Przyspieszone postępowanie układowe jako alternatywa dla egzekucji komorniczej


Wierzyciel wyznaczył 30 dni na zapłatę, a Ty obawiasz się wszczęcia postępowania egzekucyjnego? Istnieje rozwiązanie, które może pomóc Ci uniknąć komornika i dać oddech od natarczywych wierzycieli. Jest to przyspieszone postępowanie układowe, które stanowi uproszczoną i szybszą formę zwykłego postępowania układowego.

Przyspieszone postępowanie układowe jest jednym z czterech rodzajów postępowań restrukturyzacyjnych. Jest ono rekomendowane dla dłużnika, który obawia się postępowań egzekucyjnych ze strony wierzycieli, ale jednocześnie nie kwestionuje większości swoich należności. Kluczowym elementem tego postępowania jest fakt, że powoduje ono wstrzymanie egzekucji komorniczych i umożliwia uchylenie zajęć rachunków bankowych. Dzięki temu dłużnik zyskuje czas na uporządkowanie swojej sytuacji finansowej bez presji ze strony egzekutorów.

Jednakże, na dokonanie poważniejszych transakcji dłużnik będzie musiał uzyskać zgodę nadzorcy sądowego. To zabezpieczenie dla wierzycieli, które gwarantuje, że dłużnik nie będzie podejmował działań na szkodę masy restrukturyzacyjnej.

Kiedy można skorzystać z przyspieszonego postępowania układowego?

Przyspieszone postępowanie układowe może być prowadzone, jeżeli większość zobowiązań dłużnika jest bezsporna. Oznacza to, że suma wierzytelności spornych (kwestionowanych przez dłużnika) uprawniających do głosowania nad układem nie może przekraczać 15% ogółu wierzytelności uprawniających do głosowania nad układem. Jest to istotny warunek, który pozwala na sprawne przeprowadzenie postępowania.

Przebieg przyspieszonego postępowania układowego

Przebieg postępowania rozpoczyna się od złożenia w sądzie wniosku o otwarcie postępowania. Do wniosku należy załączyć propozycje układowe wraz ze wstępnym planem restrukturyzacyjnym i wykazem wierzycieli. Wniosek o zatwierdzenie układu podlega opłacie w wysokości 1000 zł. Dłużnik uiszcza również zaliczkę na wydatki, której wysokość jest uzależniona od przeciętnego wynagrodzenia.

Sąd sprawdza, czy spełnione są przesłanki przeprowadzenia restrukturyzacji. Jeśli tak, wydaje postanowienie o otwarciu postępowania, w którym wyznacza nadzorcę sądowego. Od tej pory dłużnik musi udzielać sądowi i nadzorcy sądowemu wszelkich wyjaśnień oraz udostępniać dokumenty. Co więcej, musi uzyskać zgodę nadzorcy na dokonanie bardziej doniosłych czynności.

Od dnia otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego dłużnik nie może regulować wierzytelności, które z mocy prawa objęte są układem. Można tego dokonać dopiero po zatwierdzeniu układu. Jednak wierzytelności, których układ nie obejmuje, np. należności zabezpieczone hipoteką, należności powstałe po otwarciu postępowania takie jak wynagrodzenia pracowników czy czynsz najmu, muszą być regulowane na bieżąco.

Nadzorca sądowy zawiadamia wierzycieli o otwarciu postępowania. Następnie sporządza plan restrukturyzacyjny, który obejmuje opis dotychczasowej działalności, analizę przyczyn utraty płynności oraz swego rodzaju biznesplan, mający na celu poprawę kondycji finansowej dłużnika. Plan ten powinien uwzględniać propozycje dłużnika. Nadzorca ocenia i doradza w zakresie propozycji układowych oraz sporządza spis wierzytelności spornych.

Po tym sąd niezwłocznie wyznacza termin zgromadzenia wierzycieli i przeprowadza głosowanie nad układem. Układ podlega zatwierdzeniu przez sąd, po czym wiąże wszystkich wierzycieli nim objętych - również tych, którzy głosowali przeciwko, oraz tych, którzy nie brali udziału w postępowaniu i których wierzytelności nie były ujawnione w spisie wierzytelności (chyba że dłużnik ich nie ujawnił). Dzięki temu dłużnik nie musi negocjować indywidualnie z każdym wierzycielem. Brak zgody lub brak aktywności niektórych wierzycieli nie blokuje zawarcia układu, a ci, którzy byli przeciwni uzgodnieniom, i tak będą musieli podporządkować się ustaleniom większości.

Schemat przebiegu postępowania restrukturyzacyjnego

Co przyspiesza postępowanie układowe?

Przyspieszenie postępowania polega m.in. na tym, że:

  • Nie są możliwe sprzeciwy wierzycieli, którzy nie zgadzają się z treścią spisu wierzytelności (np. uważają, że należy im się większa kwota niż wskazana w spisie). Rozpoznanie sprzeciwów zajmuje kilka miesięcy, zatem ich wyeliminowanie przyspiesza procedurę.
  • Nie sporządza się spisu inwentarza, czyli swego rodzaju remanentu wszystkiego, co dłużnik posiada.
  • Przepisy wprowadzają wiele terminów: np. nadzorca powinien sporządzić plan restrukturyzacyjny i spis wierzytelności w ciągu 2 tygodni od dnia otwarcia postępowania. Warto jednak wspomnieć, że terminy te to tzw. terminy instrukcyjne, co oznacza, że są pewnym „stanem idealnym”, ale ich niedotrzymanie przez sąd czy nadzorcę nie prowadzi do sankcji.

Zasady zawierania układu

Wierzyciele głosują na zgromadzeniu wierzycieli. Do przyjęcia układu wymagana jest większość głosujących wierzycieli, mających łącznie co najmniej 2/3 sumy wierzytelności przysługujących głosującym wierzycielom. Większość bada się w odniesieniu do faktycznie oddanych głosów, a zatem nie wlicza się tych, którzy nie biorą czynnego udziału w głosowaniu.

Sytuacja dłużnika w postępowaniu

Nadzorcę sądowego wybiera sąd. Dłużnik może ubiegać się o to, by nadzorcą sądowym została konkretna osoba, jeśli uzyska na to zgodę wierzyciela lub wierzycieli mających łącznie więcej niż 30% sumy wierzytelności. Wynagrodzenie nadzorcy jest ustalane przez sąd i zależy m.in. od liczby wierzycieli, wartości sumy wierzytelności, wkładu pracy, czasu trwania postępowania i przeciętnego wynagrodzenia w kraju.

Dzięki przyspieszeniu procedury, stosunkowo krótko trwa obowiązek dodawania do swojej nazwy dopisku „w restrukturyzacji” od dnia otwarcia postępowania do uprawomocnienia się decyzji sądu o zatwierdzeniu układu.

Zarządzanie przedsiębiorstwem podczas restrukturyzacji

Co do zasady, dłużnik nadal zarządza przedsiębiorstwem, ale samodzielnie może dokonywać tylko czynności zwykłego zarządu. Do poważniejszych czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu (np. sprzedaż nieruchomości) wymagana jest zgoda nadzorcy sądowego. Można ją uzyskać również po transakcji, w ciągu 30 dni, dzięki czemu bieżące operacje nie są wstrzymane tylko dlatego, że czeka się na zgodę.

Wpływ na pozycję kontraktową dłużnika

Stabilność sytuacji kontraktowej dłużnika zapewnia:

  • Nieważność klauzul umownych dających prawo zmiany lub rozwiązania umowy (np. kontrahenci dłużnika nie mogą wypowiedzieć umowy najmu z powodu restrukturyzacji).
  • Bezskuteczność postanowień uniemożliwiających albo utrudniających osiągnięcie celu przyspieszonego postępowania układowego.
  • Ograniczenie możliwości wzajemnych potrąceń - np. wykluczone jest kupowanie po otwarciu restrukturyzacji długów, które dłużnik ma wobec innych osób po to, by je potrącić i w ten sposób szybciej uzyskać zapłatę.
  • Ograniczenie możliwości wypowiedzenia przez kontrahenta umowy najmu lub dzierżawy lokalu lub nieruchomości, w których prowadzona jest działalność - wypowiedzenie jest możliwe tylko za zgodą rady wierzycieli (dzięki temu np. właściciel biurowca, który chce wypowiedzieć najem biura dłużnika bo spodziewa się, że nie otrzyma czynszu, ma utrudnione zadanie, bo musi uzyskać zgodę wierzycieli).
  • Takie samo ograniczenie wypowiedzenia umowy dotyczy również umów kredytu w zakresie środków postawionych do dyspozycji kredytobiorcy przed dniem otwarcia postępowania, leasingu, ubezpieczeń majątkowych, umów rachunku bankowego, umów poręczeń, umów obejmujących licencje udzielone dłużnikowi oraz gwarancji lub akredytów.

Ilustracja przedstawiająca stabilność kontraktową dłużnika

Wpływ na postępowania egzekucyjne

Egzekucje dotyczące wierzytelności objętych układem ulegają zawieszeniu z mocy prawa z dniem otwarcia postępowania. Nie jest możliwe wszczynanie nowych egzekucji. Ponadto w uzasadnionych przypadkach możliwe jest uchylenie zajęć rachunków bankowych.

Ten typ postępowania nie ma wpływu na postępowania egzekucyjne dotyczące wierzytelności nieobjętych układem. W tym zakresie wierzyciele, np. wierzyciele hipoteczni, nadal mogą prowadzić egzekucje komornicze, uzyskiwać zajęcie rachunków bankowych, ruchomości, etc. Postępowania te mogą jednak zostać zawieszone na okres 3 miesięcy.

Wpływ na inne postępowania

Przyspieszone postępowanie układowe nie ma wpływu na obecne i przyszłe postępowania sądowe, administracyjne i inne. Wierzyciele nadal mogą wytaczać pozwy o zapłatę, ale uznanie roszczenia, zrzeczenie się roszczenia, zawarcie ugody lub przyznanie okoliczności istotnych dla sprawy przez dłużnika wymaga zgody nadzorcy sądowego.

Czas trwania i co dalej po zatwierdzeniu układu?

W optymistycznym scenariuszu, postępowanie może trwać zaledwie ok. 2-5 miesięcy. Postępowanie zostaje zakończone z dniem uprawomocnienia się postanowienia o zatwierdzeniu układu albo o odmowie zatwierdzenia układu. Dłużnik odzyskuje pełne prawo zarządu majątkiem, jeżeli je ograniczono (chyba że sam układ przewiduje inaczej) i spłaca zadłużenie zgodnie z układem i planem restrukturyzacyjnym. Nadzorca albo zarządca obejmują funkcję nadzorcy wykonania układu. Wykonanie układu potwierdza się postanowieniem sądu. W razie późniejszej zmiany okoliczności, możliwa jest zmiana układu.

Co, jeśli układ nie jest przestrzegany?

Sąd może uchylić układ na wniosek dłużnika, wierzyciela lub nadzorcy, jeżeli dłużnik nie wykonuje układu. Jeśli sytuacja dłużnika uległa dalszemu pogorszeniu i ogłoszono jego upadłość, to układ zostaje uchylony z mocy prawa.

Jak (legalnie) pozbyć się KOMORNIKA?

Infografika porównująca przyspieszone postępowanie układowe i egzekucję komorniczą

Termin przedawnienia roszczeń uznanych prawomocnym wyrokiem sądu oraz roszczeń wynikających z ugody sądowej lub z tytułu wykonawczego innego rodzaju wynosi dziesięć lat. Termin przedawnienia roszczenia o świadczenie okresowe, z wyjątkiem roszczeń o świadczenia alimentacyjne na dzieci, wynosi trzy lata w odniesieniu do każdego zobowiązania niezależnie od podstawy prawnej roszczenia.

Wierzyciel wysyła upomnienie za pośrednictwem państwowego przedsiębiorstwa użyteczności publicznej "Poczta Polska" przesyłką poleconą listową za potwierdzeniem odbioru. W przypadku nieotrzymania potwierdzenia odbioru upomnienia w ciągu dwudziestu dni od daty nadania, wierzyciel składa reklamację w jednostce organizacyjnej Poczty Polskiej, w której nadano upomnienie.

Przed zastosowaniem środków egzekucyjnych we własnym zakresie bądź wysłaniem tytułu wykonawczego do naczelnika urzędu skarbowego lub organu egzekucyjnego, wierzyciel sprawdza, czy należność nie wpłynęła na jego rachunek bankowy lub za pośrednictwem Poczty Polskiej albo nie została wpłacona bezpośrednio gotówką do kasy.

Wierzyciel jest obowiązany przesyłać tytuły wykonawcze do organu egzekucyjnego systematycznie i bez zwłoki. Jeżeli w trakcie postępowania egzekucyjnego zostanie wydane orzeczenie określające lub ustalające inną wysokość należności pieniężnej niż objęta tytułem wykonawczym, wierzyciel niezwłocznie aktualizuje tytuł wykonawczy.

W toku postępowania wierzycieli należności pieniężnych przy podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, w zakresie nieuregulowanym rozporządzeniem lub ustawą, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

W przypadku jednego zobowiązanego wydatki egzekucyjne są ponoszone zgodnie z określonymi przepisami.

Kosztowności sprzedaje się po cenie oszacowania przedsiębiorcy uprawnionemu do prowadzenia skupu i sprzedaży tego rodzaju przedmiotów albo przekazuje takiemu podmiotowi do sprzedaży komisowej. Cena sprzedaży nie może być niższa od wartości szacunkowej.

Cena wywołania przedmiotów z metali szlachetnych nie może być niższa niż wartość kruszcu, z którego przedmioty te zostały wytworzone.

Jeżeli z ważnych powodów oszacowanie wartości nieruchomości nie może być niezwłocznie dokonane, organ egzekucyjny wyznacza rzeczoznawcy majątkowemu odpowiedni termin.

Opis nieruchomości powinien w przejrzysty sposób określać nieruchomość oraz jej rodzaj i stan, z uwzględnieniem danych, o których mowa w przepisach.

Jeżeli dane zawarte w wyciągach z księgi wieczystej lub z ewidencji gruntów i budynków, dotyczące powierzchni lub sposobu użytkowania nieruchomości, nie odpowiadają stanowi rzeczywistemu, w opisie podaje się stan rzeczywisty i wyjaśnia, na czym polega niezgodność z danymi ujawnionymi w księdze wieczystej lub w ewidencji gruntów i budynków.

Przebieg postępowania egzekucyjnego reguluje kodeks postępowania egzekucyjnego. Ograniczenia dotyczące zajęcia majątku określono w przepisach, zgodnie z którymi zabrania się zajęcia majątku dłużnika w zakresie większym, niż jest to niezbędne do zaspokojenia roszczenia wierzyciela i pokrycia kosztów egzekucji, chyba że nie można zaspokoić roszczenia wierzyciela w żaden inny sposób.

Wyrok sądu staje się prawomocny z chwilą, gdy nie można go zaskarżyć w żaden inny sposób niż za pomocą nadzwyczajnych środków zaskarżenia. Jeżeli od wyroku sądu zostanie wniesiona apelacja zgodnie z prawem, jego uprawomocnienie się zostaje zawieszone.

Egzekucja wierzytelności wynikających z tytułów wykonawczych przewidzianych w przepisach przeprowadza się zgodnie z kodeksem postępowania egzekucyjnego. Komornik przeprowadza postępowanie egzekucyjne na wniosek wierzyciela i w oparciu o tytuł wykonawczy.

Jeżeli w ustawie ani w orzeczeniu sądowym nie wyznaczono terminu na dobrowolne poddanie się egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego, termin wyznacza komornik. Termin ten nie może być krótszy niż 30 dni, chyba że w kodeksie postępowania egzekucyjnego przewidziano inaczej.

Na wniosek dłużnika sąd może zawiesić postępowanie egzekucyjne lub przedłużyć bądź opóźnić egzekucję, jeżeli kontynuowanie postępowania egzekucyjnego byłoby niesprawiedliwe z punktu widzenia dłużnika.

Wszczęcie egzekucji z majątku wspólnego małżonków jest dopuszczalne za zgodą małżonka, który nie jest dłużnikiem, lub jeżeli wydano tytuł wykonawczy przeciwko obojgu małżonków.

Egzekucji można dokonać z ruchomości i nieruchomości oraz z praw majątkowych dłużnika. W przypadku wszczęcia egzekucji z ruchomości ruchomość taka zostanie zajęta i sprzedana.

Po zajęciu nieruchomości dłużnik nie może nią rozporządzać.

Egzekucję można przeprowadzić z rachunku bankowego dłużnika. Instytucja kredytowa przekazuje komornikowi informacje na temat istnienia lub braku rachunku.

Egzekucję można przeprowadzić z papierów wartościowych.

Egzekucję można przeprowadzić z udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością.

Termin przedawnienia roszczeń uznanych prawomocnym wyrokiem sądu oraz roszczeń wynikających z ugody sądowej lub z tytułu wykonawczego innego rodzaju wynosi dziesięć lat.

Umorzenie postępowania egzekucyjnego nie jest równoznaczne z umorzeniem samego długu. Umorzenie egzekucji dotyczy wyłącznie procedury egzekucyjnej i oznacza jedynie, że konkretne postępowanie egzekucyjne zostało zakończone bez wyegzekwowania całości należności.

Powództwo przeciwegzekucyjne (opozycyjne) - główny środek obrony, gdy dłużnik kwestionuje istnienie obowiązku stwierdzonego tytułem wykonawczym (np. gdy dług został już spłacony).

Skarga na czynności komornika - gdy dłużnik kwestionuje konkretną czynność komornika jako niezgodną z prawem.

Nie, wierzyciel nie musi osobiście składać wniosku o wszczęcie egzekucji. Wniosek może złożyć w jego imieniu pełnomocnik.

Jeśli wniosek egzekucyjny zawiera braki formalne, komornik wezwie wierzyciela do ich uzupełnienia w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania.

Umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje m.in. w przypadku bezskuteczności egzekucji.

Po bezskutecznej egzekucji wierzyciel oczywiście może złożyć wniosek o ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego.

Przepisy nie limitują możliwości ponownego otwarcia egzekucji. Można ją zatem wznawiać nieokreśloną ilość razy.

Standardowo przedawnienie wykonalności tytułu wykonawczego (np. nakazu zapłaty, wyroku czy postanowienia) wynosi 6 lat.

Postępowanie komornicze co do zasady wznawia się poprzez złożenie przez wierzyciela wniosku o wszczęcie egzekucji komorniczej o treści tożsamej z wnioskiem pierwotnym.

Zdecydowanie egzekucję komorniczą warto wznawiać co określony czas (np. 6-12 miesięcy).

tags: #wierzyciel #wyznaczyl #30 #dni #na #zaplate

Popularne posty: