Przekształcenie firmy a długi – jak chronić się przed windykacją?
Przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą może przekształcić się w spółkę kapitałową, czyli spółkę akcyjną lub spółkę z o.o. Co jednak, jeżeli taki przedsiębiorca (JDG) ma długi? Na pewno często słyszysz, że ciężko jest odzyskać pieniądze od przedsiębiorcy lub spółki, ponieważ nagle znikają lub zakładają nowe spółki? Jeżeli przedsiębiorca myśli, że ucieknie od odpowiedzialności za swoje długi poprzez przekształcenie w spółkę akcyjną, to się grubo myli.
Osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą odpowiadają całym swoim majątkiem za zaciągnięte zobowiązania. Tym samym, nawet w przypadku zamknięcia działalności, można dochodzić tak powstałych należności od osoby fizycznej (byłego przedsiębiorcy). Może się również zdarzyć tak, że przedsiębiorca zamiast całkowicie zlikwidować (w potocznym znaczeniu tego słowa) działalność, przekształci swoje dotychczasowe przedsiębiorstwo w spółkę. W takim wypadku spółka ta (zwana przekształcaną) przejmuje ogół praw i obowiązków przedsiębiorcy, więc również jego długi.
Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą na podstawie wpisu do CEIDG od 1 lipca 2011 r. mogą przekształcić formę prowadzenia działalności gospodarczej w jednoosobową spółkę kapitałową (spółkę z o.o. lub akcyjną). Skutkiem takiej transformacji jest zaprzestanie z dniem przekształcenia prowadzenia działalności we własnym imieniu i dalsze jej kontynuowanie już przez spółkę kapitałową. Konstrukcja prawna przekształcenia z zasady zapewnia pełną kontynuację prawną pomiędzy dotychczasową a nową formą prowadzenia działalności.
Art. 5842 K.s.h. przewiduje, że spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki przedsiębiorcy przekształcanego. Spółka przekształcona pozostaje podmiotem w szczególności zezwoleń, koncesji oraz ulg, które zostały przyznane przedsiębiorcy przed jego przekształceniem, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji albo ulgi stanowi inaczej.
Zasadniczą korzyścią przy przekształceniu jednoosobowej działalności gospodarczej w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością jest ograniczenie odpowiedzialności za zobowiązania. Tak jest zazwyczaj, są jednak wyjątki od tej sytuacji.
Odpowiedzialność za długi po przekształceniu
Po przekształceniu przedsiębiorcy w spółkę akcyjną, spółka staje się właścicielem majątku tego przedsiębiorcy. Nowo powstała spółka akcyjna również ponosi odpowiedzialność za zobowiązania przedsiębiorcy powstałe przed przekształceniem.
Zastanawiasz się od czego zacząć? Odpowiedzialność za długi przedsiębiorcy po przekształceniu w spółkę jest solidarna. Oznacza to, że spółka akcyjna ponosi solidarną odpowiedzialność za długi przedsiębiorcy, które dokonał przekształcenia. Oznacza to, że zarówno przedsiębiorca (Twój dłużnik), jak i spółka muszą spłacić Twoją wierzytelność.
Z art. 58413 K.s.h. wynika, że osoba fizyczna, przekształcająca działalność w spółkę, odpowiada za długi solidarnie przez okres 3 lat od dnia przekształcenia.
Przekształcenie firmy nie wpływa na zniesienie odpowiedzialności dłużnika za zobowiązania powstałe przed zmianą formy prawnej danej działalności.
Dłużnik będący osobą fizyczną ponosi solidarną odpowiedzialność na podstawie art. 58413 K.s.h., jeżeli wierzyciel wytoczy przeciwko niemu powództwo w okresie biegu terminu określonego w tym przepisie.
Sąd Najwyższy właśnie podjął uchwałę ważną dla wielu przedsiębiorców korzystających z tej drogi zmiany formy działalności, tzn. Na takie dość powszechne przekształcenia pozwala art. 551 § 5 kodeksu spółek handlowych. Przewiduje jednak zabezpieczenia dla kontrahentów i wierzycieli dotychczasowego przedsiębiorcy - w art. 58413 K.s.h.
Zgodnie z art. 551 § 5 K.s.h., przedsiębiorca będący osobą fizyczną wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą (...) może przekształcić formę prowadzonej działalności w jednoosobową spółkę kapitałową (....). Z kolei zgodnie z art. 58413 K.s.h., osoba fizyczna, o której mowa w art. 551 § 5, odpowiada solidarnie ze spółką przekształconą za zobowiązania przedsiębiorcy przekształcanego związane z prowadzoną działalnością gospodarczą powstałe przed dniem przekształcenia, przez okres trzech lat, licząc od dnia przekształcenia.
Wierzyciel może dodatkowo w terminie 3 lat od przekształcenia pozywać o długi nie tylko spółkę przekształconą, ale również osobę fizyczną, której działalność uległa przekształceniu.
Zobowiązania powstałe po tej dacie obciążają jedynie spółkę. Art. 58413 K.s.h. odnosi się do momentu powstania zobowiązania, a nie dokonania czynności prawnej, która może stanowić źródło powstania zobowiązania.
Jeśli decydujemy się na pozwanie przedsiębiorcy przekształconego, należy pamiętać o tym, aby pozwać go przed upływem 3 lat od dnia przekształcenia. Należy pamiętać przy tym, że powyższy termin nie wpływa w żaden sposób na przedawnienie roszczenia głównego (nie wydłuża go!).
Jeżeli pozew zostanie wniesiony w ciągu 3 lat od przekształcenia, to wierzyciel, po zakończeniu procesu i wygranej będzie mógł żądać od samego przedsiębiorcy wykonania wyroku nawet, jeśli ten zapadnie już po upływie 3 lat od przekształcenia.
Przekształcenie jdg w spółkę z o.o. nie jest równoznaczne z ucieczką od długów. Ogólna zasada wynika z przepisów Kodeksu Spółek Handlowych i wskazuje, że od dnia przekształcenia jdg w spółkę z o.o., stroną wszystkich stosunków prawnych przedsiębiorcy związanych z jego przedsiębiorstwem staje się spółka z o.o. powstała w wyniku przekształcenia.
Przedsiębiorca, który przekształca się w sp. z o.o. odpowiada za zobowiązania przedsiębiorcy przekształcanego (a więc te sprzed przekształcenia) przez 3 lata od dnia przekształcenia.
Nie, przekształcenie jednoosobowej działalności gospodarczej nie pozwala uciec od długów. Solidarna odpowiedzialność polega na tym, że za długi przedsiębiorcy odpowiada również ta spółka. Odpowiedzialność spółki za długi przedsiębiorcy trwa trzy lata od momentu przekształcenia.
Spółka nie będzie więc ponosić odpowiedzialności za zobowiązania, które nie mają związku z prowadzoną działalnością gospodarczą (np. zadłużenie czynszowe za mieszkanie czy zobowiązania alimentacyjne).
Zgodnie z k.s.h. osoba fizyczna, która prowadziła działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, a następnie przekształciła ją w spółkę kapitałową, przez 3 lata od przekształcenia odpowiada, solidarnie z tą spółką, za długi zaciągnięte w ramach prowadzonego przedsiębiorstwa.
Przepis ten chroni wierzycieli, którzy przez okres 3 lat od przekształcenia mogą żądać spłacenia swoich wierzytelność zarówno od spółki, jak i od osoby fizycznej, która prowadziła przedsiębiorstwo przekształcone w spółkę.
W wielu przypadkach może się jednak okazać, że skierowanie postępowania w stosunku do jednego z ww. podmiotów nie przyniesie oczekiwanego rezultatu. Jeśli posiadamy bowiem informacje, że jeden z ww.
Należy mieć także na uwadze, że w niektórych przypadkach pozwanie dwóch podmiotów równocześnie może skutkować wydłużeniem postępowania. Ponadto należy pamiętać, że w przypadku przegrania postępowania, koszty procesu ponosi powód.
Z reguły decyzja o pozwaniu solidarnie zarówno przedsiębiorcy przekształcanego, jak i spółki, zapada już na etapie występowania z powództwem. Jeśli jednak z jakichś przyczyn pozwaliśmy wyłącznie jeden podmiot, zależy od tego, czy zdążymy wnieść pozew w terminie 3 lat od przekształcenia.
Jeśli sytuacja finansowa sprawia, że zmiana sposobu funkcjonowania podmiotu jest niemożliwa i nie ochroni go przed upadłością konsumencką, warto rozważyć postępowanie, jakim jest restrukturyzacja.
Przekształcenie firmy nie jest narzędziem, które pozwala uniknąć spłaty powstałych wcześniej zobowiązań.
Przekształcenie firmy to narzędzie, które pozwala dostosować formę prawną działalności do zmieniających się potrzeb. W ramach postępowania restrukturyzacyjnego przedsiębiorcy mogą podjąć działania mające na celu uchronić podmiot od ogłoszenia upadłości.
Sądy niekiedy odmawiają nadania klauzuli wykonalności przeciwko spółce powstałej z przekształcenia przedsiębiorcy, które miało miejsce w trakcie procesu o zapłatę lub po jego zakończeniu. Problem pojawia się jeżeli do przekształcenia doszło po wydaniu prawomocnego orzeczenia przeciwko przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 788 § 1 kodeksu postępowania cywilnego w razie przejścia obowiązku (np. do spłaty długu) po wydaniu orzeczenia na inną osobę sąd nada klauzulę wykonalności przeciwko osobie, na którą obowiązek ten przeszedł. Pomimo jednoznacznej treści tego przepisu sądy niekiedy odmawiały nadania klauzuli wykonalności przeciwko spółce powstałej z przekształcenia, twierdząc że podstawą do egzekucji z majątku tej spółki są przepisy kodeksu spółek handlowych mówiące o solidarnej odpowiedzialności przedsiębiorcy i spółki powstałej z przekształcenia przedsiębiorcy.
Sąd Najwyższy w orzeczeniu o sygnaturze III CZP 106/14 stwierdził, że sądy są zobowiązane do uwzględniania zmian podmiotowych (np. zmiany przedsiębiorcy w spółkę w wyniku przekształcenia) w tytule wykonawczym, jeżeli do zmian tych doszło w toku postępowania lub po wydaniu prawomocnego orzeczenia.
Osobiście skierowałbym swoje roszczenie do spółki i przedsiębiorcy. Pamiętaj, że wytoczenie roszczenia musi nastąpić w terminie trzech lat. Wytoczenie roszczenia to nie jest wysłanie wezwania do zapłaty, ale wysłanie pozwu do sądu.
Solidarna odpowiedzialność za długi przedsiębiorcy razem ze spółką jest dobrym rozwiązaniem dla wierzyciela.
Wyboru jednej z powyższych możliwości zależy w każdym przypadku od okoliczności danej sprawy, które należy indywidualnie (najlepiej z profesjonalnym pełnomocnikiem) przeanalizować. I tak, na pierwszy rzut oka możliwość uzyskania tytułu wykonawczego na oba ww. podmioty, wydaje się najrozsądniejszym rozwiązaniem.
W wielu przypadkach może się jednak okazać, że skierowanie postępowania w stosunku do jednego z ww. podmiotów nie przyniesie oczekiwanego rezultatu.
Nie zawsze podpowiedzi znajomych, czy księgowej będą w 100% trafne. To, co sprawdza się w jednym biznesie nie koniecznie sprawdzi się w Twoim.
Dziękuję, że przeczytałeś ten artykuł. Jeśli uznałeś go za przydatny, polub naszą stronę na fb. W ten sposób więcej przydatnych informacji będziesz miał pod ręką, a innym pomożesz dotrzeć do naszych treści.
Masz pytania w sprawie zakładania spółki lub przekształcenia? Zapraszam Cię do kontaktu.
Jak podejmować decyzje o zleceniach, żeby nie niszczyć rentowności?
Co zrobić?
- Dzień przed przekształceniem należy zamknąć księgi rachunkowe prowadzonej działalności gospodarczej.
- Nie wiadomo, kiedy sąd dokona wpisu do rejestru, ale zamknięcie ksiąg musi nastąpić w ciągu trzech miesięcy od dnia przekształcenia.
- Jeżeli przedsiębiorca w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej prowadził księgi rachunkowe, podatkową księgę przychodów i rozchodów, ewidencję przychodów lub był opodatkowany w formie karty podatkowej - musi sporządzić wykaz składników majątku na dzień przekształcenia.
- Przedsiębiorca zarejestrowany jako podatnik VAT powinien zgłosić zaprzestanie działalności naczelnikowi urzędu skarbowego.
- Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością musi sporządzać deklarację podatkową VAT-7 (miesięczną) lub VAT-7K (kwartalną) oraz zapłacić podatek wynikający z tej deklaracji.
- Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością musi zarejestrować się w zakresie podatku od towarów i usług dotyczących osób prawnych.
- Przy przekształcaniu jednoosobowej działalności gospodarczej w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością należy zmienić kod tytułu ubezpieczenia w ZUS.
- Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością musi otworzyć księgi rachunkowe na dzień swojego przekształcenia, czyli wpisu spółki kapitałowej do KRS.
- Jeżeli spółka z ograniczoną odpowiedzialnością będzie sprzedawała swoje usługi lub towary, musi umieszczać na paragonach drukowanych dla klientów nową nazwę, dane adresowe, a także właściwy NIP.
- Jeżeli zmianie uległa nazwa firmy (np. PHU Andrzej Nowak na XYZ), przekształcana spółka musi podawać dawną nazwę firmy obok nowej z dodaniem wyrazu „dawniej…” przez co najmniej rok od dnia przekształcenia (np. XYZ sp. z o.o. dawniej PHU Andrzej Nowak).
- Działanie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością związane jest ze sporządzaniem rocznych sprawozdań finansowych, które zarząd powinien złożyć we właściwym sądzie rejestrowym oraz urzędzie skarbowym.
- Zarząd spółki będzie ponosił odpowiedzialność za jej zobowiązania w razie upadłości spółki, jeśli bezskuteczna będzie egzekucja z majątku spółki, a członkowie zarządu na czas nie uwolnią się od odpowiedzialności.
Mimo wprowadzenia na początku 2016 r. nowego prawa restrukturyzacyjnego przedsiębiorcy zbyt późno podejmują próby ratowania swoich firm. Według danych Coface w pierwszym kwartale tego roku liczba upadłości i restrukturyzacji polskich firm wyniosła 224, czyli o 5 proc. więcej niż w analogicznym okresie 2018 r. Widać jednak światełko w tunelu. Z roku na rok coraz więcej firm decyduje się na postępowanie restrukturyzacyjne. W pierwszym kwartale 2019 r. ich liczba wzrosła o 19 proc.
Przekształcenie firmy nie zdejmuje z dłużnika odpowiedzialności za zobowiązania powstałe przed zmianą formy prawnej danej działalności.
Po przekształceniu firmy możliwe jest wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego. Są to dwa odrębne procesy, które można wdrożyć niezależnie od siebie. Jeśli jednak wymaga tego sytuacja danego podmiotu, mogą się one uzupełniać.
tags: #przepisanie #firmy #a #windykacja