Windykacja vs. Odszkodowanie: Kluczowe Różnice i Prawa Poszkodowanych
Dochodzenie roszczeń odszkodowawczych lub zadośćuczynienia może być skomplikowanym procesem, zwłaszcza gdy po drugiej stronie stoi firma windykacyjna lub ubezpieczyciel. Warto zrozumieć kluczowe różnice między windykacją a dochodzeniem odszkodowania oraz swoje prawa w tych sytuacjach.
Czym jest odszkodowanie i zadośćuczynienie?
Odszkodowanie to świadczenie pieniężne mające na celu naprawienie szkody majątkowej, czyli strat materialnych poniesionych przez poszkodowanego. Obejmuje ono straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. W przypadku uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, odszkodowanie obejmuje wszelkie wynikłe z tego koszty, w tym koszty leczenia, rehabilitacji, zakupu leków czy sprzętu medycznego, a także utracony dochód.
Zadośćuczynienie natomiast ma na celu zrekompensowanie szkody niemajątkowej, czyli tzw. krzywdy. Dotyczy ono cierpień fizycznych i psychicznych, bólu, stresu, utraty radości życia, naruszenia dóbr osobistych, takich jak cześć, nazwisko, wizerunek czy prywatność. Zadośćuczynienie jest świadczeniem uznaniowym, którego wysokość zależy od indywidualnej oceny sądu, biorąc pod uwagę całokształt doznanej krzywdy.
Warto podkreślić, że odszkodowanie i zadośćuczynienie to dwa różne świadczenia, choć często mogą być dochodzone w jednej sprawie sądowej. Prawo dopuszcza możliwość dochodzenia obu tych roszczeń jednocześnie.
Windykacja a prawa poszkodowanych
Wiele osób, wobec których prowadzone są działania windykacyjne, zgłasza naruszenie ich dóbr osobistych. W pierwszej kolejności należy wskazać, że pomawianie innej osoby o postępowanie lub właściwości, które mogą ją poniżyć w opinii publicznej, jest zakazane i stanowi przestępstwo z art. 212 kodeksu karnego. Jeśli sprawca używa środków komunikacji masowej, może być także skazany na karę więzienia. Nie ma tego przestępstwa, jeżeli zarzut sprawcy jest prawdziwy.
Dodatkowo, ustawodawca wprowadził do regulacji karnych także przestępstwo znieważenia publicznego. Oba te przestępstwa ścigane są z oskarżenia prywatnego, co oznacza, że organy ścigania (np. policja) nie podejmują działań w celu pociągnięcia sprawcy do odpowiedzialności karnej.
Ustawodawca wymienia przykłady dóbr osobistych, takie jak: zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska. W orzecznictwie sądowym pojęcie to jest rozszerzane, obejmując również dobre imię.
Ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie naruszenia, osoba poszkodowana może żądać usunięcia jego skutków, w tym złożenia oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Może również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny.
Wielu osobom wydaje się, że jednorazowe wezwanie do zapłaty lub jedna nieprzyjemna rozmowa telefoniczna wystarczą, aby uzyskać odszkodowanie/zadośćuczynienie. Nawet jeśli po jednorazowym zdarzeniu czujemy się pokrzywdzeni, dla sądu może to być niewystarczające.
Nękająca windykacja, polegająca na nadmiernym, uporczywym i dręczącym kontakcie z dłużnikiem, naruszająca jego spokój i nakierowana na zastraszenie, nie może być oceniana inaczej niż jako wadliwa i niedopuszczalna. Działanie polegające na komunikowaniu się z dłużnikiem więcej niż kilka razy w krótkim okresie jest zbyt intensywne i uporczywe. Jest to tym bardziej naganne zachowanie, gdy dłużnik wyraźnie oświadczył, że nie życzy sobie dalszych kontaktów.
Postępowanie likwidacyjne i sądowe
W przypadku szkód komunikacyjnych likwidowanych z OC sprawcy, ubezpieczyciel ma ustawowy obowiązek przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego w terminie 30 dni od zgłoszenia szkody. Termin ten może być przedłużony do 90 dni w szczególnych przypadkach, co jest niestety często nadużywane przez zakłady ubezpieczeń.
W sytuacjach, gdy za szkodę odpowiada podmiot niebędący ubezpieczycielem (np. osoba fizyczna lub pracodawca), postępowanie przedsądowe prowadzone jest w odmienny sposób. Okres jego trwania zależy od ilości materiału dowodowego, w tym specjalistycznych opinii.
Świadomość ubezpieczyciela, że poszkodowany jest należycie reprezentowany, może wpłynąć na chęć uniknięcia zaniżania należnych świadczeń. Doświadczony pełnomocnik potrafi tak pokierować postępowaniem, by uzyskać maksymalną kwotę roszczenia, często bez ponoszenia kosztów postępowania.
Etap postępowania sądowego zaczyna się od wniesienia pozwu. Czas jego trwania zależy od wielu czynników, takich jak charakter sprawy, liczba stron, jakość materiału dowodowego, opinie biegłych, obciążenie sądów oraz sposób pracy sędziego. Wyroki sądów pierwszej instancji często są zaskarżane, co dodatkowo wydłuża postępowanie.
Kancelaria specjalizująca się w sprawach odszkodowawczych
Jedną z wiodących specjalizacji prowadzonej przez kancelarie adwokackie są sprawy odszkodowawcze. Lata praktyki i setki skutecznie reprezentowanych klientów w sprawach o odszkodowanie lub zadośćuczynienie stanowią gwarancję rzetelnej oceny sytuacji, podejmowania optymalnych decyzji i właściwego prowadzenia spraw na każdym etapie.
Powierzając prowadzenie sprawy kancelarii, można być pewnym, że wszelkie czynności podejmowane będą z najwyższą dbałością o interes osoby poszkodowanej, aby uzyskać jak najwyższe świadczenie, niepomniejszone o koszty sądowe.
Doświadczony prawnik potrafi tak pokierować postępowaniem, by uzyskać maksymalną kwotę dochodzonego roszczenia bez ponoszenia dodatkowych kosztów. Kancelarie działają na terenie całego kraju, a współpraca może przybrać formę online, niezależnie od miejsca zamieszkania klienta.
Przykładowa sprawa: naruszenie dóbr osobistych przez windykację
W jednej z przedstawionych spraw powód dochodził zasądzenia kwoty 3 000 zł tytułem odszkodowania za naruszenie jego prywatności, miru domowego i ciszy nocnej w wyniku ciągłych i uporczywych telefonów od firmy windykacyjnej, domagającej się spłaty rzekomego zadłużenia. Działania pracowników pozwanej Spółki znacząco utrudniały powodowi wykonywanie obowiązków zawodowych.
Strona pozwana zarzuciła m.in. brak dostatecznego określenia strony pozwanej w pozwie. Podkreśliła, że podejmowane działania windykacyjne były zgodne z prawem, a ich podstawę stanowił tytuł wykonawczy.
Sąd uznał jednak, że czynności windykacyjne podejmowane przez pracowników strony pozwanej należało uznać za bezprawne. Intensywność kontaktów telefonicznych z upływem czasu zwiększała się, a działania te kontynuowano pomimo kwestionowania przez powoda istnienia wierzytelności i żądania zaprzestania połączeń.
Wyrok ten potwierdza kształtującą się linię orzeczniczą polskich sądów, wskazującą, że odzyskiwanie należności nie uświęca środków, a nadmierna windykacja może prowadzić do naruszenia dóbr osobistych dłużnika i obowiązku zapłaty zadośćuczynienia.
Podsumowanie
Dochodzenie odszkodowania i zadośćuczynienia wymaga wiedzy prawniczej i doświadczenia. W przypadku działań windykacyjnych, które naruszają dobra osobiste, poszkodowany ma prawo dochodzić swoich praw na drodze sądowej. Profesjonalna pomoc prawna jest kluczowa dla skutecznego uzyskania należnego świadczenia.
tags: #windykacja #przegrala #sprawe #odszkodowanie #zadoscuczynienie