Wierzyciel a Dłużnik: Jak Odzyskać Należności i Jakie Prawa Ci Przysługują?

Komplikacje zaczynają się w momencie, kiedy dłużnik uchyla się od spłaty zaciągniętego zobowiązania. Co można wtedy zrobić? Jakie narzędzia mają do dyspozycji udzielający pożyczek i jak mogą odzyskać swoją należność? Dłużnikiem może się stać również kontrahent, który nie zapłacił faktury na czas. Mianem tym określa się zarówno osobę fizyczną, jak i osobę prawną, np. spółkę z o.o. Konieczność odzyskania należności jest nieco kłopotliwą sytuacją. Z jednej strony chcemy uzyskać płatność od dłużnika, z drugiej zaś często zależy nam również na utrzymaniu dobrych relacji. Warto więc postarać się rozwiązać sprawę polubownie, zanim sięgniemy po argumenty prawne. Oprócz tego warto pamiętać o zachowaniu szacunku do naszego dłużnika.

Wierzyciel, który chce odzyskać należności od dłużnika, zawsze powinien postępować zgodnie z przepisami prawa. Istnieje szeroki wachlarz możliwości, które pozwalają w legalny sposób dochodzić wierzytelności. Windykację, czyli odzyskiwanie należnego długu, można podzielić na miękką i twardą, w zależności od zastosowanych metod. Zawsze warto rozpocząć od polubownych metod, które obejmuje miękka windykacja.

Czym jest wierzytelność i kto to jest wierzyciel?

Wierzyciel to osoba lub firma, wobec której powstało zadłużenie. Wierzyciel musi mieć podstawę prawną, np. umowę, aby żądać oficjalnie zaspokojenia zobowiązania. Zazwyczaj przedmiotem roszczenia są pieniądze lub rzeczy. Przedsiębiorco, jeśli jeden z Twoich klientów zalega z płatnością dłużej niż czas przewidywany w umowie, to jesteś już wierzycielem. Widzisz, tak naprawdę tylko tyle trzeba, by się nim stać. Jednak każdego wierzyciela obowiązują pewne reguły, niektóre przemawiające na jego korzyść, inne pilnujące, by dłużnik nie został pokrzywdzony.

W kodeksie cywilnym nie znajdziemy osobnej definicji wierzyciela, ale wszystkie wątpliwości co do pojęcia rozwiewa art. 353, który omawia zobowiązanie. Zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić. Świadczenie może polegać na działaniu albo na zaniechaniu.

Pojęcia długu i wierzytelności są ze sobą ściśle powiązane. Wierzyciel występuje w stałym związku z dłużnikiem; istnienie pierwszego automatycznie gwarantuje istnienie drugiego. Przykład: Pani Ksenia prowadzi firmę wykończeniową. Jej specjalnością jest układanie płytek. Ciesząc się na duże zlecenie w 300 m domu rodziny Kowalskich, zrobiła już pierwsze zakupy i z własnej kieszeni zapłaciła za podstawowe materiały. Kiedy zlecenie się zaczęło, nie rozliczyła się od razu z zakupionych materiałów, ani nie pobrała zaliczki - były to już dwa poważne błędy w prowadzeniu biznesu. Niestety okazało się, że i po zakończonej pracy państwo Kowalscy nie byli chętni, aby zapłacić za wykonaną usługę. Minęło 7 dni, które na fakturze określało termin płatności. I tak 8 dnia pani Ksenia stała się wierzycielką, która ma wierzytelność, a państwo Kowalscy stali się dłużnikami, którzy mają dług. Jak pokazuje przykład, dług i wierzytelność to różne strony tego samego medalu. Wierzyciel może oczekiwać zaspokojenia jego roszczenia, a dłużnik jest zobowiązany do pokrycia długu.

Wierzycielami są osoby fizyczne, jak i całe organizacje, spółki czy przedsiębiorstwa. Przykład: Przedsiębiorstwo zajmujące się naprawą pojazdów obsługuje flotę samochodów dużej firmy ubezpieczeniowej. Flota może liczyć na przeglądy i doraźne naprawy, z czego regularnie korzysta. Rozliczenie ma charakter abonamentowy, co jest dokładnie uwzględnione w umowie między firmami. W ostatnim miesiącu firma ubezpieczeniowa stanowczo przekroczyła limity, które pokrywa opłacany abonament. W związku z tym przedsiębiorstwo naliczyło dodatkowe opłaty, których jak się okazało, firma korzystająca z usług nie pokryła na czas. Pierwszego dnia po terminie, przedsiębiorstwo naprawiające samochody staje się wierzycielem, a firma ubezpieczeniowa dłużnikiem.

Zawsze przestrzegaj zasady, że wszystkie ustalenia ustne powinny mieć swoje odbicie w pisemnej umowie między kontrahentami. Kto to jest wierzyciel? Wierzyciel to osoba, wobec której zobowiązanie ma dłużnik. Wierzyciel ma prawo żądać zaspokojenia roszczenia na drodze polubownej i sądowej. Wierzycielem w postępowaniu egzekucyjnym jest osoba mająca prawo żądać spełnienia świadczenia od dłużnika, poprzez zapłatę długu, w tym długu alimentacyjnego, lub odpowiedniego zachowania się dłużnika, np. w postaci opróżnienia i wydania nieruchomości, czy też wydania innej rzeczy ruchomej.

Wierzyciel (łac. creditor) to osoba, która powierzyła część swojego majątku innej osobie z zamiarem otrzymania zwrotu tej części na ustalonych warunkach i w określonym terminie. Oznacza to, że wierzyciel ma prawo żądać konkretnego postępowania, czyli po prostu tego, by dłużnik oddał pożyczone pieniądze czy przedmioty lub zapłacił za wykonaną usługę zgodnie z zawartą umową. Wierzycielem może być zarówno osoba fizyczna, jak i prawna. Nie ma więc znaczenia, czy podpisujesz umowę jako przedstawiciel firmy, czy też działasz w osobistym interesie. Wierzycielem jest każdy podmiot, który ma prawo domagać się od innej osoby lub przedsiębiorcy zwrotu części majątku, określonej kwoty pieniędzy lub wynagrodzenia za wykonaną usługę.

Jakie prawa ma wierzyciel?

Wierzyciel ma przede wszystkim prawo do zaspokojenia roszczenia. A jak dokładnie wygląda zaspokajanie roszczenia, zależy od charakteru długu. W windykacji spotkasz się przeważnie z roszczeniem pieniężnym, rzadziej rzeczowym. Wierzycielem staje się każda osoba, wobec której powstaje niezaspokojone świadczenie.

Jako wierzyciel masz wiele praw, które pozwolą ci domagać się spełnienia świadczenia (np. zwrotu pieniędzy), gdy dłużnik nie wywiąże się z umowy. W takiej sytuacji możesz nie tylko żądać zapłaty, lecz także naliczać odsetki za opóźnienie w płatności. Masz również możliwość wyboru sposobu windykacji swojego długu. Zacznij od polubownych negocjacji z dłużnikiem. Jeśli rozmowy nie przyniosą rezultatu, wyślij pismo z wezwaniem do zapłaty lub skieruj sprawę do sądu. Jeśli chcesz skutecznie odzyskać swoje pieniądze, wybierz firmę profesjonalnie zajmującą się windykacją. Kaczmarski Inkasso umożliwia złożenie takiego wniosku online. Jest to wygodne rozwiązanie szczególnie dla osób, które prowadzą działalność gospodarczą i zależy im na sprawnym załatwieniu sprawy. Jeśli zarówno droga polubowna, jak i sądowa skończy się fiaskiem, jako wierzyciel masz prawo do wyboru komornika. Gdy wyrazisz taką wolę, możesz otrzymywać od niego informacje o majątku dłużnika oraz innych jego długach, które czekają na spłatę. Mimo trudnej sytuacji spowodowanej opóźnieniem w spełnieniu świadczenia przez dłużnika na każdym etapie masz prawo wycofać się z dalszych kroków windykacyjnych, jeśli w międzyczasie dojdzie między wami do ugody.

Wierzyciel ma prawo żądać od dłużnika spłaty długu. Wierzyciel musi mieć podstawę prawną, np. umowę, aby żądać oficjalnie zaspokojenia zobowiązania. Po terminie płatności masz już całkowite prawo do wysłania dłużnikowi wezwania do zapłaty. Jest to nadal pismo, które dasz radę samodzielnie napisać, jeśli będziesz trzymać się określonych wytycznych.

Wezwanie do zapłaty to dokument, który wysyłasz dłużnikowi w celu przypomnienia o istniejącej zaległości. Wezwanie do zapłaty ma skłonić dłużnika do dobrowolnego uregulowania należności. Prawidłowo sporządzone wezwanie do zapłaty posiada: dane wierzyciela i dłużnika (imię, nazwisko, numer dowodu osobistego, numer PESEL, adres), wysokość długu, wysokość naliczonych odsetek, termin spłaty, wyszczególnienie danych do przelewu, dokument, na podstawie którego żądasz zaspokojenia roszczenia.

Dłużnik może nie być tak świadomy jak Ty i nie zdawać sobie sprawy z konsekwencji, jakie poniesie, jeśli zignoruje wezwanie do zapłaty na tym etapie. Dlatego do każdego wezwania do zapłaty warto dodać informację mówiącą o tym, że brak odpowiedzialności za stworzony dług doprowadzi do rosnących odsetek, a nawet rozprawy sądowej lub egzekucji komorniczej.

Nie wahaj się przed prowadzeniem negocjacji z dłużnikiem i współpracy z nim. Wspólnie opracujcie harmonogram spłaty zadłużenia, który będzie zadowalający dla obu stron. W negocjacjach wierzyciele często idą na ustępstwa, aby jak najszybciej zamknąć sprawę i odzyskać pieniądze za zaległą fakturę. Najbardziej popularne ustępstwa, na które godzą się wierzyciele w ramach windykacji: nowy harmonogram spłaty zadłużenia, rozłożenie długu na mniejsze raty, odstąpienie od odsetek.

Poza przesłaniem wezwania do zapłaty masz jeszcze kilka narzędzi, za pomocą których zmotywujesz dłużnika do zaspokojenia roszczenia. Możesz dodać dane dłużnika do rejestru dłużników, co znacznie skomplikuje przyszłe interesy dłużnika, a może nawet wpłynąć na decyzję o przyznaniu kredytu. Dłużnicy panikują, kiedy ich dane pojawiają się w Krajowym Rejestrze Długów lub Biurze Informacji Gospodarczej InfoMonitor.

Jeśli męczy Cię sam myślenie o windykacji, nie chcesz tego robić samodzielnie, ani angażować windykatora, możesz sprzedać swoją wierzytelność na Giełdzie długów Vindiat. Sprzedaż wierzytelności całkowicie zwalnia wierzyciela od troszczenia się o dopięcie transakcji. W bazie wiedzy znajdziesz artykuły na ten temat, zacznij od tego na temat: Jakie długi można sprzedać na giełdzie długów? I sprawdź, czy Twoje roszczenia się kwalifikują. Wiesz, czym są Biura Informacji Gospodarczej (BIG)? Podlinkowany artykuł wszystko wyjaśnia.

Jeśli żaden z tych sposobów nie sprawdził się u Ciebie, warto skorzystać z pomocy profesjonalisty, który wedle ustaleń ponowi windykację polubowną, albo rozpocznie działania obejmujące windykację sądową. Pismo sądowe potrafi zdziałać cuda i nagle opieszały dłużnik odnajdzie brakujące pieniądze. Jeśli samo wniesienie pozwu nie pomoże, to na końcu windykacji sądowej sąd wydaje klauzulę wykonalności, dzięki której rozpoczniesz egzekucję komorniczą.

Windykacja: Miękka i Twarda

Windykację, czyli odzyskiwanie należnego długu, można podzielić na miękką i twardą, w zależności od zastosowanych metod. Zawsze warto rozpocząć od polubownych metod, które obejmuje miękka windykacja. W pierwszej kolejności stosuje się pisma przypominające i ponaglające. W przypadku braku zapłaty kolejnym krokiem, który może podjąć wierzyciel, jest przekazanie informacji o niezapłaconej należności do rejestru dłużników. W wielu przypadkach takie postępowanie jest wystarczające i prowadzi do uzyskania płatności od dłużnika.

Jeżeli metody zaliczane do miękkiej windykacji zawiodły, to należy przejść do rozwiązań nazywanych twardą windykacją. Jedną z form twardej windykacji jest obciążenie dłużnika kosztami odzyskiwania wierzytelności, co zwiększa zakres jego odpowiedzialności finansowej. Inną metodą, równie dotkliwą dla dłużnika, jest publikacja informacji o długach na giełdach wierzytelności oraz zgłoszenie dłużnika do branżowych informatorów, takich jak Krajowy Rejestr Długów czy BIG InfoMonitor. W ramach windykacji twardej możliwe jest wszczęcie postępowania o zapłatę, a po uzyskaniu tytułu wykonawczego rozpoczęcie postępowania egzekucyjnego.

Windykacja to proces, który polega na dochodzeniu swoich praw i rzeczy za pomocą środków, które są określone w przepisach prawa. Jej zasadniczym celem jest nakłonienie dłużnika do uregulowania powstałego zobowiązania. Wyróżniamy:

Windykację polubowną, tzw. "miękką" - polega ona na zmotywowaniu dłużnika do dobrowolnej spłaty zadłużenia. Opiera się ona na perswazji, bez używania kroków sądowych.
Windykację sądowo-egzekucyjną, tzw. "twardą" - stosuje się ją najczęściej w przypadku, gdy windykacja polubowna nie przyniesie efektów w postaci spłaty zadłużenia. Jej celem jest uzyskanie prawomocnego wyroku sądowego, który daje możliwość zwrócenia się do komornika z wnioskiem o wszczęcie egzekucji. W tym przypadku stosuje się takie środki prawne jak: pozew, wezwanie do zapłaty, tytuł egzekucyjny czy egzekucja komornicza.

Schemat podziału windykacji na miękką i twardą

Postępowanie sądowe i egzekucyjne

Jeśli masz dług i wierzyciel chce przymusowo odzyskać od Ciebie należność, musi najpierw pozwać Cię do sądu i uzyskać wyrok lub nakaz zapłaty wraz z klauzulą wykonalności. Istnieją wypadki, gdy wierzyciel może uzyskać klauzulę wykonalności bez konieczności pozywania dłużnika do sądu i wszcząć egzekucję komorniczą - tak jest np. Do dnia 25 listopada 2015 r., w przypadku umów bankowych, w których dłużnik dobrowolnie poddał się egzekucji - możliwe było wystawienie przez bank bankowego tytułu egzekucyjnego (BTE), któremu sąd nadawał na wniosek banku klauzulę wykonalności, a po jej uzyskaniu bank mógł kierować sprawę do egzekucji komorniczej. Z dniem 26 listopada 2015 r.

W toku postępowania egzekucyjnego możemy mieć do czynienia jeszcze z inną sytuacją, polegającą na dokonywaniu wpłat bezpośrednich przez dłużnika do wierzyciela poza toczącą się egzekucją. W takiej sytuacji wierzyciel każdorazowo powinien poinformować komornika o dokonywanych wpłatach bezpośrednich przez dłużnika, wnosząc o ograniczenie egzekucji o daną kwotę.

Jeśli wierzyciel potwierdzi okoliczności podane przez dłużnika, komornik zastosuje się do wniosku wierzyciela, co do dalszego prowadzenia postępowania tj. może na wniosek wierzyciela postępowanie egzekucyjne zawiesić w całości lub w części lub umorzyć w całości lub części.

W celu wszczęcia postępowania egzekucyjnego, wierzyciel musi złożyć do komornika wniosek egzekucyjny oraz oryginał tytułu wykonawczego. Wskazane wyżej dokumenty można złożyć osobiście w kancelarii komornika, przesłać drogą pocztową, bądź wysłać elektronicznie z podpisem kwalifikowanym. W określonych przypadkach wskazanych w ustawie, wierzyciel może wnieść do komornika wniosek o wszczęcie postępowania, bez tytułu wykonawczego.

Należy również podkreślić, że komornik prowadząc egzekucję należności pieniężnych, co do zasady nie pobiera opłat egzekucyjnych od wierzyciela. Kosztami postępowania obciążany jest w całości dłużnik. Wierzyciel jedynie zaliczkuje koszty czynności dokonywanych przez organ egzekucyjny, takie jak zapytania do urzędów o stan majątkowy dłużnika, czy koszty doręczenia korespondencji oraz w przypadku, jeżeli nie zna majątku dłużnika, może uiścić opłatę na jego poszukiwanie przez komornika. Łączna kwota opłat i zaliczek wynosi ok. 200,00 zł, przy czym może zostać ustalona indywidualnie, w zależności od zakresu czynności, jakie ma wykonać komornik. Szczegółowe informacje udzielane są telefonicznie bądź osobiście w kancelarii.

Biura Informacji Gospodarczej (BIG) i Rejestry Dłużników

Biura Informacji Gospodarczej (BIG) odgrywają kluczową rolę w procesie odzyskiwania należności. Wpisanie dłużnika do rejestru dłużników prowadzonego przez BIG może znacząco skomplikować jego przyszłe interesy, a nawet wpłynąć na decyzję banku o przyznaniu kredytu. Dłużnicy często obawiają się utraty wiarygodności finansowej i negatywnej "antyreklamy".

Działalność Biura Informacji Gospodarczej (BIG-u) regulowana jest ustawą o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych z dnia 9 kwietnia 2010 r. BIG oprócz prowadzenia rejestru dłużników udostępnia również narzędzia pomagające w samodzielnym prowadzeniu działań z zakresu miękkiej windykacji. Przede wszystkim Biuro umożliwia swoim klientom wpisanie informacji o zadłużeniu firmy lub osoby fizycznej do Rejestru Dłużników prowadzonego przez BIG i powiadomienie o tym fakcie dłużnika.

Aby dokonać wpisu do rejestru dłużników, zazwyczaj musi upłynąć minimum 30 dni od momentu wysłania lub doręczenia do rąk własnych przez wierzyciela wezwania do zapłaty, zawierającego ostrzeżenie o zamiarze przekazania danych do Biura Informacji Gospodarczej. BIG gromadzi i udostępnia informacje gospodarcze pochodzące od wierzycieli. Ponadto BIG może pośredniczyć w udostępnianiu danych pochodzących z baz publicznych, między innymi PESEL, REGON, Centralnej Ewidencji i Informacji, Rejestru Należności Publicznoprawnych oraz innych Biur Informacji Gospodarczej.

Korzystając z narzędzi BIG InfoMonitor, można uzyskać dostęp do części danych zgromadzonych w bazach danych Biura Informacji Kredytowej oraz Związku Banków Polskich. Tym samym BIG InfoMonitor jako jedyne biuro udostępnia tak kompletną informację na temat zobowiązań płatniczych i kredytowych podmiotów gospodarczych i osób fizycznych. Warto pamiętać, że aby pobrać informacje bankowe z bazy BIK i ZBP, należy posiadać pisemne upoważnienie podmiotu sprawdzanego oraz umowę abonamentową. W ramach informacji udostępnianych przez BIG InfoMonitor można zamówić raport z InformacjaKredytowa.pl.

Zgłoszenie danych nieuczciwego kontrahenta do Rejestru Dłużników BIG jest bardzo skutecznym sposobem polubownego dochodzenia roszczeń. Zdecydowana większość firm i osób fizycznych obawia się bowiem utraty wiarygodności finansowej i tego typu antyreklamy. Ponadto, będąc dłużnikiem ujawnionym w BIG, można mieć trudności z uzyskaniem kredytu, pożyczki, leasingu czy innych usług finansowych, bo banki mają zwyczaj weryfikowania klientów przed podpisaniem umowy w różnych źródłach.

Prawa Dłużnika

Masz zadłużenie i czujesz presję ze strony wierzyciela lub firmy windykacyjnej? Pamiętaj, że jako dłużnik posiadasz konkretne prawa, które chronią Cię przed nieuczciwymi praktykami i nadużyciami. Zanim podejmiesz jakiekolwiek kroki w sprawie swojego długu, masz fundamentalne prawo do uzyskania pełnych i rzetelnych informacji na jego temat. To Twój wierzyciel, czy to bank, firma pożyczkowa, czy działająca w jego imieniu firma windykacyjna, jest zobowiązany dostarczyć Ci wszelkich niezbędnych danych. Nie wahaj się pytać i domagać jasności. Musisz wiedzieć, kto jest Twoim aktualnym wierzycielem, zwłaszcza jeśli dług został sprzedany. Masz prawo znać dokładną kwotę zadłużenia, z podziałem na kapitał główny, naliczone odsetki oraz wszelkie dodatkowe opłaty. Dowiedz się, jaka jest podstawa prawna roszczenia - umowa pożyczki, kredytu, niezapłacona faktura? Żądaj kopii dokumentów potwierdzających istnienie długu i jego wysokość. Wierzyciel nie może zasłaniać się tajemnicą czy brakiem czasu. To Ty decydujesz, czy przedstawione informacje są dla Ciebie wystarczające. Pamiętaj, że transparentność w tym zakresie to nie przysługa, a obowiązek drugiej strony. Uzyskanie tych informacji pozwoli Ci zweryfikować zasadność roszczeń i podjąć świadome decyzje dotyczące dalszych działań.

Kontakt z wierzycielem lub firmą windykacyjną bywa stresujący, jednak pamiętaj, że nikt nie ma prawa Cię nękać, zastraszać ani upokarzać. Twoja godność osobista jest wartością nadrzędną i podlega ochronie. Firmy windykacyjne często balansują na granicy prawa, stosując metody mające na celu wywarcie na Tobie presji psychicznej. Musisz wiedzieć, że takie działania są niedopuszczalne. Masz prawo do tego, by kontaktowano się z Tobą w sposób kulturalny i w rozsądnych porach. Nękanie telefonami o każdej porze dnia i nocy, wizyty domowe bez Twojej zgody w późnych godzinach wieczornych lub wczesnoporannych, czy też groźby - to wszystko jest zabronione. Nikt nie może również informować o Twoim zadłużeniu osób trzecich - sąsiadów, pracodawcy (poza sytuacją zajęcia wynagrodzenia przez komornika) czy rodziny, jeśli nie są oni współdłużnikami. Pamiętaj, że Twoje dobra osobiste, takie jak spokój domowy, prywatność czy cześć, są chronione prawnie. Zgodnie z art. 23 Kodeksu Cywilnego, dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego. Jeśli czujesz, że te granice są przekraczane, masz prawo stanowczo zaprotestować, a nawet złożyć skargę do odpowiednich organów lub pozew o ochronę dóbr osobistych. Nie jesteś bezbronny.

Twoja prywatność i ochrona danych osobowych to kolejne fundamentalne prawa, o których musisz pamiętać w kontakcie z wierzycielem. Wierzyciel oraz firma windykacyjna mogą przetwarzać Twoje dane osobowe tylko w zakresie niezbędnym do dochodzenia roszczenia. Nie mają prawa żądać od Ciebie informacji, które nie są bezpośrednio związane z długiem, ani udostępniać Twoich danych podmiotom nieuprawnionym. Wszelkie informacje o Twojej sytuacji finansowej, stanie zdrowia czy życiu prywatnym, które nie mają związku ze sprawą zadłużenia, powinny pozostać poufne. Masz prawo wiedzieć, kto jest administratorem Twoich danych osobowych i w jakim celu są one przetwarzane. W przypadku sprzedaży długu nowemu wierzycielowi, musisz zostać o tym poinformowany, a także dowiedzieć się, kto teraz administruje Twoimi danymi. Jeśli podejrzewasz, że Twoje dane są wykorzystywane niezgodnie z prawem, na przykład udostępniane bez Twojej zgody lub w zakresie szerszym niż to konieczne, masz prawo złożyć skargę do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (PUODO). Ochrona Twojej prywatności jest priorytetem.

Nawet jeśli znajdujesz się w trudnej sytuacji finansowej, pamiętaj, że masz prawo do próby negocjacji warunków spłaty zadłużenia z wierzycielem. Wielu wierzycieli, w tym banki i firmy pożyczkowe, jest otwartych na rozmowy, ponieważ ugoda często jest dla nich korzystniejsza niż długotrwały i kosztowny proces sądowy oraz egzekucyjny. Nie bój się przedstawić swojej propozycji, ale nie rób tego samodzielnie. Przygotuj się do takich negocjacji. Zbierz argumenty przemawiające za Twoją propozycją - udokumentuj swoją aktualną sytuację finansową, przedstaw plan wyjścia z zadłużenia. Ważne jest, abyś był szczery i realistyczny w swoich oczekiwaniach.

Jeżeli masz jakiekolwiek wątpliwości co do istnienia długu, jego wysokości lub zasadności naliczonych opłat, masz pełne prawo do jego zakwestionowania. Nie musisz biernie akceptować każdego wezwania do zapłaty. Dokładnie analizuj otrzymywane dokumenty. Sprawdź, czy dług nie uległ przedawnieniu. Terminy przedawnienia są różne w zależności od rodzaju roszczenia, na przykład dla większości roszczeń cywilnoprawnych, w tym z umów pożyczek czy kredytów, podstawowy termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe (np. odsetki) oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata. Koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata. Jeśli uważasz, że roszczenie jest bezzasadne lub zawyżone, powinieneś pisemnie poinformować o tym wierzyciela, przedstawiając swoje argumenty i ewentualne dowody.

W przypadku skierowania sprawy do sądu, masz prawo do obrony, w tym do złożenia sprzeciwu od nakazu zapłaty lub odpowiedzi na pozew. W sprzeciwie możesz podnieść zarzut przedawnienia, braku legitymacji wierzyciela, nieistnienia długu lub jego innej wysokości. Nie ignoruj pism sądowych. Brak reakcji może prowadzić do uprawomocnienia się niekorzystnego dla Ciebie orzeczenia.

Gdy sprawa trafia do komornika, sytuacja staje się poważniejsza, ale nawet wtedy nie jesteś pozbawiony wszelkich praw. Komornik sądowy działa na podstawie tytułu wykonawczego (np. prawomocnego wyroku sądu zaopatrzonego w klauzulę wykonalności), ale jego działania są ściśle określone przepisami prawa. Masz prawo do informacji o podstawie egzekucji oraz o podejmowanych przez komornika czynnościach. Komornik nie może zająć całego Twojego majątku. Ponadto, niektóre składniki Twojego majątku są wyłączone spod egzekucji. Należą do nich m.in. przedmioty urządzenia domowego niezbędne dla Ciebie i Twojej rodziny, codzienna odzież, zapasy żywności i opału na okres jednego miesiąca, narzędzia niezbędne do osobistej pracy zarobkowej (z pewnymi ograniczeniami), a także świadczenia takie jak alimenty, świadczenia rodzinne, dodatki pielęgnacyjne czy świadczenie wychowawcze (np. 800+). Masz prawo złożyć skargę na czynności komornika, jeśli uważasz, że narusza on przepisy prawa. Skargę wnosi się do sądu rejonowego, przy którym działa komornik. Znajomość tych zasad pozwoli Ci chronić minimum egzystencji.

Każdy, kto boryka się z ciężarem zadłużenia, marzy o nowym starcie i odzyskaniu finansowej równowagi. Pamiętaj, że masz prawo dążyć do oddłużenia, jednak droga do życia bez długów może przybierać różne formy. Często słyszy się o upadłości konsumenckiej jako sposobie na pozbycie się zobowiązań. Choć jest to prawnie dostępna opcja, warto traktować ją jako absolutną ostateczność, gdy wszystkie inne, mniej dolegliwe metody zawiodą. Upadłość konsumencka, mimo że może prowadzić do umorzenia długów, wiąże się z wieloma niedogodnościami, takimi jak często utrata całego dotychczasowego majątku, wieloletni plan spłaty nadzorowany przez syndyka oraz pewne ograniczenia w swobodzie dysponowania finansami. Zanim zaczniesz rozważać tak radykalne rozwiązanie, wiedz, że istnieją inne, często znacznie korzystniejsze sposoby na uporanie się z długami, które z powodzeniem realizują wyspecjalizowane kancelarie oddłużeniowe. Doświadczeni prawnicy z takich kancelarii potrafią doskonale analizować indywidualną sytuację dłużnika i proponować optymalne ścieżki. Profesjonaliści mogą także pomóc Ci w konsolidacji zobowiązań lub w przygotowaniu planu restrukturyzacji Twojego zadłużenia, który będzie dostosowany do Twoich możliwości finansowych. Zdecydowanie lepiej jest najpierw wyczerpać wszystkie te możliwości pod okiem doświadczonego prawnika.

Jak negocjować z wierzycielem i zmniejszyć dług o 60% – Tylko 4 kroki

Uproszczone dochodzenie zwrotu długu

Każdy, kto w toku swojej działalności spotkał się z nieuczciwym kontrahentem, wie doskonale, że dochodzenie wierzytelności nie jest łatwym zadaniem. Wierzyciel musi się liczyć z tym, że na odzyskanie swojej należności będzie musiał poświęcić wiele czasu, sił i środków. Aby wierzyciel mógł rozpocząć dochodzenie wierzytelności od dłużnika, musi uzyskać orzeczenie sądu uprawniające go do żądania od dłużnika zwrotu długu. Zazwyczaj będzie ono miało postać wyroku albo nakazu zapłaty. Po wyczerpaniu całej procedury sądowej i uprawomocnieniu orzeczenia wierzyciel może podjąć kroki zmierzające do faktycznego wyegzekwowania zapłaty, która zazwyczaj następuje za pomocą postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika sądowego.

Procedura ta nie jest prosta, lecz ustawodawca za pomocą ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie niektórych ustaw w celu dochodzenia wierzytelności, będącej częścią programu Ministerstwa Rozwoju pt. „100 zmian dla firm - Pakiet ułatwień dla przedsiębiorców” wprowadził szereg udogodnień dla wierzycieli. Jednym z podstawowych mechanizmów ułatwiających dochodzenie tego, jak odzyskać dług od klienta, jest niewątpliwie postępowanie uproszczone. Procedura cywilna stosowana zazwyczaj w sprawach o zapłatę wiąże się z koniecznością spełnienia wielu formalności i jest obarczona ryzykiem przewlekłości postępowania. Zgodnie z zamierzeniami, postępowanie uproszczone ma przyspieszać rozpoznanie spraw i co za tym idzie - odzyskiwanie zadłużeń.

Postępowanie uproszczone może być stosowane w sprawach: o roszczenia wynikające z umów, jeżeli wartość przedmiotu sporu nie przekracza dwudziestu tysięcy złotych, a w sprawach o roszczenia wynikające z rękojmi, gwarancji jakości lub z niezgodności rzeczy sprzedanej konsumentowi z umową, jeżeli wartość przedmiotu umowy nie przekracza tej kwoty; o zapłatę czynszu najmu lokali mieszkalnych i opłat obciążających najemcę oraz opłat z tytułu korzystania z lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej bez względu na wartość przedmiotu sporu.

Jeśli roszczenie dotyczy umowy, a wartość przedmiotu sporu nie przekracza 20 000,00 zł, wierzyciel może skorzystać z udogodnień przewidzianych przez przepisy dotyczące postępowania uproszczonego. Wartością przedmiotu sporu jest co do zasady dochodzona przez wierzyciela kwota. Pisma w postępowaniu uproszczonym (w tym pozew i odpowiedź na pozew) są składane na urzędowych formularzach (dostępnych na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości). Jednym pozwem można dochodzić tylko jednego roszczenia, chyba że wynikają one z tej samej umowy lub z kilku umów tego samego rodzaju.

Przede wszystkim postanowienie o zabezpieczeniu traci swoją ważność po upływie dwóch miesięcy od daty uprawomocnienia orzeczenia uwzględniającego roszczenie albo od uprawomocnienia postanowienia o odrzuceniu apelacji lub innego środka zaskarżenia wniesionego przez obowiązanego od orzeczenia uwzględniającego roszczenie, które podlegało zabezpieczeniu. Wydłużenie tego terminu w istotny sposób wpływa na wydłużenie terminu pozwalającego na zabezpieczenie zaspokojenia roszczenia.

Ponadto, jeśli wierzyciel prowadzi za pomocą komornika sądowego postępowanie egzekucyjne, a zajęty w czasie tej egzekucji majątek dłużnika nie rokuje zaspokojenia dochodzonych przez wierzyciela należności, jeśli wierzyciel wykaże, że na skutek prowadzonej egzekucji nie uzyskał w pełni zaspokojenia swej należności, ma on prawo do żądania zobowiązania dłużnika do złożenia wykazu majątku. Musi on ujawnić: rzeczy stanowiące własność dłużnika i miejsca, w których one się znajdują; wierzytelności przypadające dłużnikowi i inne jego prawa majątkowe; informacje o odpłatnych i nieodpłatnych czynnościach prawnych, których przedmiotem jest rzecz lub prawo o wartości przekraczającej w dniu dokonania tych czynności wysokość minimalnego wynagrodzenia. Wykaz musi obejmować majątek dłużnika w pięcioletnim okresie poprzedzającym wszczęcie egzekucji, w których wyniku stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu niż był przed dokonaniem czynności. Ponadto, wierzyciel może zobowiązać dłużnika do złożenia przyrzeczenia zgodnie z treścią roty umieszczonej w przepisie art. 913 § 1 kpc.

Rejestr Należności Publicznoprawnych

Instytucją, która ma służyć ochronie przedsiębiorców-potencjalnych wierzycieli, jest Rejestr Należności Publicznoprawnych, również powołany do życia wspomnianą powyżej ustawą. Jego celem jest gromadzenie informacji o podmiotach (osobach fizycznych, osobach prawnych oraz cudzoziemcach) będących dłużnikami budżetu państwa i jednostek samorządu terytorialnego. Znajdą się w nim dane podmiotów, które zalegają z zapłatą kwoty przynajmniej 5000,00 zł (na sumę tę składają się zarówno należności główne, jak i odsetki) w sprawach, w których wierzycielem jest naczelnik urzędu skarbowego.

Przepis art. 18b § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi: „W rejestrze gromadzi się informacje o należnościach pieniężnych, podlegających egzekucji administracyjnej, dla których wierzycielem jest naczelnik urzędu skarbowego albo jednostka samorządu terytorialnego, jeżeli należności te wynikają: 1) z dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1; 2) z decyzji, postanowienia lub innego orzeczenia, które jest ostateczne; 3) z prawomocnego wyroku, postanowienia lub mandatu karnego wydanego na podstawie przepisów Kodeksu karnego skarbowego lub Kodeksu karnego; 4) z mandatu karnego wydanego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia; 5) bezpośrednio z przepisu prawa”.

Podstawą zadłużenia dłużnika może być dowolny dokument zobowiązujący do zapłaty - zarówno np. mandat karny, jak i decyzja ZUS-u stwierdzająca zaległości w opłacaniu składek na ubezpieczenie. Celem powstania rejestru jest przede wszystkim ochrona przedsiębiorców przed zawieraniem transakcji z nieuczciwymi kontrahentami. Przedsiębiorca chcący dokonać czynności prawnej z innym podmiotem winien sprawdzić, czy jego potencjalny partner biznesowy nie zalega z zapłatą swoich zobowiązań - takie działanie z pewnością uchroni wielu przedsiębiorców przed ryzykiem poniesienia poważnych strat.

tags: #wierzyciel #o #zaplate #dlugu