Dłużnik: Kto to jest i jakie ma prawa?

Dłużnik to osoba, która nie opłaciła należności po upływie terminu płatności. Dłużnik ma zobowiązania do spełnienia i powinien, uregulować je jak najszybciej to możliwe. Dłużnik musi zaspokoić roszczenia wierzyciela. Dłużnika i wierzyciela łączy powstałe zobowiązanie, które dla dłużnika jest długiem, a dla wierzyciela wierzytelnością.

Dłużnikiem stajesz się, kiedy minie termin na uregulowanie płatności. Jeśli spóźniasz się z opłacaniem faktury, nawet jeden dzień, wierzyciel może rozpocząć dochodzenie należności. Zazwyczaj umowa pomiędzy zleceniodawcą i zleceniobiorcą określa termin zapłaty, np. 7 dni po wystawieniu faktury klient musi zapłacić. Jeśli w tym czasie nie opłaci faktury, to zgodnie z prawem już pierwszego dnia po terminie wierzyciel może rozpocząć windykację.

Przykłady powstawania długu

Karol jest właścicielem hotelu z restauracją, miejsca idealnego na komunie, urodziny, wesela czy przyjęcia jubileuszowe. W sezonie wiosenno-letnim ze względu na duże obłożenie Karol zdecydował skorzystać się z usług cateringowych jednej z zewnętrznych firm usługowych. Wybrał rozbudowany pakiet, dzięki któremu przez cały miesiąc miał zapewnione posiłki dla gości świętujących w jego hotelu. Jednak okazało się, że Karol nie zarobił, tyle ile się spodziewał i po opłaceniu opłat stałych oraz wypłaceniu pensji swoim pracownikom, nie wystarczyło już pieniędzy na opłacenie firmy cateringowej. Po umówionych 30 dniach od wystawienia faktury, Karol nadal nie opłacił swojego zobowiązania, więc 31 dnia powstał dług, a Karol oficjalnie został dłużnikiem.

Klaudia zdecydowała się wziąć kredyt hipoteczny, aby kupić swoje pierwsze mieszkanie. Wolała spłacać co miesiąc ratę kredytu niż płacić czynsz za wynajmowane mieszkanie. Miała dobrą pracę i odłożyła na wkład własny, więc wszystkie warunki sprzyjały temu, aby wziąć kredyt w banku. Jednak po kilku latach spłacania rat jej sytuacja finansowa zmieniła się na gorsze. Straciła dobrze płatną pracę i chociaż, dzięki oszczędnościom przez kilka miesięcy była w stanie utrzymywać umówione tempo spłaty kredytu, to na dłuższą metę nie było to możliwe. Dlatego podjęła próbę renegocjacji warunków umowy kredytowej. Bank jednak nie przystał na jej propozycję i ogłosił przetarg na sprzedaż mieszkania, aby odzyskać pieniądze pożyczone Klaudii.

Dłużnikiem można zostać na różnych etapach życia. Wystarczy nie opłacić zobowiązania finansowego w jednej z poniższych sytuacji:

niespłacony kredyt hipoteczny, studencki lub konsumencki,
zaległości na karcie kredytowej,
pożyczka od firmy lub znajomych/krewnych.

Jeśli masz zobowiązanie w postaci kredytu hipotecznego, musisz koniecznie spłacać je regularnie, zgodnie z warunkami umowy podpisanej w banku. Jeśli nie dotrzymasz warunków umowy i zaniechasz płatności, bank może nawet sprzedać nieruchomość, na którą masz wzięty kredyt, czyli np. Twój dom lub mieszkanie. Podobnie jest jeżeli nie spłacisz zobowiązania powstałego na karcie kredytowej lub nie spłacisz pożyczki - za to wszystko poniesiesz konsekwencje!

Nigdy nie podejmuj zobowiązań finansowych pod wpływem chwili w przypływie emocji. Dlatego tak ważne jest rozsądne i przemyślane podejmowanie zobowiązań finansowych. Późniejszy brak możliwości pokrycia zobowiązania może nieść tragiczne skutki dla Twojej sytuacji finansowej. Jedno niespłacone zobowiązanie, które dodatkowo będzie obciążone rosnącymi odsetkami może doprowadzić do bankructwa.

Schemat relacji między dłużnikiem a wierzycielem

Prawa dłużnika

Oczywiste jest, że to dłużnik ponosi odpowiedzialność za niedotrzymanie umowy i wierzyciel może mieć uzasadnione pretensje do nierzetelnego partnera. Jednak sposób, w jaki wierzyciel może żądać zapłaty zobowiązania, jest uregulowany i wierzyciel nie może przekraczać pewnych granic. Niechęć do dłużników jest dość powszechna, dlatego prawa chroniące dłużników są koniecznością.

Prawo chroni dłużnika przed nękaniem i nachodzeniem przez wierzycieli i windykatorów. Poznaj inne najważniejsze prawa dłużników:

klarowne informacje,
poprawnie sporządzona umowa,
pisemne powiadomienia dotyczące zadłużenia,
negocjowanie warunków spłaty zadłużenia,
całkowity zakaz nękania i nachodzenia przez wierzyciela,
zabezpieczenie warunków życiowych,
zachowanie prywatności.

Jako dłużnik masz prawo wiedzieć, jaki jest stan Twojego zadłużenia, jakimi odsetkami jest obciążony dług, jakie są koszty windykacyjne i czy są jakiekolwiek inne koszty związane z powstałym roszczeniem. Wierzyciel ma obowiązek informować dłużnika o krokach, które podejmuje np. o planowanej egzekucji majątku.

Dług może spłacić także osoba trzecia, na pozór niezwiązane ze sprawą, zgodnie z art. 356. Osobiste świadczenie dłużnika.

Niezbywalnym prawem dłużnika jest możliwość negocjacji z wierzycielem. Sprawdź, czego mogą dotyczyć negocjacje z wierzycielem:

anulowanie odsetek,
rozłożenie długu na mniejsze raty,
wspólne opracowanie nowego harmonogramu spłaty obciążenia.

Karina nie opłaciła faktury za usługę fotograficzną na weselu. W odwecie firma fotograficzna zaczęła straszyć Karinę, wydzwaniać do niej, nachodzić w domu, a przy okazji zaczepiać także na mieście. Przez brak środków Karina dalej nie opłaciła faktury za wykonaną usługę. Sprawa ucichła i kiedy wydawało się, że jest już zamknięta, bo dług uległ przedawnieniu, firma fotograficzna znowu się odezwała, tym razem wysyłając pisma i strasząc kolosalnymi odsetkami naliczanymi przez lata.

Oczywiście firma fotograficzna z powyższego przykładu rażąco łamała prawa dłużniczki Kariny i postępowała nieetycznie i niezgodnie z prawem. Dłużnika nie można zastraszyć.

Zabronione jest nękanie, straszenie, zatajenie informacji i celowe przedstawienie fałszywych danych. Dane o długu są chronione, ponieważ dłużnik ma prawo do prywatności. Wierzyciel czy windykator nie może o długu rozmawiać z osobami nieupoważnionymi. Całkowicie zabronione jest odwiedzanie dłużnika w domu i rozmawianie z jego rodziną o zadłużeniu.

Już na etapie podpisywanie umowy zadbaj o to, aby umowa, którą podpisujesz, była dla Ciebie w 100% zrozumiała. Żaden z punktów nie powinien zaskoczyć Cię nieoczekiwanymi kosztami. Zadbaj o to, aby umowa chroniła nie tylko wierzyciel, ale i dłużnika.

Adwokat wyjaśnia, jak wynegocjować najniższą możliwą kwotę ugody w sprawie długu #ugodawdługu #dług

Dłużnik osobisty a rzeczowy

Dłużnik rzeczowy to osoba, która zastawiła konkretną rzecz na rzecz drugiej strony umowy, określonej zazwyczaj w umowie cywilnoprawnej, np. kredycie hipotecznym. Może to być mienie ruchome, takie jak samochód, sprzęt elektroniczny, czy też nieruchomości takie jak mieszkanie czy działka. Kluczową cechą jest to, że dłużnik nie zobowiązuje się do zapłaty określonej kwoty, lecz odpowiada z określonego przedmiotu.

Załóżmy, że Anna potrzebuje kredytu na rozpoczęcie działalności gospodarczej, ale nie posiada wystarczającej dla banku zdolności kredytowej. Prosi o pomoc swoją siostrę, która jest właścicielską mieszkania. Obie podpisują umowę z bankiem, gdzie jako dłużnik osobisty występuje Pani Anna, a jako dłużnik rzeczowy siostra Pani Anny, która zastawia nieruchomość (mieszkanie) jako zabezpieczenie dla udzielonego kredytu Pani Annie. Umowa precyzyjnie określa, że siostra Pani Anny, jako dłużnik rzeczowy, zobowiązuje się do zastawienia określonej nieruchomości o powierzchni 70 m², zlokalizowanej w konkretnej dzielnicy, z opisanymi warunkami technicznymi i prawnymi. Po udzieleniu kredytu, Anna zaczyna mieć problemy finansowe i nie jest w stanie spłacać rat kredytowych. Bank, jako wierzyciel, zaczyna dochodzić swoich roszczeń zgodnie z postanowieniami umowy. W tym przypadku, zgodnie z umową, bank ma prawo zająć nieruchomość jako zabezpieczenie.

Odpowiedzialność dłużnika rzeczowego w przypadku kredytu hipotecznego polega na zagwarantowaniu, że nieruchomość, która została zastawiona, spełnia warunki umowy. W umowach kredytowych banki zwykle zawierają klauzule dotyczące możliwości zajęcia zastawionej nieruchomości w przypadku niespłacania rat kredytowych. Prawo nakłada także na dłużnika rzeczowego obowiązek zachowania rzeczy w stanie zgodnym z opisem, co obejmuje zarówno stan techniczny, jak i prawny. Dłużnik ma również odpowiedzialność za wszelkie niezgodności lub uszkodzenia rzeczy, które mogą wystąpić przed momentem przekazania.

Co do zasady, odpowiedzialność dłużnika rzeczowego ogranicza się do wartości samej rzeczy, która jest przedmiotem zobowiązania. To znaczy, że dłużnik rzeczowy odpowiada zwykle tylko do wysokości wartości tej konkretnej rzeczy, którą zobowiązał się wydać, a nie całością swojego majątku. Jednak wszystko zależy tak naprawdę od konkretnej sytuacji i umowy, która została sporządzona.

Na osobie, która zdecyduje się być dłużnikiem rzeczowym ciąży cała masa obowiązków, jednak nie oznacza to, że nie ma ona żadnych praw. Dłużnik rzeczowy, podobnie jak każda strona umowy, posiada określone prawa, które mają na celu ochronę jego interesów w ramach zobowiązań wynikających z umowy.

Wierzyciel osobisty

Wierzyciel osobisty - to jeden z najczęściej spotykanych typów wierzycieli. Swoje wierzytelności może zaspokoić bezpośrednio z dochodów dłużnika. Oznacza to, że może zająć część jego pensji, emerytury lub innego świadczenia oraz pieniądze zgromadzone na kontach bankowych dłużnika. W przypadku faktoringu takim wierzycielem może stać się firma faktoringowa, z usług której korzystamy, np. Bibby Financial Services.

Wierzyciel osobisty to osoba fizyczna albo prawna, która ma prawo dochodzić swoich praw z całego majątku osobistego dłużnika (np. wynagrodzenia czy emerytury). Zakres uprawnienia jest więc szeroki.

Podsumowanie

Dłużnik jest prawnie zobowiązany uregulować dług wobec wierzyciela. Dług może powstać wobec osoby prywatnej, instytucji czy przedsiębiorstwa. Wierzyciel może wystąpić do sądu przeciwko dłużnikowi, jeżeli ten dobrowolnie nie zaspokoi powstałego roszczenia.

tags: #pojecie #dluznik #osobisty