Czy komornik może zająć wynagrodzenie w pracy?
Postępowanie egzekucyjne może być stresującym doświadczeniem dla dłużnika, szczególnie gdy zajęta zostaje spora część wynagrodzenia. Warto wówczas znać swoje prawa i obowiązki, warto też odpowiednio reagować. Dobrym pomysłem nie jest natomiast ignorowanie pism od komornika lub unikanie z nim kontaktów. A ukrywanie majątku może skończyć się dodatkowymi konsekwencjami prawnymi. Kwestię egzekucji sądowej z wynagrodzenia regulują m.in. art. 880 i 881 kodeksu postępowania cywilnego.
Zgodnie z przepisami Kodeksu Postępowania Cywilnego (art. 880 do 888) komornik może zająć wynagrodzenie, ale na ściśle określonych zasadach. Kwota zajęcia zależna jest od minimalnego wynagrodzenia za pracę. Od 1 stycznia 2022 r. wynosi ona 3010 zł brutto. Poza minimalną kwotą, której nie może zająć komornik, w przepisach prawa obowiązują również maksymalne progi potrącenia komorniczego. Obowiązują one w przypadkach, gdy osoba zarabia kwotę większą niż stawka minimalna.
W przypadku wszczęcia przez komornika postępowania egzekucyjnego, dłużnik może spodziewać się zajęcia wynagrodzenia. Chodzi tu zarówno o pensję wypłacaną osobom zatrudnionym na podstawie umowy o pracę, jak i na podstawie umowy zlecenia, lecz w drugim przypadku zasada ta doznaje wyjątków.
Jak wygląda zajęcie wynagrodzenia przez komornika?
Komornik Sądowy działa zgodnie z wnioskiem egzekucyjnym wierzyciela w granicach zakreślonych przez obowiązujące przepisy prawa. Komornik ustala miejsce zatrudnienia dłużnika poprzez dokonanie zapytań w trybie art. 761 kodeksu postępowania cywilnego m.in. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub Urzędu Skarbowego. W ten sposób komornik uzyskuje informacje dotyczące danych pracodawcy oraz odprowadzanych składek związanych z zatrudnieniem.
Gdy komornik posiada już dane pracodawcy, odrębnym pismem dokonuje zajęcia wynagrodzenia. Warto zwrócić uwagę, że zasięgnięcie informacji w Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Urzędzie Skarbowym nie jest potrzebne w przypadku, w którym organ egzekucyjny posiada dane pracodawcy z poprzednich postępowań egzekucyjnych, z informacji przekazanych przez wierzyciela lub ustalił je w inny sposób w toku czynności egzekucyjnych.
Zgodnie z art. 881 par. 2 komornik zawiadamia dłużnika, że do wysokości egzekwowanego świadczenia i aż do pełnego pokrycia długu nie wolno mu odbierać wynagrodzenia poza częścią wolną od zajęcia ani rozporządzać nim w żaden inny sposób. Chodzi m.in. o wynagrodzenie za prace zlecone oraz nagrody i premię przysługujące dłużnikowi za okres jego zatrudnienia.
Jakie są progi potrąceń komorniczych?
W przypadku zwykłego długu osoby zatrudnionej na umowę o pracę, komornik może zająć 50% wynagrodzenia miesięcznego. Inaczej sytuacja ma się w przypadku długów alimentacyjnych. W zależności od źródła dochodu komornik może zająć inną kwotę wynagrodzenia.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami w związku z zajęciem wynagrodzenia pracownika pracodawca dokonuje potraceń w wysokości 50 % przysługującego dłużnikowi wynagrodzenia. Jaka jest wysokość kwoty wolnej od zajęcia? Kwota wolna od egzekucji w przypadku zajęcia wynagrodzenia jest równa minimalnemu wynagrodzenia za pracę w danym roku. W związku z tym pracodawca w przypadku, w którym nie może potrącić 50% wynagrodzenia, dokonuje jego potrącenia do kwoty wynagrodzenia minimalnego.
Przykład nr 1: (brak możliwości potrącenia 50% wynagrodzenia)
- Wynagrodzenie dłużnika - 4 000,00 zł netto
- Minimalne wynagrodzenie (płaca minimalna) w roku 2026 r. - 3 605,85 zł netto
- Pracownik otrzyma po potrąceniu - 3 605,85 zł
- Potrącenie do komornika - 394,15 zł
Przykład nr 2: (możliwość potrącenia 50% wynagrodzenia)
- Wynagrodzenie dłużnika - 8 500,00 netto
- Minimalne wynagrodzenie w roku 2026 r. - (tutaj powinna być podana kwota, która jest niższa niż 50% wynagrodzenia)
Świadczenia alimentacyjne są uprzywilejowane. Na ich zaspokojenie można potrącić 3/5 wynagrodzenia, tj. 60% wynagrodzenia. Natomiast w pozostałych przypadkach można co do zasady potrącić do wysokości połowy wynagrodzenia za pracę, oczywiście uwzględniając kwotę podlegającą ochronie od potrąceń.
Kwota wolna od zajęcia
Zgodnie z prawem wolne od zajęcia przez komornika na koncie bankowym są środki w wysokości 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Zajęcie rachunku bankowego polega na przekazaniu środków finansowych na konto bankowe komornika. Zajęciem objęte są środki, które aktualnie znajdują się na rachunku oraz te, które wpłyną na konto w przyszłości.
Od 1 stycznia 2025 r. kwota wolna od zajęcia komorniczego na koncie bankowym wzrośnie do 3 499,50 zł. Aktualnie, od 1 lipca do końca 2024 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 4 300 zł, a od 1 stycznia 2025 roku będzie wynosić 4666 zł. Jeden i drugi limit to efekt wyliczenia 75% od najniższej krajowej.
Zgodnie z prawem pracy potrąceń i egzekucji dokonuje się z wynagrodzenia za pracę netto (po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz wpłat dokonywanych do pracowniczego planu kapitałowego, jeżeli pracownik nie zrezygnował z ich dokonywania). Po potrąceniach zaś musi zostać kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę. Od 4 300 zł teraz jest to 3 225 zł, a od kwoty 4 666 zł, bo tyle wynosić będzie najniższa krajowa od 1 stycznia 2025 r. będzie to 3 499,50 zł.
Trzeba jednak przy tym pamiętać, że w przypadku długów alimentacyjnych taka ochrona działa inaczej i jest słabsza. Od 2023 r. komornik może zabrać z wynagrodzenia za pracę maksymalnie 60% wynagrodzenia, niezależnie od jego wysokości.
Umowy zlecenia, dzieło, emerytury i renty
Zgodnie z art. 833 Kodeksu postępowania cywilnego kwotę wolną od potrąceń z wynagrodzenia stosuje się odpowiednio do wszystkich powtarzających się świadczeń, których celem jest zapewnienie utrzymania albo stanowiących jedyne źródło dochodu dłużnika, będącego osobą fizyczną. Oznacza to, że jeśli osoba zadłużona wykaże, że otrzymywane w ramach umowy zlecenie wynagrodzenie powtarza się i stanowi jedyne źródło dochodu, może zdarzyć się tak, że komornik nie zajmie całej kwoty z tego zarobku.
Osobom starszym również zdarza się wpaść w pętlę zadłużenia. Warto wiedzieć, że zarówno świadczenia emerytalne, jak i rentowe nie są wolne od potrąceń komorniczych, jednak również w tych przypadkach obowiązuje kwota wolna od zajęcia. Od roku 2019 podlega ona corocznej waloryzacji zgodnie z zasadami przyznawania emerytur i rent. Co do zasady komornik może egzekwować maksymalnie 25% wysokości emerytury.
W przypadku osób pracujących na część etatu, kwota wolna od zajęcia jest proporcjonalnie mniejsza. Egzekucja komornicza może być prowadzona również z innych źródeł dochodu niż wynagrodzenie za pracę.
Prawa dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym
Dłużnik w postępowaniu egzekucyjnym ma określone prawa. Może uzyskać informacje o wysokości zadłużenia i kosztach egzekucyjnych oraz złożyć skargę na czynności komornika do sądu (art. 767 kodeksu postępowania cywilnego). Skargę wnosi się w terminie tygodniowym od dnia dokonania czynności, gdy strona lub osoba, której prawo zostało przez czynność komornika naruszone bądź zagrożone, była przy czynności obecna lub była o jej terminie zawiadomiona; w innych przypadkach - od dnia zawiadomienia o dokonaniu czynności strony lub osoby, której prawo zostało przez czynność komornika naruszone bądź zagrożone, a w braku zawiadomienia - od dnia powzięcia wiadomości przez skarżącego o dokonanej czynności.
Skargę na zaniechanie przez komornika dokonania czynności wnosi się w terminie tygodniowym od dnia, w którym skarżący dowiedział się, że czynność miała być dokonana. Zgodnie z przepisami wnosi się ją do komornika, który dokonał zaskarżonej czynności lub zaniechał jej dokonania. Ma on następnie trzy dni na sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej czynności i przekazuje je wraz ze skargą i aktami sprawy do właściwego sądu, chyba że skargę w całości uwzględnia. Sąd na jej rozpoznanie ma tydzień od dnia wpływu skargi do sądu.
Jednocześnie dłużnik powinien współpracować z komornikiem - ignorowanie pism i unikanie kontaktu nie rozwiąże problemu. Jest zobowiązany do informowania organu egzekucyjnego o zmianie miejsca zamieszkania oraz swojej sytuacji majątkowej. Zgodnie z art. 300 par. 1 kodeksu karnego osoba, która ukrywa, niszczy, zbywa lub uszkadza swój majątek w celu uniknięcia spłaty zobowiązań, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
Jak zatrzymać KOMORNIKA? Sprawdź 4 SKUTECZNE kroki!
Jak uniknąć egzekucji komorniczej?
Aby uniknąć egzekucji, należy odpowiednio wcześnie reagować na trudności finansowe. Warto negocjować z wierzycielem, składać wnioski o rozłożenie długu na raty lub korzystać z mediacji. Jeśli egzekucja już trwa, warto rozmawiać z komornikiem, informować o swojej sytuacji majątkowej, zawodowej i rodzinnej, odbierać korespondencję i nie unikać kontaktu.
Wobec licznych obowiązków i obaw związanych z egzekucją pojawia się pytanie - jak jej uniknąć? Na pewno postępowanie egzekucyjne nie oznacza, że sytuacja jest bez wyjścia. Kontakt z firmą windykacyjną, taką jak KRUK, może dać szansę na polubowne załatwienie sprawy i spłatę długu w dogodnych ratach oraz wspólnie ustalonym terminie.
tags: #czy #komornik #moze #podjechac #do #pracy