Tytuł Wykonawczy w Postępowaniu Egzekucyjnym w Polsce: Wzory i Procedury
Tytuł wykonawczy stanowi kluczowy dokument w procesie egzekucyjnym, będący podstawą do wszczęcia i prowadzenia postępowania mającego na celu przymusowe ściągnięcie należności pieniężnych.
Podstawa Prawna i Rodzaje Tytułów Wykonawczych
Podstawę prawną dla tytułów wykonawczych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Reguluje ona zasady wystawiania, doręczania i stosowania tytułów wykonawczych. Szczegółowe wzory tych dokumentów określane są w rozporządzeniach Ministra Finansów.
Obecnie obowiązujące przepisy przewidują różne wzory tytułów wykonawczych, w zależności od rodzaju egzekwowanej należności i specyfiki postępowania. Przykładowo, w Dzienniku Ustaw z dnia 22 marca 2024 r. pod pozycją 431 opublikowano rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 19 marca 2024 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej. Wzór tytułu wykonawczego stosowanego w egzekucji należności pieniężnych to TW-1(7), stanowiący załącznik nr 1 do tego rozporządzenia. Wzór kolejnego tytułu wykonawczego to TW-3(3), będący załącznikiem nr 3.
Wcześniej, wzór formularza TW-1 (6) został udostępniony w Rozporządzeniu Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 29 kwietnia 2021 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. 2021 poz. 838). Formularz ten został dodany jako załącznik numer 4.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 12 stycznia 2021 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz.U. 2021 poz. 176) również wprowadziło określone wzory. Stosownie do § 2 rozporządzenia z 2024 r., dotychczasowe wzory tytułów wykonawczych TW-1(5) i TW-3(2) stanowiące załączniki do rozporządzenia z 12 stycznia 2021 r. były stosowane do określonego momentu.
Warto zaznaczyć, że w trakcie opiniowania jest projekt rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej, który ma zacząć obowiązywać od 25 marca 2024 r. Projektowane przepisy i wzory dokumentów są wynikiem zmian wprowadzonych na poziomie ustawowym, między innymi zniesienia obowiązku nadawania tytułom wykonawczym klauzuli organu egzekucyjnego.
Środki Egzekucyjne Stosowane w Postępowaniu
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji określa szeroki katalog środków egzekucyjnych, które mogą być stosowane w celu przymusowego ściągnięcia należności pieniężnych. Środki te obejmują między innymi:
- Egzekucję z pieniędzy.
- Egzekucję z wynagrodzenia za pracę.
- Egzekucję ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej.
- Egzekucję z rachunków bankowych.
- Egzekucję z innych wierzytelności pieniężnych.
- Egzekucję z praw z instrumentów finansowych.
- Egzekucję z papierów wartościowych.
- Egzekucję z weksla.
- Egzekucję z autorskich praw majątkowych i praw pokrewnych oraz praw własności przemysłowej.
- Egzekucję z udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością.
- Egzekucję z pozostałych praw majątkowych.
- Egzekucję z ruchomości.
- Egzekucję z nieruchomości.
- Od dnia 1 marca 2021 r. również z praw majątkowych zarejestrowanych w rejestrze akcjonariuszy.
Prawa i Obowiązki Zobowiązanego
Zobowiązanemu, czyli osobie, od której dochodzone są należności, przysługują określone prawa i obowiązki w postępowaniu egzekucyjnym.
Prawa Zobowiązanego:
- Prawo do zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej: Zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zarzut ten powinien określać istotę i zakres żądania oraz dowody je uzasadniające. Wniesienie zarzutu w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu/wydruku tytułu wykonawczego powoduje zawieszenie postępowania egzekucyjnego w całości albo w części.
- Prawo małżonka zobowiązanego do wniosku o informacje: Małżonkowi zobowiązanego przysługuje prawo wniesienia wniosku do organu egzekucyjnego o udzielenie informacji o aktualnej wysokości egzekwowanej należności pieniężnej, odsetek, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych.
- Prawo małżonka zobowiązanego do sprzeciwu: Małżonkowi zobowiązanego przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, sprzeciwu w sprawie odpowiedzialności majątkiem wspólnym. Sprzeciw ten może być wniesiony jeden raz w postępowaniu egzekucyjnym. W przypadku egzekucji z nieruchomości wchodzącej w skład majątku wspólnego, sprzeciw wnosi się nie później niż w terminie 14 dni od dnia doręczenia małżonkowi zobowiązanego wezwania do zapłaty.
Obowiązki Zobowiązanego:
- Obowiązek zawiadomienia o zmianie adresu: Zobowiązany ma obowiązek niezwłocznie zawiadomić organ egzekucyjny o zmianie adresu miejsca zamieszkania lub siedziby. Niewykonanie tego obowiązku skutkuje tym, że doręczenie pisma organu egzekucyjnego pod dotychczasowym adresem jest skuteczne.
- Obowiązek powiadomienia o zmianie miejsca pobytu: Zobowiązany, przeciwko któremu wszczęto postępowanie egzekucyjne, jest obowiązany do powiadomienia, w terminie 7 dni, organu egzekucyjnego o każdej zmianie miejsca swego pobytu trwającej dłużej niż jeden miesiąc.
Na zobowiązanego, który nie zawiadomił organu egzekucyjnego o zmianie adresu miejsca zamieszkania lub siedziby, może być nałożona kara pieniężna.
Postępowanie Egzekucyjne a Tytuł Wykonawczy
Aby rozpocząć postępowanie egzekucyjne, wierzyciel musi złożyć do organu egzekucyjnego wniosek wraz z odpowiednimi załącznikami. W treści wniosku należy wskazać podstawę wniosku o egzekucję, przedstawiając posiadany tytuł wykonawczy wraz z informacją, kto i kiedy go wydał. Wierzyciel ma możliwość uwzględnienia we wniosku żądania wyegzekwowania zwrotu opłat sądowych i odsetek, o ile zostały one ujęte w tytule wykonawczym. Należy także określić, czy egzekucja ma dotyczyć całości, czy tylko części roszczenia. Nie jest wymagane wskazanie sposobu egzekucji, jednak wierzyciel może to zrobić, proponując na przykład egzekucję z ruchomości, rachunków bankowych, wynagrodzeń, świadczeń emerytalno-rentowych lub nieruchomości. Do wniosku należy dołączyć oryginał tytułu wykonawczego oraz złożyć własnoręczny podpis.
Zobowiązanemu nie doręcza się odpisu/wydruku kolejnego tytułu wykonawczego. Wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu/wydruku tytułu wykonawczego, zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części z dniem doręczenia tego zarzutu organowi egzekucyjnemu do czasu zawiadomienia tego organu o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tego zarzutu. Wniesienie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej po terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu/wydruku tytułu wykonawczego nie zawiesza postępowania egzekucyjnego.
Jak złożyć na formularzu wniosek do komornika sądowego o wszczęcie egzekucji - instrukcja
Tytuł Wykonawczy a Majątek Dłużnika
Tytuł wykonawczy stanowi podstawę do prowadzenia egzekucji z majątku osobistego zobowiązanego i majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, jeżeli w odpowiedniej części wpisano dane małżonka i zgodnie z przepisami odpowiedzialność obejmuje majątek osobisty zobowiązanego i majątek wspólny. W takim przypadku tytuł wykonawczy jest podstawą do prowadzenia egzekucji również kosztów upomnienia oraz kosztów egzekucyjnych powstałych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tego tytułu wykonawczego.
Jeżeli w części A tytułu wykonawczego wpisano jako zobowiązanych dane małżonków, tytuł wykonawczy stanowi podstawę przeprowadzenia egzekucji administracyjnej z ich majątku wspólnego i ich majątków osobistych.
tags: #tytul #egzekucyjny #wzor