Windykacja, wpisanie długu na giełdę wierzytelności a pytanie: czy mają prawo i kiedy to działa?
Nie ma tygodnia, żeby dłużnik, nam lub naszemu klientowi nie groził sądem, policją lub swoim prawnikiem… Przeważnie nie ma swojego prawnika, bo jakby miał to by tego nie robił. Ten przypadek jest bardzo ciekawy, bo dłużnik przysłał nam zajęcie wierzytelności wobec…. niego samego :). To oznacza, iż potwierdził tym samym istnienie tej wierzytelności. Groźby dłużnika odnoszą się oczywiście do publikacji danych dłużnika na tzw. giełdach długów (prawidłowo powinno się posługiwać pojęciem giełda wierzytelności). Nigdy tego nie robimy, bo administratorem tych danych jest wierzyciel, a jeżeli to nasze ogłoszenia, wiemy że wynikają z istniejących wierzytelności.
Jak wiadomo, można upublicznić dane dłużnika, ale takie ogłoszenie musi spełniać pewne warunki. Po lekturze licznych decyzji i opinii wydawanych przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych wynika jednoznacznie, iż najważniejszy jest cel publikacji takich danych. Upublicznić powinniśmy wszystkie dane pozwalające na określenie przedmiotu (tutaj prawa) sprzedaży. Jeżeli naszym dłużnikiem jest przedsiębiorca to możemy upublicznić jego wszystkie dane, które i tak są ujawnione w rejestrze ewidencji gospodarczej czy KRS. Można zatem przyjąć, iż ujawnienie w ofercie sprzedaży wierzytelności danych osobowych dłużnika w zakresie jego imienia, nazwiska i miejscowości zamieszkania (bez podawania dokładnego adresu) jest uzasadnione, gdyż określa, przeciwko komu wierzytelność przysługuje, ale nie wkracza jednocześnie zbytnio w jego prywatność.
Windykacja zaległych należności jest niezbędna, aby każda firma mogła dalej funkcjonować. Nieuiszczanie wpłaty przez zadłużonego może sprawić, że firma straci płynność finansową. Dlatego każdy konsument musi wywiązywać się z zaciągniętych zobowiązań. Firmy windykacyjne prowadzą współprace z wierzycielami pierwotnymi, czyli z bankami, firmami telekomunikacyjnymi oraz innymi wierzycielami jak dostawcy energii elektrycznej czy wody. To te firmy zajmują się zlecaniem firmom windykacyjnym wykonywania zadań związanych z zarządzaniem wierzycielami na każdym etapie długu. Na samym początku wysyłane jest jedynie pierwsze wezwanie do zapłaty, następnie kolejne, a gdy jednostka zadłużona nie zareaguje - ostateczne wezwanie przedsądowe. Firmy windykacyjne świadczą także usługi na rzecz wierzyciela, które mają związek z postępowaniem sądowym.
Firma windykacyjna, wszczynając proces wezwania do zapłaty, powinna przede wszystkim wskazać dlaczego jest upoważniona do żądania zapłaty danej należności, określić kwotę zadłużenia i jej podstawę prawną, umowę kupna sprzedaży itd., a także wskazać termin zapłaty i rachunek bankowy na który powinny wpłynąć wymagane środki od podmiotu zadłużonego. Firma, z którą podpisaliśmy umowę na usługi telekomunikacyjne, czy usługi kanalizacyjne, zawsze upomni się o zalegające opłaty. Jednakże, często jesteśmy zaskoczeni, gdy inna organizacja wyśle wezwanie do zapłaty. Istotne jest zatem poznanie, w jaki sposób firmy windykacyjne nabywają prawa do kontaktowania się z dłużnikiem w sprawie spłaty zobowiązań. Jest to działanie całkowicie zgodne z prawem i ze standardami etycznymi.
Należności może zakupić także wierzyciel wtórny, do którego należą fundusze inwestycyjne. Firmy windykacyjne mogą wejść w posiadanie długu także przez zakup wierzytelności na giełdzie długów. Każda transakcja sprzedaży i kupna długu musi bazować na umowie cesji między stronami. Proces ten opiera się o zasady, które reguluje artykuł 509 Kodeksu Cywilnego. Dlatego właśnie upomnienie o spłatę dłóg może wysłać nie tylko usługodawca, ale także firma windykacyjna z którą współpracuje, natomiast po zakupie wierzytelności - od wierzyciela wtórnego.
Często, gdy opłacanie rachunków zakończyło się dawno temu, list od firmy windykacyjnej jest dużym zaskoczeniem. Jednakże nie powinno się wtedy unikać tego kontaktu. Należy jak najszybciej ustalić co jest źródłem zadłużenia i w sytuacji, gdy zadłużenie zostanie potwierdzone w tym czasie - ustalić odpowiednie dla obu stron formy spłaty. Firma windykacyjna musi działać w granicach prawa, ale także opierać się o zasady współżycia społecznego i dobrych obyczajów. Działając na zasadzie pełnomocnictwa może: wezwać do zapłaty, negocjować warunki spłaty, zawrzeć ugodę.
Według prawa konsumenta, dłużnik płaci wierzycielowi, ale pośredniczy temu firma windykacyjna. Firmy windykacyjne, które działają na rynku w sposób profesjonalny, biorą udział w zakupie wierzytelności i kontaktują się z zadłużoną osobą w sposób zgodny ze standardami ujętymi w Zasadach Dobrych Praktyk Procesu Sprzedaży Wierzytelności oraz Zasadach Dobrych Praktyk Windykacyjnych. To w nich określono szereg rekomendacji dla stron przetargów odnoszących się do sprzedaży wierzytelności i wskazujących wszelkie istotne składniki tego procesu, czyli: Organizacja przetargu, Wycena wierzytelności, Umowa cesji, Obsługa posprzedażowa. Dzięki ustaleniu zasad dotyczących interesów zarówno wierzycieli pierwotnych, jak i wtórnych, tworzona jest pewna transparentność przetargów w ramach sprzedaży wierzytelności, ale także zwiększana jest wzajemne zaufanie. Ów dokumenty są także ważne z uwagi na silny wpływ na sytuację osób lub firm, które są zadłużone, którzy są nie tylko zadłużonymi, ale również Klientami Zbywcy i Nabywcy wierzytelności. Ponadto, jest to forma ochrony prawa zadłużonych podmiotów.
Windykacja jest procesem prostym i jasnym, gdyż bazuje na założeniu, że długi należy spłacać. Całe społeczeństwo musi liczyć się z moralnością płatniczą, bowiem często niespłacane długi przeobrażają się - nie z własnej winy - w wyższą cenę za nabywane produkty i usługi. Każdy obywatel pokrywa koszty wynikające z niezapłaconych długów przez innych. Dlatego istotne jest poznanie informacji na temat windykacji oraz idei odzyskiwania należności. Dobrze poprowadzona windykacja jest szansą nie tylko dla wierzyciela, lecz również dla dłużnika. Wierzyciel, współpracując z firmą windykacyjną, zwiększa swoje szanse na odzyskanie długów, natomiast dla dłużnika może to być okazja do zaplanowania działań mających na celu wyjście z długów.
W przypadku pytań zapraszamy do kontaktu osobistego. Zespół EWRA Sp. N. Niespłacone przez kontrahentów zobowiązania są główną przyczyną zatorów płatniczych i poważnych kłopotów finansowych w firmie. Dlatego warto rozważyć każdą możliwość odzyskania pieniędzy. Jedną z nich jest sprzedaż długów. Wszelkie kwestie dotyczące przeniesienia długu na osobę trzecią reguluje Kodeks Cywilny (art. 509 - 518). Firma może dokonać cesji wierzytelności bez zgody płatnika - musi go jednak o tym powiadomić. Po przekazaniu takiej informacji zadłużony przedsiębiorca jest zobowiązany do spłaty zobowiązania na rzecz nabywcy wierzytelności. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy w umowie między firmą a kontrahentem wyraźnie zastrzeżono, że cesja jest zakazana lub możliwa jedynie za zgodą płatnika. Sprzedaż długów sprawia, że nowy wierzyciel nabywa jednocześnie wszelkie związane z nimi prawa, w tym roszczenia o zaległe odsetki.
Giełda wierzytelności (długów) jest rejestrem informacji gospodarczych o wierzytelnościach wystawionych na sprzedaż. Podstawą prawną jej działalności jest Kodeks Cywilny (art. 509 -518), art. 4 ustawy o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych oraz art. Sprzedaż długów na giełdzie wierzytelności polega na podaniu do publicznej wiadomości informacji o zadłużeniach wraz z ofertą ich wykupu. Przepisy o ochronie danych osobowych zezwalają na przetwarzanie takich danych w prawnie uzasadnionych celach administracyjnych - w tym wypadku odzyskaniu należności od zadłużonych przedsiębiorców. Odsprzedaż długu wiąże się z udostępnieniem takich informacji jak: imię i nazwisko/nazwę firmy, adres (bez numeru nieruchomości i numeru lokalu mieszkalnego), NIP oraz wartość wierzytelności. Muszą być także potwierdzone stosowną dokumentacją. W Polsce działa obecnie wiele giełd wierzytelności, które dostępne są za pośrednictwem Internetu. Jedną z nich jest popularny portal www.verif.pl należący do Grupy Kapitałowej KRUK. W większości przypadków głównymi klientami giełd wierzytelności są firmy windykacyjne, dla których skup długów oraz późniejsza windykacja należności stanowią główną formę działalności. Co ważne, nie każda firma windykacyjna będzie w równym stopniu zainteresowana konkretnym długiem - część z podmiotów działających na rynku obrotu wierzytelnościami specjalizuje się w określonym typie zadłużeń (np. Przedsiębiorca nie zawsze ma czas oraz odpowiednie zasoby do dochodzenia roszczeń od kontrahentów).
Sprzedaż długów na giełdzie długów pomaga w szybszym odzyskaniu należności. To dobre rozwiązanie dla firm, które potrzebują szybkiego zastrzyku gotówki. Uzyskana kwota jest zazwyczaj mniejsza niż sam dług, jednak przedsiębiorca nie ponosi dodatkowych kosztów związanych z jego windykacją. Ponadto wystawienie informacji o zadłużeniu na giełdzie długów może być dla płatnika motywacją do jego spłaty. Z prezentowanych danych korzystają bowiem także przedsiębiorcy, którzy planują podpisanie umowy z nowym partnerem biznesowym. Jeśli dana firma widnieje na liście dłużników, jest to sygnał, że nie warto z nią współpracować. Zrealizowanie zaległych należności (spłata długu) może z powrotem podnieść wiarygodność firmy.
Na giełdzie długów można sprzedać w zasadzie każdy dług. Wierzytelność musi być jednak potwierdzona odpowiednimi dokumentami, takimi jak: wyrok sądu, umowa sprzedaży lub najmu, weksel, umowa pożyczki czy potwierdzenie wpłacenia zaliczki. Sprzedaż długów rekomendowana jest przedsiębiorstwom, które borykają się z problemami finansowymi i potrzebują pilnego napływu gotówki. Korzyści z przeniesienia wierzytelności na inny podmiot to przede wszystkim szybkie odzyskanie choć części długu. Przedsiębiorca przestaje być także obarczony ryzykiem niewypłacalności zadłużonego kontrahenta oraz nie musi pokrywać dodatkowych kosztów związanych z prowadzeniem windykacji. Ponadto oczekiwanie na wyrok i egzekucję komorniczą również jest ryzykowne. Warto jednak podkreślić, że nie każdą wierzytelność uda się sprzedać. Firmy windykacyjne weryfikują dokładnie sytuację zadłużonego przedsiębiorstwa oraz oceniają realne szanse na odzyskanie długu.
Ten odcinek podcastu Prawo dla Biznesu to przykład, że giełdy długów są formą windykacji, która łączy aspekty prawne, finansowe i technologiczne. W praktyce giełdy długów i BIG (Biura Informacji Gospodarczej) nie są tym samym, lecz pełnią odrębne funkcje. Wpis do BIG wpływa na wiarygodność finansową, natomiast giełda długów umożliwia sprzedaż i zakup wierzytelności, a także publikację długu dla szerokiego grona odbiorców. Różnice w funkcjach przekładają się na decyzje przedsiębiorców, kiedy warto wykorzystać które narzędzie.
Kiedy wpis może nie przynieść oczekiwanych rezultatów? Reakcja zależy od konkretnej sytuacji. Jeśli dłużnik zakończył działalność i nie planuje kontynuować, efekt może być ograniczony. Dlatego przed podjęciem decyzji warto odpowiedzieć sobie, jaki efekt ma przynieść konkretne działanie. Najlepsze rezultaty przynoszą firmy, które prowadzą uporządkowaną komunikację: przypominanie o terminie płatności, wyjaśnianie przyczyn opóźnienia, próby polubownego rozwiązania sprawy. Jeśli mimo to dłużnik nie reguluje zobowiązań, wpis do BIG może stać się naturalnym kolejnym etapem procesu. W niektórych przypadkach sprzedaż długu na giełdzie długów okazuje się skuteczniejsza niż kolejne wezwania do zapłaty, bo nowy nabywca zwykle podejmuje intensywniejsze działania windykacyjne.
Ważne, aby pamiętać o zgodności działań z prawem, o minimalizacji danych ujawnianych na giełdzie, a także o ochronie dóbr osobistych dłużnika. W kontekście ochrony danych osobowych (RODO) istnieją konkretne zasady i ograniczenia dotyczące podstaw przetwarzania danych, zakresu danych oraz informowania dłużnika o przetwarzaniu danych. Umowy z biurami informacji gospodarczej i cesje wierzytelności wymagają odpowiednich klauzul i powiadomień. Zyskiem z dobrze prowadzonej windykacji jest transparentność i zaufanie pomiędzy wierzycielami, nabywcami wierzytelności a samymi dłużnikami.
Podsumowując, giełdy długów i BIG to dwie odrębne drogi odzyskiwania należności, które mogą wzajemnie się uzupełniać. Wprowadzenie długu na giełdę może przyspieszyć negocjacje, zwiększyć widoczność wierzytelności i umożliwić zakup przez firmy windykacyjne. Jednocześnie wpis do BIG wpływa na wiarygodność dłużnika w oczach banków i partnerów biznesowych, co bywa kluczowe dla kontynuowania działalności firmy lub jej finansowania. Kluczowa jest przemyślana strategia windykacyjna, w której narzędzia te stanowią element szerszego procesu odzyskiwania należności, a nie jedyną decyzję.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
- Czy wpis do BIG oznacza, że dłużnik na pewno zapłaci? Nie. Wpis może zwiększyć motywację do uregulowania zobowiązania, ale nie daje gwarancji odzyskania należności. Jego skuteczność zależy między innymi od sytuacji finansowej oraz planów biznesowych dłużnika.
- Czy giełda długów pomaga odzyskać należność? Może zwiększyć szanse na rozpoczęcie rozmów z dłużnikiem, zwłaszcza gdy zależy mu na zachowaniu wiarygodności. Sama publikacja nie gwarantuje jednak spłaty zobowiązania.
- Kiedy warto wpisać dłużnika do BIG? Najczęściej wtedy, gdy wcześniejsze próby polubownego odzyskania należności nie przyniosły efektów, a wierzyciel realizuje kolejne etapy przyjętej procedury odzyskiwania długu.
- Czy Efficenter i CFRI mogą prowadzić egzekucję? Tak, po uzyskaniu tytułu wykonawczego i odpowiednich etapach postępowania sądowego. Sprzeciw od nakazu zapłaty lub pełna droga postępowania to standardowy scenariusz obrony dłużnika.
tags: #windykacja #efficenter #wpisanie #na #gielde #czy