Tytuł egzekucyjny a postanowienie o kosztach postępowania karnego: szczegółowy przegląd przepisów i praktyki

Na podstawie ustawy o adwokaturze (Zakon o odvjetništvu) i w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości Chorwacka Izba Adwokacka (Hrvatska odvjetnička komora) sporządza i przyjmuje taryfę określającą wysokość honorariów adwokackich oraz kwoty kosztów podlegających zwrotowi (Tarifa o nagradama i naknadi troškova za rad odvjetnika). Koszty zastępstwa procesowego obejmują koszty usług świadczonych przez adwokatów powiększone o kwotę podatku od wartości dodanej oraz kwotę wydatków, które trzeba było ponieść, aby wyświadczyć te usługi.

W kodeksie postępowania karnego (Zakon o kaznenom postupku; Narodne novine (NN; dziennik urzędowy Republiki Chorwacji) nr 152/08, 76/09, 80/11, 121/11, 91/12, 143/12, 56/13 i 145/13, 152/14, 70/17, zwanym dalej: kodeksem postępowania karnego z 2008 r.) określono koszty postępowania karnego i stwierdzono, że koszty te należy rozumieć jako wszelkie wydatki poniesione w toku postępowania karnego od chwili jego wszczęcia do chwili jego zakończenia, wydatki związane z przeprowadzeniem dowodu przed wszczęciem postępowania karnego oraz wydatki związane z udzielaniem pomocy prawnej.

Koszty, o których mowa w art. 145 ust. Sąd zarządza pokrycie kosztów postępowania karnego przez skazanego, chyba że kwalifikuje się on do zwolnienia z całości lub części tych kosztów. W orzeczeniu w przedmiocie kosztów sąd może zwolnić oskarżonego z obowiązku całkowitego lub częściowego pokrycia następujących kosztów: kosztów związanych ze świadkami, biegłymi sądowymi, tłumaczami ustnymi i innymi specjalistami; kosztów rejestracji technicznej i transkrypcji nagrań dźwiękowych oraz kosztów oględzin na miejscu; kosztów kopiowania lub sporządzania akt lub ich części; kosztów transportu oskarżonego; wydatków związanych z koniecznością doprowadzenia oskarżonego lub zatrzymanego; kosztów transportu i podróży dowolnej osoby wykonującej obowiązki służbowe; kosztów leczenia oskarżonego, który nie jest uprawniony do opieki zdrowotnej w okresie jego osadzenia lub tymczasowego aresztowania lub w okresie, w którym przebywa on w placówce medycznej na mocy orzeczenia sądu; kosztów porodu; stawki zryczałtowanej, a także honorarium powołanego adwokata występującego w charakterze obrońcy oraz poniesionych przez niego niezbędnych wydatków.

W przypadku potwierdzenia wystąpienia stosownych okoliczności po wydaniu orzeczenia w przedmiocie kosztów prezes sądu (predsjednik vijeća) może wydać specjalne postanowienie zwalniające oskarżonego ze spoczywającego na nim obowiązku pokrycia kosztów postępowania karnego. Zgodnie z kodeksem postępowania karnego z 2008 r. oskarżony nie jest zobowiązany do pokrycia kosztów postępowania w każdych okolicznościach. Oskarżyciel prywatny i pokrzywdzony występujący w charakterze oskarżyciela są zobowiązani pokryć koszty postępowania karnego, niezbędne wydatki poniesione przez oskarżonego oraz honorarium adwokata występującego w charakterze obrońcy i poniesione przez niego niezbędne wydatki, jeżeli postępowanie zakończy się wydaniem wyroku uniewinniającego lub wyroku umarzającego postępowanie lub wydaniem postanowienia zawieszającego postępowanie, chyba że postępowanie zostało zawieszone lub wyrok umarzający postępowanie wydano z powodu śmierci oskarżonego lub ze względu na przedawnienie przestępstwa ze względu na przyczyny niezawinione przez pokrzywdzonego występującego w charakterze oskarżyciela lub oskarżyciela prywatnego.

Informacje na temat kosztów postępowania karnego można znaleźć w tytule X art. Ponieważ adwokaci są płatnikami VAT, świadczone przez nich usługi również podlegają opodatkowaniu tym podatkiem. Stawka podatku VAT wynosi 25% wartości każdej faktury wystawianej przez adwokata. Ponadto w praktyce przewidziano możliwość zwolnienia z części kosztów w przypadku zaistnienia odpowiednich okoliczności, a decyzje w tej materii podejmuje sąd na podstawie art. 616-618 KPK oraz art. 624 KPK, które dopuszczają częściowe zwolnienie z kosztów sądowych jeśli przemawiają za tym względy słuszności lub sytuacja materialna oskarżonego.

W kontekście postępowań cywilnych zasady zwrotu kosztów opierają się na wartości przedmiotu sporu i na zasadzie, że każda ze stron ponosi koszty z góry, a wygrana strona może uzyskać zwrot całości lub części kosztów (art. 152-158 KPC). W postępowaniach karnych także istnieje możliwość zwrotu kosztów, jednak sposób ustalenia kwot zależy od przepisów KPK, KPK wykonawczego oraz od przepisów dotyczących kosztów notarialnych, komorniczych i tłumaczeń.

  1. Koszty w postępowaniu karnym: koszty sądowe, uzasadnione wydatki stron, honorarium obrońcy oraz niezbędne wydatki poniesione na prowadzenie sprawy.
  2. Zwłoka i zwolnienia: możliwość zwolnienia od kosztów w całości lub części, jeśli wymaga tego słuszność, sytuacja materialna lub specjalne okoliczności (art. 624 KPK).
  3. Egzekucja i koszty: w egzekucji, koszty ponosi zwykle dłużnik; wierzyciel może dochodzić zwrotu kosztów na drodze egzekucyjnej, a zasady określa KPC i KKW (jeżeli dotyczy roszczeń majątkowych).
  4. Klauzula wykonalności: nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi karnemu prowadzi do możliwości egzekucji; koszty egzekucyjne są rozliczane zgodnie z KPC i odpowiednimi przepisami egzekucyjnymi.
  5. Świadkowie i inne wydatki: zwroty kosztów podróży świadków, utraconego zarobku oraz koszty biegłych i tłumaczy podlegają określonym regułom i ograniczeniom.
Infografika: schemat kosztów postępowania karnego w Chorwacji

Podział kosztów i ich zwroty w praktyce

W praktyce koszty procesu karnego obejmują wydatki poniesione od momentu wszczęcia postępowania do zakończenia, a także wydatki związane z przeprowadzeniem dowodów przed wszczęciem postępowania i udzielaniem pomocy prawnej. Sąd decyduje o zwolnieniu z części kosztów takich wydatków jak koszty świadków, tłumaczy, biegłych i inne specjalistyczne usługi, a także o kosztach transportu i innych wydatkach związanych z oskarżonym. Wysokość stawki zwrotu czy zwolnienia zależy od złożoności sprawy, etapu postępowania i okoliczności finansowych stron.

Podczas rozstrzygania o kosztach sąd bierze pod uwagę celowość i niezbędność poniesionych wydatków oraz reguły dotyczące etapu przygotowawczego, prowadzenia dowodów, a także koszty związane z wyznaczeniem obrońcy i reprezentacją strony. W przypadku egzekucji, kluczową rolę odgrywają przepisy o kosztach komorniczych i opłatach, które często zależą od tego, czy egzekucja zakończy się successfully czy też umorzeniem. Sąd ustala ostateczne koszty w postanowieniu kończącym postępowanie egzekucyjne, często po zakończeniu całego procesu i po wyegzekwowaniu świadczenia.

Polska procedura karna - mgr Marcin Sowała

Przykładowe kwestie praktyczne

  • Świadkowie mogą domagać się zwrotu zarobków utraconych z powodu stawiennictwa na wezwanie sądu; wysokość zwrotu zależy od przeciętnego dziennego zarobku i konkretnej sytuacji zatrudnienia.
  • W postępowaniach karnych koszty tłumaczeń i notarialne mogą być objęte refundacją tylko w niektórych przypadkach i po spełnieniu określonych warunków proceduralnych.
  • W sytuacji umorzenia postępowania lub uniewinnienia, koszty poniesione przez obrońcę mogą być pokrywane przez stronę przegrywającą lub przez państwo, zależnie od okoliczności i przepisów art. 616-624 KPK.
  • W nadaniu klauzuli wykonalności orzeczeniom i ugodom w sprawach karnych stosuje się odpowiednie przepisy KPC, a koszty związane z tym postanowieniem mogą być pokrywane przez stronę przegrywającą lub w zależności od statusu kancelarii oraz udziału prokuratora.
Mapa procedury zwrotu kosztów w postępowaniu karnym

Podsumowując, koszty postępowania karnego w Chorwacji, wraz z kosztami egzekucji i zwrotami, regulują zestawy przepisów KPK, KPC oraz odrębne regulacje dotyczące opłat notarialnych, kosztów tłumaczeń i opłat sądowych. W praktyce oznacza to, że zarówno oskarżony, jak i jego obrońca, oraz pokrzywdzony muszą brać pod uwagę możliwość poniesienia kosztów i możliwości ich zwrotu w zależności od rezultatu procesu oraz okoliczności finansowych stron. W razie potrzeby warto skonsultować się z prawnikiem celem przygotowania wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych lub o pokrycie kosztów zastępstwa procesowego, a także aby właściwy organ mógł właściwie ocenić zasadność zwrotu.

tags: #tytul #egzekucyjny #w #karnym #postanowienie #ustaleniu

Popularne posty: