Windykacja Należności w Polsce: Zmiany Prawne i Praktyczne Aspekty
Ustawą z dnia 04.07.2019 roku została wprowadzona do polskiego ustawodawstwa największa od ostatnich lat zmiana procedury cywilnej. Gruntownej nowelizacji poddano nie tylko istniejące instytucje prawa cywilnego, ale również wprowadzono nowe. Procedura postępowania cywilnego dotyczy większości spraw między przedsiębiorcami rozstrzyganych przez Sądy Powszechne. Specyfika branży TSL sprzyja powstawaniu sporów o zapłatę, niniejszy artykuł opisze jakże doniosłą zmianę zasad doręczenia korespondencji w postępowaniach cywilnych, inaczej zwaną fikcją doręczenia. Uznawano za doręczoną, czyli wywołującą wszelkie skutki prawne, korespondencję pozostawioną na poczcie lub innej placówce doręczającej pisma. Jest to kluczowe dla sprawnego funkcjonowania sądów i utrzymania porządku prawnego w świecie, a także konieczne i pożyteczne dla sprawnego procedowania sądów.
Zmiany te mają istotny wpływ na proces odzyskiwania należności, szczególnie w kontekście pierwszego pisma w sprawie. Zgodnie z nowymi przepisami, sąd powinien zostać poinformowany o adresie, pod którym przebywa pozwany. W przypadku braku możliwości doręczenia korespondencji, o której mowa powyżej, strona ma obowiązek poinformować sąd o zmianie adresu. Jeśli zgodnie z wcześniej opisanymi przepisami stronie nie uda się doręczyć pisma, a miejsce pobytu pozwanego nie jest znane, to doręczenie może do chwili zgłoszenia się strony albo jej przedstawiciela lub pełnomocnika nastąpić tylko do rąk kuratora ustanowionego na wniosek osoby zainteresowanej przez sąd orzekający. Wprowadzona nowelizacja może zdecydowanie wydłużyć proces odzyskiwania należności, do każdego z terminów wskazanych powyżej możemy doliczyć kilka dodatkowych tygodni na doręczenia korespondencji między sądem, powodem, komornikiem, kuratorem. Opóźnienie w wielu przypadkach może skutkować całkowitym uniemożliwieniem odzyskania należności.
Instytucja fikcji doręczania w wielu przypadkach prowadziła do nadużyć. Często, ze względu na wypadki losowe, utrudniała dochodzenie swoich praw, lecz zabezpieczała obrót gospodarczy przed osobami świadomie unikającymi kontaktu z wierzycielem i sądem. Nowe przepisy mają na celu zminimalizowanie ryzyka nadużyć i zapewnienie sprawiedliwszego procesu.
Specyfika branży TSL, czyli transportu, spedycji i logistyki, sprzyja powstawaniu sporów o zapłatę. Zatory płatnicze stanowią bardzo duży problem, szczególnie wśród małych i średnich przedsiębiorstw. Warto przyjrzeć się bliżej sytuacji finansowej tej branży.
Sytuacja Branży Transportowej
Kończymy I kwartał 2022 roku - okres pełen burzliwych perturbacji rynkowych, wywołanych chociażby przez pandemię koronawirusa, agresję Rosji na Ukrainę, wzrost inflacji. Warto w tym momencie napisać kilka słów o bardzo istotnej, z punktu widzenia rozwoju polskiej gospodarki, branży, jaką jest transport. Sytuacja jest zła, a nawet bardzo zła.
Źle zaczęło się dziać już 20 marca 2020 roku, kiedy Minister Zdrowia ogłosił w Polsce stan pandemii. Od tego momentu przez cały rok, branża transportowa zwiększyła poziom zadłużenia o 111 mln zł - z 2,06 mld do 2,17 mld. Dane opublikowane w raporcie Biura Informacji Kredytowej wskazują, że największa część zadłużenia - 1,66 mld zł - występuje w transporcie drogowym. W tym konkretnym przypadku, wartość długu w ciągu ostatniego roku spadła o prawie 11 mln zł. W publikacji BIG InfoMonitor wskazano, że transport drogowy jest branżą, która generuje największe ryzyko niedotrzymania terminu płatności wśród wszystkich sektorów gospodarki. Zaległości występują wśród prawie 24 000 zamkniętych, zawieszonych lub aktywnych firm. Właściciele firm przyznają, że z każdym dniem, coraz bardziej boją się skutków wojny. Inflacja, wzrastające ceny paliw, zachwiany łańcuch logistyczny, niedobór rąk do pracy. Oznaką sprzeciwu są między innymi sankcje, które są stosowane wobec Rosji. W znaczący sposób ograniczają one handel z agresorem, wiele światowych marek zawiesza swoją działalność lub nawet wycofuje się z Rosji.
Liczba zadłużonych firm transportowych zwiększyła się w ciągu ostatniego roku o 10%. Łączne zadłużenie tej branży przekroczyło już 340 milionów złotych. Co jest tego przyczyną? Przede wszystkim skutki polityki ukraińsko-rosyjskiej i jej wpływ na ograniczenia w handlu z Rosją.
Analiza danych zgromadzonych przez Biuro Informacji Gospodarczej InfoMonitor dotycząca terminowości płatności rat, ale przede wszystkim opłat mieszkaniowych jest bardzo niepokojąca. Zadłużenie wobec spółdzielni i wspólnot mieszkaniowych przekroczyło już 27 milionów złotych, a od września ubiegłego roku kwota ta wzrosła o ponad 8 milionów złotych.
Prawie 490 milionów złotych zadłużenia i jego przyrost w ciągu ostatniego roku aż o 149 milionów - tak wygląda obecnie sytuacja ekonomiczna branży transportowej.
Windykacja Zewnętrzna w Praktyce - Studium Przypadku
Historia Pana Mieczysława, użytkownika maszyn do zrębu lasu, leasingowanych od PKO Leasing, stanowi ciekawy przykład wyzwań związanych z windykacją należności. Pan Mieczysław, mimo optymizmu i werwy, nie zawsze pamiętał o terminowej spłacie rat leasingowych. Częściej nie pamiętał, niż pamiętał. Jego zachowanie przyniosło mu przydomek "człowiek stu obietnic", choć niekoniecznie wynikało to z cynizmu dłużnika. PKO Leasing, podchodząc do swoich klientów z "sercem na dłoni", dawało mu kolejne szanse na spłatę zaległości.
Gdy sytuacja stała się poważna, sprawa trafiła do firmy windykacyjnej Infos. Sp. z o.o. Pracownicy windykacji terenowej z firmy Infos napotkali jednak trudnego przeciwnika. Mimo że Pan Mieczysław nie unikał kontaktu, twierdząc, że maszyny są "tam, szukajcie, jeśli chcecie je zabrać", windykatorzy nie posiadali narzędzi, środków ani umiejętności, aby odzyskać pieniądze lub maszyny.
W momencie, gdy autor artykułu "wchodził w sprawę", PKO Leasing nie pamiętało już ostatniego przelewu od dłużnika. Sprawa długów Pana Mieczysława została przekazana do firmy windykacyjnej Infos, która odbijała się od dłużnika. Autor rozpoczął pracę od wytłumaczenia dłużnikowi, że do uratowania umowy leasingowej niezbędna jest spłata aktualnego zadłużenia. Czasami trzeba to zrobić dosadnie, gdyż każdy dłużnik ma inny próg percepcji. Czasami wręcz trzeba użyć hiperboli, aby do dłużnika dotarło, że jego sytuacja jest naprawdę zła.
PKO Leasing podjęło decyzję o dodatkowym terminie na spłatę zaległości, wraz z deklaracją powrotu do umowy po uregulowaniu należności. Dłużnik, świadomy powagi sytuacji, zaczął przelewać środki. PKO Leasing otrzymało wreszcie pierwsze, po długiej przerwie, przelewy. Jednakże, jak się okazało, nie była to ostatnia obietnica Pana Mieczysława. Pojawili się jego rodzice, oferując pomoc i deklarując sprzedaż majątku, aby spłacić dług. Dłużnik przysięgał, że tym razem się wywiąże, a rodzina dopomoże. Brzmiało to sensownie i wiarygodnie.
Pan Mieczysław dostał 103. szansę. Autor poinformował go, że bieg nieszczęść, jakie go dotknęły, dla niego jest już wyczerpany. Albo spłaci w kolejnym terminie swoje zaległości, albo współpraca dobiegnie końca. Pan Mieczysław znał reguły gry i zaczął ostro. Poszedł przelew, potem drugi. A potem wszystko stanęło. Gdy termin minął, okazało się, że kontrahent znów nie zapłacił, a rodzice ze swoją obiecaną pomocą rozpłynęli się jak leśne duchy. Dłużnik przez tydzień próbował przekonać autora, że słowa o wypowiedzeniu pełnomocnictwa w momencie niespełnienia obietnicy są odwracalne.
Opowieść o Panu Mieczysławie jest przykładem tego, jak ważne jest konsekwentne stosowanie strategii windykacyjnej. Choć tym razem nie udało się doprowadzić do pełnej ugody i wznowienia umów, dłużnik miał świadomość, że przetrzymywanie leasingowanych maszyn to nie zabawa w kotka i myszkę. Zobaczył wreszcie światełko w tunelu, gdy PKO Leasing uwierzyło w niego, dając mu szansę na wznowienie umowy, nawet w mocno skomplikowanych relacjach.
Jak wygląda proces odzyskiwania należności od nierzetelnego kontrahenta
Podstawowe Zagadnienia Prawne w Windykacji
W obrocie gospodarczym pojęcie "wierzytelność" jest najczęściej używane w kontekście wierzytelności pieniężnych. Często bywa stosowane zamiennie z terminami "dług" lub "zobowiązanie". Aby jednak poprawnie interpretować instytucje prawne wykorzystywane w procesie windykacji, warto najpierw poświęcić chwilę na dokładne zrozumienie natury stosunków zobowiązaniowych, z których wierzytelności wynikają.
Źródła stosunków umownych pomiędzy przedsiębiorcami
Podstawowym źródłem prawa zobowiązań dla przedsiębiorców na terenie RP jest księga trzecia Kodeksu cywilnego - Zobowiązania, która składa się z części ogólnej i szczególnej. Część ogólna to unormowania dotyczące wszystkich stosunków zobowiązaniowych określonych w kodeksie, a także w innych ustawach. Część szczególna "zobowiązań" określa rodzaje umów i zawiera przepisy, które je regulują. Źródłem prawa zobowiązań mogą być również inne ustawy, np. ustawa o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, Prawo wekslowe, umowy międzynarodowe. Warto wspomnieć w tym miejscu także o roli prawa europejskiego, które harmonizuje zasady obrotu gospodarczego na poziomie międzynarodowym, szczególnie w relacjach transgranicznych. W obrocie gospodarczym stosunki gospodarcze pomiędzy przedsiębiorcami regulują przede wszystkim zawarte między nimi umowy, które są konstruowane i stosowane w zgodzie z obowiązującymi źródłami prawa zobowiązań i innymi przepisami prawa.
Zobowiązania i ich rodzaje
Według treści definicji opracowanej przez wybitnego polskiego cywilistę prof. Czachórskiego, zobowiązanie jest częścią prawa cywilnego, która reguluje społeczne formy wymiany dóbr i usług. W zobowiązaniu, jako rodzaju stosunku prawnego, można wyróżnić zasadniczo trzy elementy:
- podmiot (osoby, pomiędzy którymi stosunek ten istnieje),
- przedmiot,
- treść stosunku prawnego.
Podmiotem uprawnionym w zobowiązaniu jest wierzyciel, a podmiotem zobowiązanym jest dłużnik. Przedmiotem zobowiązania jest określonego rodzaju zachowanie się dłużnika, którego może domagać się wierzyciel. Przedmiotem świadczenia pieniężnego jest świadczenie określonej sumy pieniężnej. Treść zobowiązania stanowią uprawnienia wierzyciela i odpowiadające im obowiązki dłużnika. Obowiązki dłużnika mogą polegać na działaniu bądź zaniechaniu.
Ryzyka i Wyzwania w Windykacji Należności
Niepłacenie alimentów jest ogromnym problemem w naszym kraju. Osób, które nie wywiązują się z tego obowiązku, jest 260 tysięcy. Średnie zadłużenie dłużnika alimentacyjnego wpisanego do Krajowego Rejestru Długów wynosi ponad 29 tysięcy złotych. Jest to efekt nawet kilkuletniego niepłacenia na swoje dzieci. Choć ściągalność alimentów w ciągu ostatnich lat stale wzrasta, to wciąż jesteśmy na szarym końcu w porównaniu z krajami zachodnioeuropejskimi. A kto płaci za niewypłacalnych alimenciarzy?
Na 15 tysięcy aptek, które funkcjonują w Polsce, aż 1 252 nie zapłaciło swoich płatności w terminie. Prawie 200 milionów złotych zadłużenia wpisanego na czarną listę dłużników osiągnęła branża spożywcza. Nic nie wskazuje na to, by sytuacja miała się poprawić.
Zatory płatnicze to bardzo duży problem, szczególnie wśród małych i średnich przedsiębiorstw. Niepłacenie wynagrodzenia pracownikom jest przykładem braku rzetelności. Od lipca 2015 roku nieopłacenie grzywny wymierzonej przez sąd skutkuje wpisem do biur informacji gospodarczych. Ten, kto zlekceważył prawomocne postanowienie sądu o nałożeniu kary finansowej, będzie borykał się z kolejnym problemem, ponieważ wpis na listy dłużników skutecznie utrudnia wzięcie kredytu czy nawet podpisanie umowy na telefon komórkowy lub internet, nie wspominając już o negatywnym wpływie na wizerunek takiej osoby.
Największym problemem wierzycieli jest ciągłe zwlekanie z windykacją. Przedsiębiorcy bardzo często dają kilka szans na spłatę zadłużenia. Niestety, w większości przypadków jest to odwlekanie nieuniknionego. Czas nie działa na waszą korzyść. Myślisz, że dłużnik właśnie składa pieniądze na spłatę Twoich faktur? Mylisz się! Z całą pewnością nierzetelny kontrahent zadłuża się u innych firm lub ukrywa majątek, przepisując mieszkanie, samochód i inne kosztowności na członków rodziny. A każdy dług ulega przedawnieniu! I po tym czasie dłużnik już nie musi nic płacić.
Przymusowa egzekucja komornicza jest skutecznym sposobem na odzyskanie wierzytelności od dłużnika. Katalog mienia, które komornik może zająć na poczet długu, jest bardzo szeroki.
Zakaz prowadzenia działalności gospodarczej wobec członków zarządu spółki prawa handlowego to sposób mający na celu skłonienie przedsiębiorców do należytego wypełniania swoich obowiązków, m.in. płacenia swoim kontrahentom. Sąd upadłościowy może wydać takie orzeczenie na okres od trzech do dziesięciu lat. Polega ono na pozbawieniu prawa prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek oraz pełnienia funkcji członka rady nadzorczej, reprezentanta lub pełnomocnika spółki handlowej, przedsiębiorstwa państwowego, spółdzielni, fundacji lub stowarzyszenia.
Kiedy egzekucja wobec spółki okaże się bezskuteczna, skierowanie pozwu przeciwko członkom dłużnej spółki bywa czasem ostatnią deską ratunku dla wierzyciela, który nie otrzymał swoich pieniędzy.
Dług kobiet zarejestrowanych w Krajowym Rejestrze Długów jest trzy razy mniejszy niż zadłużenie mężczyzn, co pozwala sądzić, że panie są dużo bardziej odpowiedzialne, jeśli chodzi o gospodarowanie pieniędzmi. Zarządzanie portfelem idzie paniom bardzo dobrze - takie wnioski można wysnuć na podstawie wyników badania zleconego przez BIG Infomonitor S.A. Kobiety z rozwagą podchodzą do planowania wydatków, zdroworozsądkowo zarządzają swoim budżetem i są świadome swoich zobowiązań.
Prawie połowa rodzimych biznesmenów nie podejmuje współpracy z ewentualnymi partnerami, ponieważ nie ma do nich zaufania. Natomiast ponad 1/3 pozostałych twierdzi, że kontrakty nie są podpisywane, ponieważ oni sami są traktowani przez innych jako firmy nieznane i przez to często niewiarygodne. Skutkiem takiego podejścia jest strata na poziomie ponad 280 miliardów złotych.
Wśród przedsiębiorców krążą różne nieprawdziwe przekonania na temat zlecania windykacji profesjonalnej firmie windykacyjnej. Czas rozprawić się z tymi mitami!
Bardzo często spotykamy się z utożsamianiem zawodów windykatora i komornika. Niestety, to błędny sposób myślenia, gdyż ich działania obejmują zupełnie inne obszary odzyskiwania należności.
Czy zdarzyło się Wam, że zaniechaliście windykacji swojego dłużnika w obawie przed kosztami, które musielibyście ponieść?
Windykacja za darmo? Największym problemem wierzycieli jest ciągłe zwlekanie z windykacją.
Uznanie długu to takie zachowanie dłużnika wobec wierzyciela, z którego wynika, że dłużnik posiada wiedzę o tym, iż jego dług względem wierzyciela istnieje.
Ugoda zawierana pomiędzy dłużnikiem a wierzycielem jest to umowa o warunkach spłaty zadłużenia w zamian za określone ustępstwa.
Zadośćuczynienie jest jednorazowo wypłacaną rekompensatą, która ma na celu wyrównanie krzywdy, jaką jest śmierć osoby najbliższej. Tą krzywdą jest przede wszystkim cierpienie psychiczne, poczucie osamotnienia i utrata poczucia bezpieczeństwa wynikająca ze śmierci osoby, z którą byliśmy emocjonalnie związani.
Przedawnienie zadłużenia, które umożliwia jego niespłacenie, w zależności od tytułu prawnego, wynosi od 6 miesięcy do 10 lat.
AIF Kancelaria wie, że sprawy, którymi się zajmuje, są dla każdego z Klientów najważniejsze i wymagają indywidualnego podejścia, staranności i właściwej komunikacji. Celem AIF Kancelarii jest jak najszybsze uzyskanie od dłużników należnych Klientom pieniędzy. Niemal każda zlecona sprawa przechodzi przez wiele etapów i pewnie nieraz zastanawiali się Państwo, jak ten proces wygląda.
Otrzymałeś wezwanie do zapłaty? Nie wpadaj w panikę, jeśli otrzymałeś od AIF Kancelarii wezwanie do zapłaty. Potraktuj to jako pierwszy krok do wyjścia z zadłużenia i na chłodno przeanalizuj swoje położenie. To czas, byś przemyślał swoją kondycję finansową i przygotował się do wyjścia z problemu. Pamiętaj, że z każdej sytuacji jest rozwiązanie i zawsze istnieje możliwość rozłożenia zadłużenia na raty.
Legitymowanie osób celem ustalenia i potwierdzenia ich tożsamości może być elementem procedury windykacyjnej. W przypadkach, gdy pozwany unika kontaktu, sąd może nałożyć grzywnę w wysokości do 2000,00 zł. Dodatkowo, w przypadku ustalenia miejsca przebywania pozwanego, mogą zostać naliczone dodatkowe koszty w wysokości 40,00 zł.
tags: #rak #truck #windykacja