Orzecznictwo dotyczące art. 190a Kodeksu Karnego: Uporczywe nękanie i naruszenie prywatności


Związek małżeński między K. M. a M. M. został zawarty 10 sierpnia 2013 roku, choć para znała się krótko przed ślubem. Oboje byli po rozwodach i mieli dzieci z poprzednich związków. K. M. miała dwie córki, a M. M. jedną córkę. Małżonkowie nigdy nie zamieszkali razem na stałe - M. M. pracował i mieszkał w Warszawie, podczas gdy K. M. mieszkała z córkami w Sopocie. M. M. odwiedzał żonę w Sopocie co jakiś czas, a K. M. z córkami spędziła z nim święta w 2014 roku u jego rodziców w Warszawie. K. M. nie wiedziała, że jej mąż mieszkał z byłą żoną w mieszkaniu na ul. (...) we Wrocławiu.

Relacje między małżonkami pogorszyły się w kwietniu 2014 roku, kiedy K. M. wyrzuciła męża ze swojego mieszkania, nie mogąc mu darować, że zajmował się jej dzieckiem pod wpływem alkoholu. M. M. wrócił do Warszawy i w lipcu tego samego roku związał się z K. N., która również była po rozwodzie i miała dwójkę dzieci.

K. M. złożyła pozew o rozwód z M. M. bez orzekania o winie, ale później żądała rozwodu z jego wyłącznej winy. W okresie od marca 2015 roku do sierpnia 2016 roku, K. M. miała uporczywie nękać M. M. i K. N. poprzez liczne połączenia telefoniczne, wiadomości tekstowe, komentarze w internecie oraz wiadomości e-mail. Oskarżona K. M. (1) konsekwentnie nie przyznała się do popełnienia zarzucanego jej czynu.

W trakcie postępowania przygotowawczego K. M. opowiedziała o swojej znajomości z M. M., zawarciu związku małżeńskiego i problemach małżeńskich. Przyznała, że kontaktowała się z K. N., nową partnerką męża, ostrzegając ją przed nim. Dodała, że gdy próbowała skontaktować się z M. M., telefon często odbierała K. N. Oskarżona przyznała, że napisała list do rodziców M. M., aby poinformować ich o tym, co M. jej zrobił, i że w 2014 roku podczas zajmowania się jej córkami był pod wpływem alkoholu. Przyznała również, że przez portal społecznościowy nawiązała kontakt z byłą żoną M. M. - K. M. (2), byłym mężem K. N. - J. C., oraz koleżanką M. M. - A. D. Podkreśliła, że byli wówczas jeszcze małżeństwem i nie mieli separacji, a ona szukała kontaktu i wyjaśnień, dlaczego została tak potraktowana, czuła się oszukana i okłamana, bo mąż zataił przed nią fakty ze swojej przeszłości.

Sąd ocenił wyjaśnienia oskarżonej jako wiarygodne w części, w której przyznała się do nawiązania kontaktu z K. M. (2), J. C. oraz A. D. i napisania listów do rodziców M. M. Sąd odmówił jednak wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonej w części, w której nie przyznaje się ona do popełnienia zarzucanego jej czynu. Sąd uznał, że wiadomości kierowane przez oskarżoną do M. M. i K. N. nie były grzecznościowe, lecz stanowiły nieustanne zarzuty i oskarżenia kierowane pod ich adresem. Niewiarygodne są również twierdzenia oskarżonej, że nie szukała kontaktu z byłą żoną M. M. ani z byłym mężem K. N.

Świadek M. M. (2), który jest również oskarżycielem posiłkowym, zeznawał na okoliczność uporczywego nękania jego oraz jego partnerki K. N. przez K. M. (1). Podał, że oskarżona śledzi go w internecie, odgraża mu się i ubliża. Wskazał, że oskarżona podawała się za jego partnerkę i włamała mu się na pocztę, składając fałszywe zawiadomienia na niego i jego partnerkę. Zeznawał, że oskarżona dzwoniła do niego po parę razy dziennie, również w nocy, a rozmowy trwały po 4 godziny. Oskarżona dzwoniła także do jego obecnej żony.

Świadek K. M. (2) (poprzednio N.) zeznawała na okoliczność wysyłania przez oskarżoną licznych wiadomości i smsów do niej i do M. M. (2), a także jej prób nawiązania kontaktu z jej byłym mężem i córką. Świadek zeznała, że była świadkiem wielokrotnych telefonów od oskarżonej do M. M. (2), a ten prosił, by tego nie robiła. Oskarżona napisała do niej w marcu 2015 roku, a podczas rozmowy bardzo źle mówiła o M. M. Działania oskarżonej doprowadziły do tego, że jej były mąż wykorzystał sytuację, zabrał jej dzieci i nie miała z nimi kontaktu. Świadek kategorycznie zaprzeczyła twierdzeniom oskarżonej, że ojcem jej córki N. jest M. M. (2).

Sąd ocenił zeznania świadków K. M. (2) i M. M. (2) jako wiarygodne jedynie w części. Na przymiot wiarygodności zasługują zeznania M. M. (2) dotyczące związku małżeńskiego z K. M. (1), rozwodu, ciąży i poronienia, a także rozstania w kwietniu 2014 roku. Również zeznania K. M. (2) dotyczące zachowania oskarżonej w okresie objętym zarzutem, w tym kontaktowania się oskarżonej z jej byłym mężem, sąd uznał za wiarygodne. Jednakże, sąd miał na uwadze złożoność relacji tych świadków z oskarżoną i otwarty konflikt, co spowodowało uznanie za niewiarygodne ich zeznań sprzecznych z ustaleniami faktycznymi.

Sąd uznał za niewiarygodne zeznania M. M. (2), że ogląda się, gdy wychodzi z domu, sugerujące obawę oskarżonej. Sąd zauważył również, że świadek sama informowała oskarżoną o niektórych wydarzeniach w życiu jej i M. M. (2), jak np. wiadomość o spodziewanym dziecku czy zamiarze ślubu. Tłumaczenia świadka K. M. (2), że te wiadomości miały służyć temu, by oskarżona dała im spokój, sąd uznał za niezrozumiałe i niewiarygodne. Sąd odniósł się z ostrożnością do wywodzenia przez świadka, że działania oskarżonej doprowadziły do odebrania jej dzieci przez byłego męża, wskazując na brak związku przyczynowego między nawiązaniem kontaktu z byłym mężem a problemem kontaktów z dziećmi. Wiadomości kierowane przez K. M. (2) do oskarżonej nie tylko nie służyły temu, by dała im spokój, ale wręcz przeciwnie, powodowały konieczność odniesienia się do nich przez oskarżoną i przyczyniały się do eskalowania konfliktu.

Sąd uznał za w pełni przydatne zgromadzone w sprawie dowody z dokumentów urzędowych. Odnośnie nagrań rozmów załączonych przez M. M. (2), sąd ocenił je z dużą ostrożnością, uznając, że świadczą one o tym, że oskarżona faktycznie telefonowała do M. M. (2), ale nie brał pod uwagę treści tych rozmów.

Czyn zabroniony z art. 190a § 1 k.k. polega na tym, kto przez uporczywe nękanie innej osoby lub osoby jej najbliższej wzbudza u niej uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia lub istotnie narusza jej prywatność. Przedmiotem ochrony tego przepisu jest wolność od zastraszania oraz prawo do prywatności i życia własnym życiem. Działanie sprawcy charakteryzuje upór, wytrwałość i wielokrotność działania. Nękanie oznacza dręczenie, trapienie, niepokojenie kogoś; dokuczanie komuś, nie dawanie chwili spokoju. Poczucie zagrożenia oznacza, że zachowanie sprawcy rodzi u pokrzywdzonego przypuszczenie, że może nastąpić eskalacja zamachu i sprawca jest w stanie posunąć się do naruszenia innych dóbr. Poczucie zagrożenia może także powstać w wyniku stałego braku komfortu bezpieczeństwa spowodowanego zachowaniem sprawcy, tj. podjęcia przez niego takich czynności, które wytworzą u ofiary stałe wrażenie śledzenia.

Schemat przedstawiający definicję i elementy uporczywego nękania zgodnie z art. 190a KK

Wyrokiem Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 27 października 2015 r. rozwiązano związek małżeński między K. K. (dawniej M.) i M. M. (2) bez orzekania o winie. Pomimo orzeczonego prawomocnie rozwodu, oskarżona nie zaprzestała kontaktowania się z pokrzywdzonymi. W dniu 29 lipca 2016 roku napisała na portalu społecznościowym kilkanaście wiadomości do M. M. (2).

Stalking - analiza kryminologiczna

Oskarżona K. M. (1) (dawniej M.) jest córką R. i M. z d. P., urodziła się w (...) w P.. Jest dwukrotnie rozwiedziona, ma dwoje małoletnich dzieci, które z nią mieszkają. Ma wykształcenie wyższe, z zawodu jest specjalistą do spraw edukacji. Pracuje w kancelarii Radcy Prawnego i zarabia około 3000 zł miesięcznie.

W sprawie analizowano następujące dowody:

  • Wyjaśnienia oskarżonej K. M. (1)
  • Wyjaśnienia M. M. (2)
  • Wyjaśnienia K. M. (1) (poprzednio N.)
  • Kserokopie listów wysłanych przez oskarżoną do rodziców pokrzywdzonego
  • Płyty CD z korespondencją
  • Pisama oskarżyciela posiłkowego do prokuratora wraz z załączonymi płytami DC z korespondencją
  • Akt oskarżenia wobec K. M. (1) z dnia 06.02.2014 r. o przestępstwo z art. 190a par. 1 kk na szkodę B. K. sygn. VIII K 732/15
  • Odpisy pisma oskarżonej do Ministra Sprawiedliwości z dnia 20.03.2017 r. z załącznikami
  • Materiały dotyczące M. M. (2) i rzutu ekranu z komentarzami na portalu F.
  • Odpisy pisma oskarżonej do Ministra Sprawiedliwości z dnia 03.02.2017 r.
  • Pisma oskarżonej z dnia 24.05.2017 r.
  • Pisma oskarżycieli posiłkowych z dnia 30.06.2017 r. wraz z załącznikami
  • Pisama oskarżyciela posiłkowego wraz z załącznikami
  • Pisama oskarżonej z dnia 17.10.2017 r. wraz z załącznikami
  • Akt Sądu Okręgowego Warszawa Praga w Warszawie I Wydział Cywilny I C 1367/14 z powództwa K. M. (2) przeciwko M. M.

Zgromadzone dowody z dokumentów urzędowych zostały uznane przez sąd za w pełni przydatne.

Infografika przedstawiająca typowe działania sprawcy uporczywego nękania

tags: #wierzytelnosc #art #190a #orzecznictwo

Popularne posty: