Postępowanie Sądowe w Trakcie Restrukturyzacji a Wierzytelności
Kryzys zadłużenia, jaki dotyka przedsiębiorcę - zarówno u dłużnika, jak i jego wierzycieli - może powodować różnorodne reakcje. Z prawnego punktu widzenia zawsze kluczową kwestią pozostaje dobór najlepszych metod rozwiązania pojawiających się problemów. Z pewnością jedną z nich jest restrukturyzacja. Właściwie zawsze rozpoczęcie postępowania restrukturyzacyjnego - w mniejszym bądź większym stopniu - wpływa na inne procedury uregulowane przepisami prawa. Relacje pomiędzy prowadzeniem sprawy restrukturyzacyjnej a postępowaniami sądowymi, egzekucyjnymi i administracyjnymi można rozpatrywać na wielu różnych poziomach.
Na początku warto dokonać definicyjnego zróżnicowania obu pojęć. Najogólniej rzecz ujmując postępowanie restrukturyzacyjne to proces przekształcania przedsiębiorstwa, który ma na celu poprawę jego kondycji finansowej i umożliwienie dalszego funkcjonowania przedsiębiorstwa na rynku. Ustawowym celem sądowego postępowania restrukturyzacyjnego jest uniknięcie upadłości dłużnika - poprzez wsparcie przedsiębiorcy posiadającego wymagalne i nieregulowane zobowiązania finansowe.
Warto wskazać, iż na etapie sądowym przedsiębiorcy mają do wyboru aż cztery różne rodzaje postępowań restrukturyzacyjnych, są to: postępowanie o zatwierdzenie układu; postępowanie układowe; przyspieszone postępowanie układowe oraz postępowanie sanacyjne. Co istotne - dłużnicy (w ramach restrukturyzacji - realizując wskazany w akapicie powyżej cel) mają także możliwość przeprowadzenia szeregu działań wewnątrz przedsiębiorstwa, które mają poprawić jego ogólną kondycję i sytuację finansową (redukcja kosztów, zmniejszenie zatrudnienia, zmiana modelu biznesowego, itd.).
Przyjmując - jak wspomniano powyżej - że głównym celem postępowania restrukturyzacyjnego jest uniknięcie ogłoszenia przed dłużnika upadłości - aby ww. cel w pełni przedsiębiorcy-dłużnikowi umożliwić - ustawodawca musiał przewidzieć dla wierzycieli pewne dodatkowe mechanizmy ograniczające, odnoszące się przede wszystkim do zdefiniowanego już wcześniej postępowania egzekucyjnego.
W tym miejscu należy wskazać na przepis art. 278 ustawy - Prawo restrukturyzacyjne, który w ustępie 1 przewiduje, iż postępowanie egzekucyjne dotyczące wierzytelności objętej z mocy prawa układem, wszczęte przed dniem otwarcia postępowania układowego, ulega zawieszeniu (dokonywanego przez sędziego-komisarza na wniosek nadzorcy sądowego lub samego dłużnika). Na podstawie przedmiotowego przepisu zatem, w odniesieniu do tytułowego zagadnienia - należy zauważyć, iż po wydaniu postanowienia o otwarciu postępowania układowego - zawieszeniu podlegają wszystkie postępowania egzekucyjne dotyczące wierzytelności z mocy prawa objętych układem (pod warunkiem, że zostały wszczęte przed dniem otwarcia postępowania układowego).
Należy jednak jednocześnie od razu podkreślić, że sam fakt zawieszenia postępowania egzekucyjnego w żadnym wypadku nie powoduje automatycznego uchylenia dokonanych ewentualnie w tym postępowaniu zajęć, a sumy, które nie zostały wydane wierzycielom przed otwarciem postępowania układowego, przelewa się do masy układowej. Obowiązek ten wykonuje organ prowadzący zawieszone postępowanie egzekucyjne, czyli najczęściej komornik. Jednocześnie ww.
Kończąc niniejsze rozważania należy także zauważyć, iż w przypadku postępowania sanacyjnego - jakiekolwiek skierowanie egzekucji do majątku dłużnika wchodzącego w skład masy sanacyjnej oraz wykonanie postanowienia o zabezpieczeniu roszczenia lub zarządzenia zabezpieczenia roszczenia na tym majątku jest niedopuszczalne i to zarówno w stosunku do wierzytelności objętej z mocy prawa układem (powstałej nawet jeszcze przed dniem otwarcia postępowania sanacyjnego), jak i nieobjętej z mocy prawa układem (powstałej także po otwarciu postępowania sanacyjnego).
Warto także pamiętać, iż opisany powyżej „stan zawieszenia egzekucji”, jakkolwiek stanowi ważne narzędzie ochrony dłużnika przed działaniami egzekucyjnymi, to nie jest on „absolutny”, a jedynie stosunkowo ograniczony w czasie. Powyższe oznacza, że wierzyciele mogą w dalszym ciągu zgłaszać swoje roszczenia wobec dłużnika-przedsiębiorcy, a sąd może również wydać w okresie trwania postępowania restrukturyzacyjnego zasądzający należność wyrok lub nakaz zapłaty.
W przypadku gdy dana restrukturyzacja zakończy się umorzeniem postępowania przez sąd, zawieszone postępowania egzekucyjne mogą być przy tym ponownie wszczęte (mogą także zostać wytoczone nowe postępowania egzekucyjne). Jeżeli jednak postępowanie restrukturyzacyjne zakończy się skutecznym zatwierdzeniem układu przez sąd, to po takim prawomocnym zatwierdzeniu - wyciąg z zatwierdzonego spisu wierzytelności stanowi tytuł egzekucyjny przeciwko dłużnikowi.
Reasumując, postępowania egzekucyjne wszczęte przed danym postępowaniem restrukturyzacyjnym zostają zawieszone z mocy samego prawa na czas trwania danej restrukturyzacji przed sądem. Jednocześnie zakazane jest wszczynanie przez wierzycieli nowych spraw komorniczych w tym okresie. Po zakończeniu restrukturyzacji postępowania egzekucyjne mogą natomiast zostać podjęte na nowo; jednak jeśli doszło do zawarcia układu z wierzycielami i ww.
Brak płatności za fakturę połączony z jakimkolwiek wpisem dot. postępowań związanych z niewypłacalnością (czy to w KRZ, czy kiedyś w MSiG) zazwyczaj sprawia, że wierzyciele tracą jakiekolwiek nadzieje na odzyskanie swojej należności i nie podejmują dalszych działań prawnych. Z drugiej strony, dłużnicy często decydują się na restrukturyzację, bowiem zewsząd trafia do nich przekaz, że restrukturyzacja pozwala wstrzymać egzekucję.
Zazwyczaj wierzyciel dowiaduje się o niewypłacalności dłużnika w momencie otrzymania pisma od komornika z umorzeniem postępowania w związku z bezskutecznością egzekucji. Umorzenie egzekucji komorniczej w tym trybie to może być tylko jeden z sygnałów, że wierzyciel nie będzie miał możliwości odzyskania swojej należności.
W przypadku upadłości przepisy wprost stanowią, że po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Oznacza to w praktyce, że wszczęcie takiego postępowania często będzie bezzasadne i może tylko wierzyciela narazić na koszty.
W obliczu utraty płynności finansowej przepisy umożliwiają również wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego. Ten rodzaj postępowania umożliwia ratowanie przedsiębiorstwa i przywrócenie jego płynności finansowej, głównie poprzez zawarcie układu.
Poniżej przedstawimy zbiorcze zasady postępowania dot. postępowań sądowych w przypadku restrukturyzacji dłużnika.
Restrukturyzacja a postępowania sądowe
Co do zasady, zgodnie z prawem restrukturyzacyjnym, otwarcie tego typu postępowania nie wyłącza możliwości wszczęcia przez wierzyciela postępowań sądowych, administracyjnych, sądowoadministracyjnych i przed sądami polubownymi w celu dochodzenia wierzytelności podlegających umieszczeniu w spisie wierzytelności. W takim przypadku jednak koszty postępowania obciążają wszczynającego postępowanie, jeżeli nie było przeszkód do umieszczenia wierzytelności w całości w spisie wierzytelności.
Tym samym teoretycznie nie ma przeszkód prawnych, aby wszcząć lub w dalszym ciągu prowadzić postępowania sądowe. Tematyka prowadzenia postępowania sądowego przeciwko dłużnikowi w restrukturyzacji nie jest jednak tak prosta. Komplikacje zaczynają się bowiem podczas praktycznych aspektów takiego procesu.
W przypadku postępowań, w których został odebrany dłużnikowi zarząd nad majątkiem, postępowania sądowe prowadzi zarządca w imieniu własnym, ale na rachunek upadłego. W pozostałych przypadkach wierzyciel może pozwać bezpośrednio swojego dłużnika. Warto jednak wskazać, że właściwszym trybem do dochodzenia wierzytelności od dłużnika w restrukturyzacji jest wzięcie czynnego udziału w postępowaniu i oddanie głosu za lub przeciw układem, a także kontakt z nadzorcą i dłużnikiem celem wypracowania optymalnych dla obu stron propozycji układowych w oparciu o prawo restrukturyzacyjne i postępowanie egzekucyjne.
Warto wskazać bowiem, że w przypadku prowadzenia postępowań sądowych równolegle do restrukturyzacji, wiele komplikacji wychodzi dopiero w trakcie obu procesów. Nasza kancelaria wspiera nie tylko przedsiębiorców w restrukturyzacji, ale także wierzycieli. Jeżeli zatem potrzebują Państwo w tym zakresie pomocy prawnej, zachęcamy do kontaktu.
Restrukturyzacja a postępowania egzekucyjne
Zasady prowadzenia egzekucji komorniczej w trakcie restrukturyzacji są w zasadzie bardziej jednolite aniżeli zasady prowadzenia postępowań sądowych. W tym kontekście warto wskazać, że wszczęcie każdej restrukturyzacji (z wyjątkiem postępowania o zatwierdzenie układu bez obwieszczenia o ustaleniu dnia układowego) uniemożliwia prowadzenie egzekucji komorniczej.
Co to oznacza w praktyce dla wierzyciela? Przede wszystkim, że nawet posiadając prawomocny wyrok nie może go skutecznie egzekwować z pomocą komornika- przynajmniej w czasie trwania restrukturyzacji (i również po niej, jeżeli został prawomocnie zatwierdzony układ).
Co natomiast dzieje się jeżeli egzekucja już została wszczęta przed rozpoczęciem restrukturyzacji? W takiej sytuacji postępowanie ulega zawieszeniu, co oznacza, że komornik nie będzie podejmował żadnych nowych czynności w sprawie na czas trwania restrukturyzacji.
Jest to związane z jedną z głównych zalet restrukturyzacji- czyli ochroną przeciwegzekucyjną, która też może być postrzegana jako wada, zależnie od tego po której sporu się znajdujemy. W praktyce może to być bardzo dotkliwe ograniczenie dla wierzycieli, ale w tym kontekście nie można zapominać o celu postępowania restrukturyzacyjnego, czyli “uzdrowieniu” danego przedsiębiorstwa i umożliwieniu mu dalszego funkcjonowania. Egzekucja komornicza i jakiekolwiek zajęcie konta nie sprzyjają osiągnięciu tego celu.
Kiedy można dochodzić należność pomimo restrukturyzacji?
Należy wskazać, że podstawową cezurą czasową w przypadku restrukturyzacji jest tzw. dzień układowy czy dzień otwarcia postępowania. Można powiedzieć, że na “osi czasu” jest to dzień, który oddziela zobowiązania, które zazwyczaj były przyczyną problemów, od należności późniejszych, bieżących.
W przypadku restrukturyzacji przedsiębiorca oczywiście nie ma obowiązku terminowych płatności zobowiązań wchodzących w skład tzw. masy układowej, aczkolwiek ma bezwzględny obowiązek płatności tzw. należności bieżących- czyli np. bieżących należności podatkowych, bieżących faktur czy składek na ubezpieczenie zdrowotne za miesiące po rozpoczęciu restrukturyzacji.
Należy wskazać, że brak płatności należności bieżących może doprowadzić do umorzenia postępowania, bowiem w każdym rodzaju restrukturyzacji dłużnik, aby wykazać swoją moralność płatniczą, musi terminowo regulować wszystkie zobowiązania, które powstały po rozpoczęciu restrukturyzacji.
Przekładając to na grunt tematyki niniejszego tekstu, trzeba podkreślić, że należności powstałe po dniu układowym, czy po dniu otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego co do zasady nie są objęte układem. Oznacza to, że jeżeli np. dłużnik nie płaci faktury, która z mocy prawa układem objęta nie jest, to wierzyciel może nie tylko dochodzić umorzenia całej restrukturyzacji, ale także może za taką fakturę pozwać dłużnika bez żadnych ograniczeń. Co do zasady bowiem te wierzytelności restrukturyzacją objęte nie są.
[PZU cz.2] CZYM JEST UKŁAD I W JAKI SPOSÓB WPŁYWA ON NA ZOBOWIĄZANIA DŁUŻNIKA?
Podsumowanie
Co do zasady każdy z obecnie funkcjonujących w prawie restrukturyzacyjnym rodzajów restrukturyzacji daje dłużnikowi szeroko zakrojoną ochronę przeciwegzekucyjną. Oznacza to w praktyce, że w znacznej większości przypadków nie można prowadzić egzekucji wobec dłużnika, który obecnie jest w restrukturyzacji.
Co do zasady nie ma jednak przeszkód aby w dalszym ciągu prowadzić postępowania sądowe wobec dłużnika. Niemniej jednak należy poważnie rozważyć zasadność podejmowania takich działań- w przypadku zawarcia układu i tak to ten dokument jest podstawą odpowiedzialności dłużnika, a koszty uboczne (m.in.
Tak jak wspomnieliśmy, egzekucja komornicza rozpoczęta przed restrukturyzacją ulega zawieszeniu. Oznacza to, że komornik nie powinien podejmować żadnych nowych czynności, tj. w szczególności licytować ruchomości, zajmować nowe konta bankowe czy przekazywać wierzycielom kwoty uzyskane z egzekucji.
Postępowanie o zatwierdzenie układu po ostatnich zmianach prawa restrukturyzacyjnego ma dwie odsłony. Jedną jest postępowanie z tzw. obwieszczeniem w KRZ, które cechuje się pełną ochroną restrukturyzowanego podmiotu. Takie obwieszczenie może być dokonane jedynie raz, a w przypadku takiej restrukturyzacji komornik nie może zająć rachunku bankowego. Jeżeli natomiast dłużnik decyduje się na tzw.
Tak jak wspomnieliśmy w tekście, dłużnik ma obowiązek regulować należności bieżące, m.in. bieżące podatki. Za zaległości podatkowe powstałe przed rozpoczęciem restrukturyzacji US nie może prowadzić egzekucji.. Co innego jednak, gdy dłużnik nie płaci bieżących podatków.
Procedury restrukturyzacyjne rzadko kiedy nie kolidują z postępowaniami sądowymi i egzekucyjnymi. Co należy wiedzieć o wzajemnej relacji tych spraw? Postępowanie restrukturyzacyjne nie tamuje możliwości pozwania dłużnika do sądu.
Postępowanie restrukturyzacyjne a postępowanie sądowe. Zainicjowanie sprawy restrukturyzacyjnej często wpływa także na prowadzoną wobec dłużnika egzekucję komorniczą. W jaki więc sposób postępowanie restrukturyzacyjne a postępowanie egzekucyjne wpływają na siebie?
Otwarcie postępowania sanacyjnego powoduje - również z mocy samego prawa - zawieszenie postępowań egzekucyjnych kierowanych do majątku dłużnika wchodzącego w skład masy sanacyjnej. Najszerszą ochronę przed egzekucją otrzymują dłużnicy, którzy zdecydowali się na zainicjowanie postępowania sanacyjnego. Natomiast relacje na linii postępowanie układowe a postępowanie egzekucyjne oraz przyspieszone postępowanie układowe a egzekucja, oznaczają zawieszenie sprawy egzekucyjnej, ale tylko w stosunku do wierzytelności objętych restrukturyzacją. Natomiast postępowanie o zatwierdzenie układu nie wpływa na postępowanie egzekucyjne.
Wskazane powyżej okoliczności mają decydujące znaczenie przede wszystkim przy dokonywaniu przez dłużnika wyboru postępowania restrukturyzacyjnego. Decyzje w tym zakresie powinny być podejmowane po indywidualnej analizie wszystkich „za” i „przeciw”. W przeciwnym wypadku może okazać się, że dłużnikowi będzie niezwykle trudno osiągnąć zakładane cele restrukturyzacji. Wierzyciel nie odzyska wtedy swojej gotówki.
Z tego względu warto skorzystać z pomocy specjalisty doświadczonego w metodach dochodzenia należności, w tym przede wszystkim w ramach postępowań restrukturyzacyjnych. Oddłużenie przedsiębiorstwa zawsze jest złożonym przedsięwzięciem, nawet jeżeli toczy się na podstawie uproszczonych przepisów. Postępowanie o zatwierdzenie układu (uproszczone postępowanie restrukturyzacyjne) a postępowanie sądowe wcale nie stanowi łatwiejszego zagadnienia niż tego rodzaju relacja w przypadku pozostałych typów restrukturyzacji. Dlatego konsultacja ze specjalistą od oddłużania firm będzie dobrym pomysłem.
Relacje pomiędzy restrukturyzacją a postępowaniami sądowymi, administracyjnymi, sądowo-administracyjnymi, przed sądami polubownymi oraz egzekucyjnymi są oparte na skomplikowanych i rozbudowanych zasadach. Każdy przypadek należy oceniać indywidualnie.
Ustawodawca przyjął jednak, że jeżeli nie było przeszkód do umieszczenia wierzytelności w spisie wierzytelności, to koszty postępowania obciążają wszczynającego postępowanie sądowe. Wobec tego nawet jeżeli wierzyciel wygra postępowanie sądowe, a jednocześnie jego wierzytelność zostanie umieszczona w spisie wierzytelności, to pomimo tego będzie musiał ponieść wszystkie koszty postępowania w procesie, który wytoczył przeciwko dłużnikowi.
Postępowania sądowe dotyczące masy sanacyjnej mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez zarządcę albo przeciwko niemu. Postępowania te zarządca prowadzi w imieniu własnym na rzecz dłużnika. W celu umożliwienia wierzycielom, których wierzytelności znalazły się w spisie, zaspokojenia swoich roszczeń z masy sanacyjnej, postępowania egzekucyjne, toczące się przeciwko dłużnikowi, skierowane do majątku wchodzącego w skład masy sanacyjnej, na skutek otwarcia postępowania sanacyjnego zostają z mocy prawa zawieszone z dniem otwarcia postępowania sanacyjnego. Z mocy prawa oznacza, że nie ma potrzeby wydawania przez organ egzekucyjny postanowienia w tym przedmiocie, jednak na wniosek dłużnika lub zarządcy sędzia-komisarz postanowieniem stwierdza zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Sędzia-komisarz na wniosek dłużnika lub zarządcy może także uchylić zajęcie dokonane przed dniem otwarcia postępowania sanacyjnego w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym skierowanym do majątku dłużnika wchodzącego w skład masy sanacyjnej, jeżeli jest to konieczne dla dalszego prowadzenia przedsiębiorstwa. Sumy uzyskane w zawieszonym postępowaniu egzekucyjnym, a jeszcze niewydane, przelewa się do masy sanacyjnej niezwłocznie po wydaniu postanowienia o otwarciu postępowania sanacyjnego.
tags: #postepowanie #sadowe #w #toku #a #wierzytelnosc