W niniejszym artykule omówimy kwestie związane z oświadczeniem o braku zgłoszenia wierzytelności przez wierzycieli w postępowaniu upadłościowym oraz jego konsekwencje. Przedstawione materiału pochodzą z zestawu wzorów pism stosowanych w postępowaniu upadłościowym i dotykają relacji między zgłoszeniem a potrąceniem w kontekście upadłości konsumenckiej i masy upadłości.
Brak zgłoszenia wierzytelności przez wierzyciela skutkuje rezygnacją z uczestnictwa w postępowaniu i brakiem uwzględnienia roszczeń w podziale funduszy masy upadłościowej. Zgłoszenie wierzytelności jest niezbędne, aby wierzyciel mógł uczestniczyć w postępowaniu i by jego roszczenie mogło być rozpoznane w ramach listy wierzytelności. Wierzyciel, aby móc aktywnie uczestniczyć w postępowaniu upadłościowym oraz wziąć udział w podziale funduszy masy upadłości, powinien dokonać zgłoszenia wierzytelności (art. 236 ust. 1 p.u.; z wyjątkiem wierzytelności zabezpieczonych rzeczowo i pracy).
Artykuł 96 p.u. stanowi, iż „wierzyciel, który chce skorzystać z prawa potrącenia, składa o tym oświadczenie nie później przy zgłoszeniu wierzytelności”. W praktyce oznacza to konieczność zgłoszenia wierzytelności także wtedy, gdy wierzyciel zamierza dokonać potrącenia. Potrącenie jest skuteczne jedynie w kontekście zgłoszonych wierzytelności i uznanych na liście wierzytelności. Bez zgłoszenia wierzytelność traktowana jest jak nieistniejąca na potrzeby postępowania upadłościowego i nie podlega zaspokojeniu ani potrąceniu.
W postępowaniu konsumenckim celem jest przede wszystkim umorzenie nieuregulowanych zobowiązań, a także zasiłanie zaspokojenia wierzycieli w miarę możliwości. Brak zgłoszenia wierzytelności nie wyklucza możliwości umorzenia niektórych zobowiązań, w tym tych zgłoszonych we wniosku o upadłość konsumencką. Brak zgłoszenia wierzytelności przez wierzyciela nie powoduje automatycznej utraty możliwości umorzenia nieuregulowanych zobowiązań.
Wierzyciel, który nie zgłosił swojej wierzytelności, nie uczestniczy w podziale funduszów masy upadłości; jednakże nawet jeśli nie zgłosił, a dłużnik złożył wniosek, niezgłoszona wierzytelność może ulec umorzeniu, jeśli nie została zaspokojona z masy upadłości. Zgłoszenie pełni funkcję powództwa - chroni roszczenia w ramach procedury upadłościowej, a bez zgłoszenia nie uzyskamy ochrony przed likwidacją masy lub potrąceniem.

Oświadczenie o braku zgłoszenia wierzytelności w praktyce nie jest standardowym dokumentem w każdej sytuacji, ale może być rozważane w kontekście precyzyjnego opisania, że wierzyciel nie złożył zgłoszenia w wyznaczonym terminie i jakie skutki to pociąga. W połączeniu z opisem potrącenia i zasadami listy wierzytelności, takie oświadczenie może stanowić element wyjaśniający stanowisko wierzyciela w procesie upadłościowym.
Podstawowe znaczenie ma złożenie oświadczenia o potrąceniu w terminie wraz ze zgłoszeniem wierzytelności, ponieważ tylko takie działanie zapewnia skuteczne rozpoznanie roszczeń w masie upadłości. W razie braku zgłoszenia, masy upadłości mogą być zaspokojone jedynie w ramach ogólnych zasad likwidacji, a potrącenie nie będzie miało skutku prawnego ze względu na brak formalnego zgłoszenia i uznania wierzytelności na liście.
| Procedura | Wymóg | Konsekwencje |
|---|---|---|
| Zgłoszenie wierzytelności | 30 dni od obwieszczenia upadłości | Uczestnictwo w podziale funduszów |
| Potrącenie | Oświadczenie przy zgłoszeniu | Skuteczne tylko dla zgłoszonych wierzytelności |
| Uznanie na liście | Po weryfikacji przez syndyka | Podstawa zaspokojenia, ograniczone do zgłoszonych roszczeń |
tags: #oswiadczenie #wierzyciele #nie #zglosili #sie