Wierzyciel w postępowaniu zabezpieczającym prawa i obowiązki
Zdarza się, że podmiot, który posiądzie wiedzę o skierowaniu przeciwko niemu sprawy na drogę sądową, zaczyna wyzbywać się majątku, ukrywa środki pieniężne na rachunkach osób trzecich, dokonuje darowizn nieruchomości i przelewa swoje wierzytelności na inne podmioty, by doprowadzić do udaremnienia późniejszej egzekucji. Uniknięciu wyżej wymienionych sytuacji służy postępowanie zabezpieczające w egzekucji. Przeprowadza się je w sytuacji, gdy brak zabezpieczenia mógłby organowi utrudnić lub udaremnić egzekucję. Jest to bardzo ważna instytucja, dzięki której Twoje należności, jeszcze przed rozpoznaniem sprawy w sądzie, będą bezpieczne.
Aby ułatwić Państwu te kwestie, udostępniamy wzór tego dokumentu. Wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego powinien spełniać wymogi prawne, określane przez Kodeks postępowania cywilnego. Zabezpieczenie roszczeń ma na celu ochronę interesu strony, która prowadzi lub będzie prowadzić postępowanie sądowe przeciwko określonemu podmiotowi. Interes prawny i możliwość udzielenia zabezpieczenia występują wtedy, gdy brak zabezpieczenia mógłby uniemożliwić lub poważnie utrudnić osiągnięcie celu postępowania.
Podstawy prawne i momenty wszczęcia
Art.730 § 2. „Sąd może udzielić zabezpieczenia przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Postępowanie zabezpieczające zostaje wszczęte w momencie złożenia stosownego wniosku do komornika sądowego wraz z tytułem zabezpieczenia i stosowną opłatą.” W celu sprawnego przeprowadzenia zabezpieczenia ważne jest więc uiszczenie opłaty już przy złożeniu wniosku. Zgodnie z art. 22 ustawy o kosztach komorniczych z dnia 28 lutego 2018 r. opłatę od wniosku o wykonanie zabezpieczenia roszczenia pieniężnego uiszcza wnioskodawca wraz z wnioskiem.
Wnioski o zabezpieczenie roszczenia powinny odpowiadać wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego i zawierać wskazanie sposobu zabezpieczenia oraz uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających wniosek. Jeżeli sprawa dotyczy roszczenia pieniężnego, konieczne będzie również określenie sumy zabezpieczenia - nie może ona być wyższa niż dochodzone roszczenie, ale może obejmować także przewidywane koszty zabezpieczenia komorniczego. Zabezpieczenie nie jest jednocześnie egzekucją; następuje przed uzyskaniem tytułu wykonawczego, a środki trafiają do depozytu sądowego.
Etapy i rodzaje zabezpieczeń
W praktyce zabezpieczenie może być zastosowane w różnych sytuacjach i dotyczyć różnych roszczeń. Istnieją trzy główne rodzaje zabezpieczeń: konserwacyjne, nowacyjne i antycypacyjne. Konserwacyjne utrwala istniejący stan faktyczny i prawny (np. zakaz zbywania lub obciążania nieruchomości). Nowacyjne zmienia istniejący stan faktyczny i prawny na czas toczącego się postępowania (np. zobowiązanie do płacenia alimentów). Antycypacyjne prowadzi do zaspokojenia uprawnionego jeszcze przed wydaniem orzeczenia co do istoty sprawy (np. przekazywanie dochodów z przedsiębiorstwa).
Wniosek o zabezpieczenie i granice zabezpieczenia: udzielone zabezpieczenie nie może zmierzać do zaspokojenia roszczenia, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zabezpieczenie udzielane jest najczęściej na wniosek, a w niektórych wypadkach z urzędu. Jeżeli złożono wniosek przed wszczęciem postępowania, sąd określa termin złożenia pisma wszczynającego pod rygorem upadku zabezpieczenia. Zabezpieczenie wygasa, gdy uprawniony nie wszczął postępowania w ramach całości roszczenia lub wystąpił o roszczenia inne niż zabezpieczone.
Sposób zabezpieczenia i koszty
Przy wyborze sposobu zabezpieczenia sąd uwzględnia interesy stron, aby uprawnionemu zapewnić ochronę, a obowiązanego nie obciążać ponad potrzebę. Kodeks postępowania cywilnego określa m.in. zajęcie ruchomości, wynagrodzenia za pracę, wierzytelności z rachunku bankowego, ustanowienie zakazu zbywania nieruchomości, obciążenia hipotecznego, czy zarząd przymusowy nad przedsiębiorstwem. Dodatkowo można zastosować zabezpieczenie w niepieniężnych roszczeniach, jeśli okoliczności to uzasadniają.
Opłaty: stała 300 zł, opłata stosunkowa od wniosku o wykonanie zabezpieczenia wynosi 5% wartości świadczenia. Po zakończeniu postępowania zabezpieczającego komornik wydaje postanowienie o kosztach; możliwe jest ubieganie się o to, by koszty pokryła strona pozwana. W praktyce kancelarie oferują pomoc w formalnościach i prowadzeniu postępowania zabezpieczającego oraz egzekucyjnego, a także doradztwo prawne dla wierzycieli i dłużników.
Wierzyciel w egzekucji administracyjnej
Wierzyciel w egzekucji administracyjnej, na mocy definicji legalnej ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), jest podmiotem uprawnionym do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Wierzyciel w u.p.e.a. pełni funkcję procesową i nie rozporządza przedmiotem postępowania; działania wierzyciela mają realizować interes publiczny, a nie wyłącznie interes konkretnego podmiotu.
Gdy wierzyciel występuje jako organ egzekucyjny, zakres jego praw i obowiązków jest rozszerzony o uprawnienia organu egzekucyjnego (np. wszczęcie postępowania). W sytuacjach, gdy wierzyciel jest jedynie stroną postępowania, posiada uprawnienia charakterystyczne dla strony (np. wysyłanie upomnień, wystawianie tytułów egzekucyjnych, wnoszenie zażaleń). Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego potwierdził, że gdy organ egzekucyjny jest także wierzycielem, nie może być związany stanowiskiem wierzyciela w sposób naruszający zasady postępowania.
W praktyce wierzyciel w egzekucji administracyjnej pełni ważną rolę w zakresie dochodzenia należności, a jednocześnie musi przestrzegać przepisów i ograniczeń wynikających z u.p.e.a. Rozważania o własnym interesie prawnym nie ograniczają roli interesu publicznego i konieczności prowadzenia działań zgodnych z prawem.
(POL) ECHR - Film o Europejskim Trybunale Praw Człowieka (Polish version)
Jak możemy pomóc?
Kancelaria oferuje doradztwo w zakresie postępowania egzekucyjnego oraz zabezpieczającego. Udzielamy pomocy prawnej zarówno wierzycielom, jak i dłużnikom, na różnych etapach postępowań, w tym w przygotowaniu wezwań do zapłaty, pozwów o zapłatę, a także w działaniach związanych z uzyskaniem tytułu wykonawczego i prowadzeniem egzekucji komorniczej. Umorzenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić, gdy egzekucja byłaby niewspółmierna do wartości zobowiązania lub naruszałaby prawa dłużnika. W takich przypadkach decyzja o umorzeniu powinna być dokładnie udokumentowana i odpowiednio doręczona stronom, z możliwością odwołania.
W razie potrzeby, pomoc można uzyskać również w sprawach administracyjnych i sądowych. Umówienie spotkania z ekspertami pozwala na dopasowanie strategii do konkretnej sprawy, w tym wyboru właściwego komornika oraz zbadania możliwości zabezpieczenia roszczeń.
tags: #wierzyciel #w #postepowaniu #zabiezpieczajacym