobowiązań finansowych. Windykator może pracować dla firm windykacyjnych, instytucji finansowych, a także na własny rachunek. Wykorzystuje różnorodne metody, od negocjacji i mediacji, po działania prawne, zawsze z zachowaniem obowiązujących przepisów i etyki zawodowej.

Przede wszystkim należy podkreślić, że windykator nie jest komornikiem sądowym, a tym samym nie posiada uprawnień charakterystycznych dla komorników. Z prawnego punktu widzenia, kim jest windykator, w dużej mierze zależy od tego, w jaki sposób ustali on swoje stosunki z wierzycielem. Najczęściej windykator jest pełnomocnikiem wierzyciela, który z jego upoważnienia dochodzi zwrotu należności. Niekiedy natomiast wierzyciel przenosi - za odpowiednią opłatą - swoją wierzytelność na rzecz windykatora.

Windykator to prywatna osoba lub firma, która działa na rzecz odzyskania długów. Przeważnie czyni to w imieniu dłużnika, choć niekiedy zdarza się, że windykatorzy skupują wierzytelności, a następnie odzyskują je już we własnym imieniu i na swoją rzecz. W każdym razie windykator nie jest komornikiem sądowym i nie ma prawa do podejmowania typowo egzekucyjnych czynności, takich jak np. zajęcie i sprzedaż majątku należącego do dłużnika.

zdjęcie osoby pracującej przy komputerze i telefonie

Obowiązki i uprawnienia windykatora

Do podstawowych obowiązków windykatora należy przede wszystkim:

Kontakt z dłużnikiem.
Negocjacje warunków spłaty.
Dokumentowanie przebiegu działań windykacyjnych.
Zrozumienie przepisów prawnych dotyczących windykacji.
Przestrzeganie etyki zawodowej.

Windykator może kontaktować się z dłużnikiem telefonicznie, wysyłać wezwania do zapłaty, a także prowadzić negocjacje w celu ustalenia dogodnego planu spłaty. Może również informować dłużnika o dalszych konsekwencjach braku wpłaty, w tym o wpisie do BIK czy BIG.

Warto pamiętać, że na rynku działa szereg różnego rodzaju firm windykacyjnych, oferujących wierzycielom szeroki pakiet usług. Bez względu natomiast na to, w jaki dokładnie sposób działa windykator, jego praca zawsze musi być zgodna z przepisami prawa. W praktyce jednak, to, co robi windykator, nigdy nie może wkraczać w kompetencje komornika sądowego.

Czego nie może robić windykator?

Windykator nie jest organem państwowym i nie posiada uprawnień egzekucyjnych. Nie może:

Wchodzić do mieszkania dłużnika bez jego zgody.
Zajmować majątku dłużnika (ruchomości, nieruchomości).
Przeprowadzać egzekucji komorniczej.
Dzwonić do dłużnika w nocy lub nadmiernie często w ciągu dnia.
Informować o zadłużeniu osób trzecich (rodziny, pracodawcy, przyjaciół).
Grozić dłużnikowi.
Doliczać dodatkowych opłat do istniejącego długu, które nie wynikają z umowy lub przepisów prawa.

Przekraczanie przez windykatora wyznaczonych granic może wiązać się dla niego z poniesieniem daleko idącej odpowiedzialności prawnej, w tym odpowiedzialności karnej.

Windykator a komornik - kluczowe różnice

Podstawową różnicą między windykatorem a komornikiem jest ich status prawny i zakres uprawnień. Windykator działa na etapie przedsądowym, dążąc do polubownego rozwiązania sprawy. Komornik natomiast jest funkcjonariuszem publicznym, który działa na podstawie tytułu wykonawczego (np. wyroku sądowego) i ma uprawnienia do przymusowego egzekwowania należności.

Komornik może m.in. zająć wynagrodzenie za pracę, środki na rachunku bankowym, nieruchomości czy ruchomości. Działania komornika są regulowane prawem i mają na celu wykonanie orzeczenia sądu.

Porównanie uprawnień windykatora i komornika
Czynność	Windykator	Komornik
Telefony do dłużnika	Tak	Tak
Wysyłanie wezwań do zapłaty	Tak	Tak
Negocjacje polubowne z dłużnikiem	Tak	Nie
Przymusowe wejście do lokalu dłużnika	Nie	Tak (w asyście policji)
Zajmowanie ruchomości i nieruchomości	Nie	Tak (z pewnymi wyjątkami)
Zajęcie rachunku bankowego	Nie	Tak
Zajęcie wynagrodzenia za pracę	Nie	Tak
Spieniężenie majątku dłużnika na licytacji	Nie	Tak

infografika przedstawiająca różnice między windykacją a egzekucją komorniczą

Co zrobić, gdy windykator przekracza swoje kompetencje?

Jeżeli dłużnik uważa, że windykator przekracza swoje uprawnienia, ma prawo się bronić. Może zgłosić sprawę na policję lub złożyć pozew do sądu cywilnego o naruszenie dóbr osobistych. Ważne jest, aby zachować wszelką korespondencję i dokumentację dotyczącą działań windykatora.

W Polsce problem zadłużenia polskich przedsiębiorców jest poważny i dotyka bardzo wiele krajowych podmiotów. Pamiętaj, że jeśli Twój kontrahent nie płaci, lepiej już nie będzie. Gra na czas, zwodzenie i odwlekanie płatności to standardowe sztuczki dłużników. A im dług starszy, tym trudniej go odzyskać. Nie możesz czekać wiecznie. Zacznij działać.