Pluton egzekucyjny przez nn ali i inne metody egzekucji w USA: kontrowersje, praktyki prawne i społeczny kontekst
Zastrzyk z trucizną jest obecnie najczęściej stosowaną metodą wykonania kary śmierci w USA. W 2011 roku duńska firma, która sprzedawała pentobarbital amerykańskiemu wymiarowy sprawiedliwości wstrzymała jego eksport do USA ze względów etycznych. W ciągu ostatnich kilku lat w związku z brakiem środków do wykonania trującego zastrzyku niektóre stany przywróciły inne metody kary śmierci, kiedy zastrzyk jest niedostępny. W Utah przywrócono pluton egzekucyjny, w Oklahomie - komorę gazową. Teraz Arizona szuka możliwości radzenia sobie z brakiem trucizny do egzekucji - opisuje "The Guardian".
Choć na wykonanie wyroku czeka 119 skazanych, od lipca 2014 roku nie wykonano żadnej egzekucji. Teraz prawodawcy próbują nowego podejścia. Stanowy departament więziennictwa sporządził protokół, w którym proponuje, aby to prawnik lub inna osoba, działająca na polecenie skazanego, dostarczyła do więzienia truciznę. Ten pomysł ostro skrytykowali prawnicy. Argumentują, że takie działanie jest przede wszystkim nielegalne. Adwokaci zwracają też uwagę na kwestie etyczne.
Zmiany legislacyjne i praktyki egzekucyjne w stanach
W tym roku w USA dokonano czterech egzekucji, a zaplanowanych jest 25 kolejnych. W zeszłym roku zabito 20 skazanych, a w 2015 roku - 28. Sąd Najwyższy Karoliny Południowej stanął na stanowisku, że władze więzienne muszą najpierw sformować pluton egzekucyjny po to, by skazani na najwyższy wymiar kary Brad Sigmon i Freddie Owens mogli wybrać, czy chcą być rozstrzelani, czy zakończyć życie na krześle elektrycznym. „Skazańcy mają statutowe prawo wyboru sposobu ich egzekucji” - napisał sąd w podjętym jednogłośnie orzeczeniu.
Nowe prawo stanowe stwierdza bowiem, że skazańcy mają prawo wyboru między krzesłem elektrycznym i plutonem egzekucyjnym, jeśli niemożliwe jest wykonanie wyroku przy pomocy zastrzyku trucizny. Jak informuje Associated Press, celem nowego prawa jest wznowienie wykonywania wyroków śmierci po 10-letniej przerwie, która miała być spowodowana niemożliwością dostarczenia odpowiedniej trucizny. Władze więzienne tłumaczą, że nowe przepisy postawiły je w kłopotliwej sytuacji, bowiem nie dysponują plutonem egzekucyjnym, a jedyną opcją jest obecnie liczące 109 lat krzesło elektryczne.
Domagają się zastrzyku. Obaj skazańcy domagają się zastosowania wobec nich zastrzyku trucizny jako sposobu najbardziej humanitarnego. 63-letni obecnie Sigmon spędził w celi śmierci prawie 20 lat, po skazaniu go w 2002 r. na najwyższy wymiar kary za zabójstwo rodziców jego byłej dziewczyny. 43-letni Owens otrzymał karę śmierci za zamordowanie w 1999 r. pracownika sklepu.
Wykonywanie kary śmierci i etyczne kontrowersje
Bosak w „Graffiti” o posiedzeniu sejmu dot. Amerykański resort sprawiedliwości rozszerzył w piątek dopuszczalne metody egzekucji skazanych na karę śmierci o rozstrzelanie. Ministerstwo poleciło też rozważyć inne metody egzekucji, w tym krzesło elektryczne i komory gazowe. To przywrócenie protokołu egzekucji z pierwszej kadencji prezydenckiej Donalda Trumpa, z tym że w wersji rozszerzonej. O zmianach mających „wzmocnić federalną karę śmierci” poinformował w komunikacie p.o. prokuratora generalnego Todd Blanche.
Resort nakazał Federalnemu Biuru Więziennictwa (BOP) przywrócenie protokołu egzekucji z pierwszej kadencji prezydenckiej Donalda Trumpa, opartego na zastosowaniu pentobarbitalu jako środka uśmiercającego. Jednocześnie polecił BOP rozszerzenie protokołu o dodatkowe metody egzekucji, w tym użycie plutonu egzekucyjnego. Decyzja jest elementem szerszego pakietu działań ogłoszonych w piątek, których celem jest - jak uzasadnia ministerstwo - „odstraszanie od najbardziej barbarzyńskich przestępstw, wymierzanie sprawiedliwości ofiarom i zapewnienie długo oczekiwanego zamknięcia spraw bliskim ofiar”.
Odmienne perspektywy i publiczny obraz sytuacji
W opublikowanym w piątek raporcie na temat kary śmierci, resort zarekomendował też zbadanie możliwości wykonywania egzekucji różnymi metodami, w tym przez krzesło elektryczne i komorę gazową. W 2025 r. stan Alabama przeprowadził pierwszą egzekucję poprzez uduszenie więźnia azotem. Więzień ten wnosił wówczas o zamianę sposobu egzekucji na rozstrzelanie. „Poprzednia administracja zawiodła w swoim obowiązku ochrony Amerykanów, odmawiając wymierzania najwyższej kary najgroźniejszym przestępcom, w tym terrorystom, mordercom dzieci i zabójcom policjantów” - oświadczył p.o. prokuratora generalnego Blanche.
Ostra krytyka polityki administracji Joe Bidena, która - według resortu - doprowadziła do moratorium na egzekucje federalne oraz złagodzenia wyroków w wielu sprawach, była częścią kontekstu debaty nad nowymi możliwościami. Od momentu objęcia urzędu przez Trumpa, resort sprawiedliwości uchylił moratorium Bidena i autoryzował ubieganie się o karę śmierci wobec 44 oskarżonych. Brad Sigmon, 67-letni więzień z Karoliny Południowej, zdecydował się na śmierć przez rozstrzelanie, wybierając pluton egzekucyjny zamiast innych metod.
W Karolinie Południowej od lat toczą się spory o dostępność leków i humanitarność procedur. Sigmon zostanie przywiązany do krzesła w specjalnie przystosowanej komorze śmierci, a nad sercem umieszczona tarcza. To pierwsza taka egzekucja w USA od 2010 roku i czwarta od 1976 roku, kiedy to Sąd Najwyższy przywrócił karę śmierci. Tragicznie, brak kamery nasobnej w Madison Police Department budzi pytania o transparentność działań służb i stosowanie różnych metod egzekucyjnych.
Imigracja, rynek pracy i społeczne tło
Tymczasem w USA toczy się także debata o imigracji i wpływie migrantów na rynek pracy. Według danych Bureau of Labor Statistics, wskaźnik aktywności zawodowej w USA spadł do 61,5%, co jest najniższym poziomem od marca 2021 r., a po wyłączeniu okresu pandemii - najniższym od 1976 roku. Największe niedobory pracowników występują w mniejszych i wiejskich stanach, takich jak Dakota Północna i Dakota Południowa. Autor komentarza w The Washington Post wskazuje, że 20 z 25 stanów, które mogłyby odnieść największe korzyści z większej legalnej imigracji, głosowało na Donalda Trumpa w 2024 roku. Zmiany demograficzne i starzenie się społeczeństwa będą miały istotny wpływ na politykę migracyjną i prawo pracy.
USCIS prowadzi nową kampanię rekrutacyjną, nie ograniczając się jedynie do rozpatrywania wniosków imigracyjnych. Nowe memorandum dotyczące wykrywania nadużyć uwzględnia również możliwość wykazania rzeczywistej zmiany okoliczności życiowych w decyzjach o pozostaniu w USA. Planowane odejście od zasady Duration of Status (D/S) dla części studentów zagranicznych od 18 września 2026 r. także wpływa na interpretację statusu imigracyjnego.
Wyważone spojrzenie na obecne procesy polityczne wymaga uwzględnienia również kontekstu lokalnych incydentów. Śmiertelne postrzelenie Coreya Durella Ruiza w Madison w stanie Wisconsin stało się preludium do dalszych dyskusji o policji i sprawiedliwości rasowej. Zabójca ranił nożem jednego z funkcjonariuszy podczas interwencji. Brak kamer nasobnych u funkcjonariuszy Madison Police Department wzbudza krytykę i podkreśla konieczność transparentności działań służb.
Debata: Kara śmierci - z daleka i z bliska - zapowiedź
W kontekście debat moralnych i prawnych istotne jest, że w praktyce egzekucje bywają wdrażane różnymi środkami, a decyzje o wyborze metody bywają kształtowane przez dostępność leków, stanowe prawo i decyzje sądów. Debata ta łączy aspekty prawne, etyczne i społeczne, wskazując na potrzebę przejrzystości i ochrony praw wszystkich stron procesu.
tags: #pluton #egzekucyjny #przez #nn #ali