Tytuł wykonawczy w postępowaniu egzekucyjnym w administracji – aspekty praktyczne i prawne
Organ nadzoru budowlanego, w sytuacji gdy postanowienie o nałożeniu grzywny zostało wydane na dwóch zobowiązanych o różnych adresach zamieszkania, powinien wystawić dwa tytuły wykonawcze. Jest to kluczowe dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Pojęcie zobowiązanego, zgodnie z ustawą z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), obejmuje osobę prawną, jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej lub osobę fizyczną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym. W przypadku, gdy zobowiązanie pieniężne wynika z jednego aktu administracyjnego i obciąża dwie osoby fizyczne, wierzyciel musi wystawić dwa odrębne tytuły wykonawcze.
Z istoty zobowiązania solidarnego wynika, że obciąża ono więcej niż jedną osobę, a spełnienie tego zobowiązania w całości przez jednego z dłużników zwalnia od obowiązku pozostałych. Jednakże w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wierzyciel winien wystawić dwa tytuły wykonawcze, po jednym na każdego ze zobowiązanych z osobna.
Formularz tytułu wykonawczego, będący załącznikiem do rozporządzenia w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie przewiduje możliwości wpisania dwóch zobowiązanych (osób fizycznych) w jednym tytule wykonawczym. Rubryka "Dane identyfikujące zobowiązanego" nie pozwala na umieszczenie więcej niż jednej osoby fizycznej.
Egzekucja, nawet jeśli dotyczy wspólnego zobowiązania dwóch osób, musi zostać skierowana przeciwko konkretnej osobie fizycznej lub prawnej. Dlatego też, w analizowanym przypadku, gdzie dwie osoby fizyczne są zobowiązane solidarnie do spełnienia obowiązku pieniężnego wynikającego z aktu administracyjnego wystawionego na obie osoby, wierzyciel powinien skierować dwa tytuły wykonawcze - po jednym dla każdego zobowiązanego.
Wystawione tytuły wykonawcze wierzyciel winien skierować do organu egzekucyjnego, który następnie wszcznie postępowanie egzekucyjne. Niewykonanie obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej nie jest równoznaczne z uchylaniem się od jego wykonania. Pojęcie "uchylania się" od spełnienia ciążącego na zobowiązanym obowiązku oznacza jego niewykonanie w całości.
Zasada prawno-obowiązkowego prowadzenia egzekucji administracyjnej oznacza, że jeżeli zobowiązany nie wykona obowiązku dobrowolnie, wierzyciel musi podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Wierzyciel nie może kierować się własnym uznaniem, czy wszczynać egzekucję, gdyż ciąży na nim taki obowiązek.
W praktyce zdarzają się sytuacje, w których organy nadzoru budowlanego nakładają grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki. Przykładem jest sprawa Aliny D., której nakazano rozbiórkę nielegalnie wybudowanego domu letniskowego. Po niepodporządkowaniu się decyzji i braku reakcji na pisma, nałożono na nią grzywnę z powodu uchylania się od wykonania obowiązku rozbiórki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że nadzór powiatowy i wojewódzki miał rację, a powoływany przez skarżącą przepis dotyczący ulg w spłacie zobowiązań podatkowych nie miał zastosowania w jej przypadku.
Podobnie w przypadku małżonków T., którym nakazano rozbiórkę garażu wybudowanego samowolnie. Nie zastosowali się oni do nakazu, w związku z czym wystawiono na każde z nich osobno tytuły wykonawcze oraz nałożono grzywny. Wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego wyjaśnił, że grzywna w celu przymuszenia ma charakter dyscyplinujący, a nie karny, i z chwilą wykonania obowiązku podlega umorzeniu.
Prawidłowość wszczęcia postępowania egzekucyjnego badana jest wyłącznie w ramach postępowania w sprawie zarzutów. Wnoszenie zarzutów stanowi prawo, które zobowiązany może realizować jedynie w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Klauzula organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej stanowi stwierdzenie, że tytuł wykonawczy został wystawiony prawidłowo i nadaje się do wykonania.
Do elementów koniecznych, jakie muszą spełniać zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, należą wymogi formalne co do ich treści oraz co do czasu, w którym wniesienie tego środka jest przewidziane przez ustawę. Wystawiony tytuł wykonawczy musi zawierać wszystkie niezbędne elementy, w tym wskazanie podstawy prawnej obowiązku oraz treści podlegającego egzekucji obowiązku. Treść obowiązku prawnego powinna w prosty sposób wynikać z decyzji administracyjnej albo wprost z przepisu prawa, nakładającego ten obowiązek.
Organ wskazując w tytule wykonawczym podstawę prawną - decyzję, prawidłowo wypełnia warunek określony w przepisach. Powoływanie się przez sąd na brak dokładnego określenia obowiązku w decyzji administracyjnej nie może być uznane za podstawę do stwierdzenia, że obowiązek o charakterze niepieniężnym stał się niewykonalny.
Postępowanie egzekucyjne - tytuł wykonawczy
Niewykonanie obowiązku nałożonego ostateczną decyzją administracyjną otwiera możliwość wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego celem jest doprowadzenie do tego, by zobowiązany wykonał ciążący na nim obowiązek. Organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest jednak uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, w tym zakresie bowiem ostatecznie rozstrzygnięto na etapie jurysdykcyjnym.
Nałożenie grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązków wynikających z decyzji jest zgodne z prawem i zasadne, zważywszy na brak wykonania decyzji pomimo jej ostateczności i zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę w sprawie dotyczącej nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku polegającego na usunięciu stwierdzonych nieprawidłowości w budynku mieszkalnym.
tags: #tytul #wykonawczy #w #nalozeniu #grzywny #przez