Upamiętnienie księży Śląska Cieszyńskiego – Dłużnicy Przeszłości
19 grudnia 2024 roku w Kościele pw. św. Marii Magdaleny w Cieszynie odbyło się uroczyste odsłonięcie tablicy upamiętniającej 33 księży katolickich, którzy przed wrześniem 1939 roku pełnili posługę w parafiach Śląska Zaolziańskiego. Wydarzenie to stanowi symboliczny hołd dla duchownych, którzy oddali życie za wiarę i Ojczyznę, a także przyczynili się do zachowania polskiej tożsamości narodowej w trudnych warunkach wojennych.
Tablica została ufundowana przez Instytut Pamięci Narodowej. Po przywitaniu zgromadzonych gości odbyła się krótka prelekcja historyka Stefana Króla, poświęcona życiu i dokonaniom duchownych, których nazwiska widnieją na odsłoniętej tablicy. Po ponad 80 latach od tragicznych wydarzeń II wojny światowej w cieszyńskim kościele ponownie wybrzmiały ich imiona i nazwiska wraz z informacją o miejscu i dacie śmierci.
Stefan Król przypomniał istotne fakty związane z przetrwaniem polskiego ducha narodowego na ziemi cieszyńskiej oraz z zaangażowaniem lokalnych grup społecznych, w tym duchownych, w odbudowę wolnej Polski w 1918 roku, której częścią stał się również Śląsk Cieszyński.
O historii powstania tablicy opowiedział Jan Kawulok, samorządowiec z Istebnej, były przewodniczący i obecny radny Sejmiku Województwa Śląskiego, który wraz z Ludwikiem Kuboszkiem i Władysławem Macurą w 2019 roku zainicjował to przedsięwzięcie.
Głos zabrała również Urszula Górnicka-Herma, absolwentka Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie i autorka projektu tablicy. W swoim wystąpieniu podkreśliła symbolikę jej elementów. Poza listą zamordowanych księży na tablicy umieszczono płaskorzeźbę z brązu przedstawiającą Hostię otoczoną aureolą świętości, kielich oraz otwartą księgę z Pismem Świętym, symbolizującą Słowo Boże. Księgę opasuje stuła kapłańska, której końce łączą się w symbol krzyża. W tle znajduje się pofalowana linia symbolizująca horyzont - beskidzki krajobraz. Na tablicy widnieją również słowa Jana Pawła II wypowiedziane w 1982 roku podczas kanonizacji o. Maksymiliana Kolbe.
Odsłonięcia tablicy dokonali Jan Kawulok, Władysław Macura oraz dr Dominik Abłamowicz, przedstawiciel Oddziałowego Biura IPN w Katowicach. Poświęcenia tablicy dokonali ks. Marek Studenski, wikariusz generalny Diecezji Bielsko-Żywieckiej, oraz ks. Piotr Bratek. Podczas uroczystej Mszy św. ks. Marek Studenski przypomniał, że współczesne pokolenia są dłużnikami męczenników, którzy oddali życie za wiarę, prawdę i wolność. W swoim przemówieniu podzielił się również osobistą historią dotyczącą swojej rodziny, wspominając brata swojej prababci - ks. Rudolfa Płoszka, który również jest uwzględniony na tablicy.
Na zakończenie Mszy św. ks. Jacek Gracz podziękował wszystkim zaangażowanym w powstanie tablicy. W szczególności zwrócił się do samorządowców, w tym Gabrieli Staszkiewicz, burmistrz Cieszyna, jej zastępcy Krzysztofa Kasztury oraz Piotra Czarnynogi, radnego Sejmiku Województwa Śląskiego.
„Ci księża upamiętnieni na tej tablicy pokazali światu: Nie daj się zwyciężyć złu, ale zło dobrem zwyciężaj. To przesłanie jest dla nas wszystkich zobowiązaniem. Pamiętajmy, że ich testamentem jest nasza codzienna postawa” - podkreślił ks. Jacek Gracz.
Lista zamordowanych księży katolickich ze Śląska Cieszyńskiego:
| Imię i Nazwisko | Data śmierci |
|---|---|
| ks. Józef Adamecki | 1944 r. |
| ks. Jan Barabasz | 1941 r. |
| ks. Zdzisław Belon | 1942 r. |
| br. Jan Binkowski | 1941 r. |
| ks. Franciszek Bojdoł | 1942 r. |
| ks. Józef Czudek | 1941 r. |
| ks. Erwin Duda | 1942 r. |
| ks. Klemens Galocz | 1942 r. |
| ks. Alojzy Gałuszka | 1945 r. |
| ks. Józef Gociek | 1941 r. |
| ks. Franciszek Kałuża | 1941 r. |
| ks. Karol Kałuża | 1943 r. |
| ks. Józef Kania | 1944 r. |
| ks. Ludwik Knyps | 1944 r. |
| ks. Stanisław Krzystolik | 1942 r. |
| ks. Zygmunt Krzyżanowski | 1942 r. |
| ks. Stanisław Kukla | 1942 r. |
| ks. Józef Kula | 1941 r. |
| ks. Józef Kwiczała | 1940 r. |
| ks. Alfons Latocha | 1942 r. |
| ks. Tomasz Mamzer | 1939 r. |
| ks. Jan Marosz | 1944 r. |
| ks. Henryk Olszak | 1940 r. |
| ks. Augustyn Paździora | 1940 r. |
| ks. Rudolf Płoszek | 1940 r. |
| ks. Edward Rduch | 1941 r. |
| kleryk Karol Sosna | 1943 r. |
| ks. Jan Sznurowacki | 1941 r. |
| ks. Fryderyk Szymeczek | 1943 r. |
| ks. Rudolf Tomanek | 1941 r. |
| ks. Konrad Wojciech | 1942 r. |
| ks. Ludwik Wrzoł | 1940 r. |
| ks. Feliks Zieliński | 1940 r. |
Księża katoliccy ze Śląska Cieszyńskiego byli ofiarami zbrodni niemieckich, którzy oddali życie za wiarę i ojczyznę w czasie II wojny światowej. Ich pamięć żyje dzięki takim inicjatywom, jak odsłonięta w Cieszynie tablica, która przypomina o ich poświęceniu i stawia nas, współczesnych, w roli ich dłużników.
tags: #piotr #kawulok #dluznik