Do wszczęcia egzekucji konieczna jest inicjatywa wierzyciela. Jednak przed wszczęciem egzekucji wierzyciel musi najpierw złożyć pozew o zapłatę do sądu w celu uzyskania wyroku lub nakazu zapłaty, w którym została zasądzona od dłużnika na rzecz wierzyciela należność pieniężna. Po uprawomocnieniu się wyroku wierzyciel musi złożyć w sądzie, który wydał orzeczenie, wniosek o nadanie wyrokowi klauzuli wykonalności. W przypadku nakazów zapłaty oraz wyrokowi zasądzającym alimenty sąd klauzulę wykonalności nadaje z urzędu i doręcza go wierzycielowi.
Tytułem egzekucyjnym jest dokument stwierdzający obowiązek określonego świadczenia, jeżeli przepisy tak stanowią. Z tytułu egzekucyjnego musi wynikać, kto jest wierzycielem, a kto dłużnikiem, oraz jaka jest treść roszczenia wierzyciela, a zarazem obowiązku świadczenia dłużnika. Zgodnie z art. 776 KPC, tytułem wykonawczym jest tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności. Nadanie tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności jest zezwoleniem na przeprowadzenie egzekucji, czyli zastosowanie przymusu państwowego w tym postępowaniu, na podstawie istniejącego tytułu egzekucyjnego. Przez nadanie klauzuli wykonalności tytuł egzekucyjny staje się tytułem wykonawczym. Klauzula wykonalności jest zezwoleniem na przeprowadzenie egzekucji, czyli na zastosowanie przymusu państwowego, na podstawie istniejącego tytułu egzekucyjnego.
Sąd nadaje klauzulę wykonalności w następującym brzmieniu: “W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej dnia ........ 20... r. Sąd ........ w ........ stwierdza, że niniejszy tytuł uprawnia do egzekucji w całości/w zakresie .... oraz poleca wszystkim urzędom oraz osobom, których to może dotyczyć, aby postanowienia tytułu niniejszego wykonały a gdy o to prawnie będą wezwane, udzieliły pomocy. Tytuł egzekucyjny po nadaniu mu klauzuli wykonalności staje się tytułem wykonawczym.

Wniosek egzekucyjny ma podstawowe znaczenie dla postępowania egzekucyjnego, ponieważ organ egzekucyjny jest związany wnioskiem wierzyciela. Organ egzekucyjny nie może wyjść poza jego żądanie, nawet jeżeli z tytułu wykonawczego wynika co innego. Wniosek powinien spełniać wymogi formalne określone w art. 797 KPC.
Świadczenie powinno wynikać z tytułu wykonawczego. Może ono być określone w wysokości, jaką wymienia tytuł wykonawczy, z podaniem dokładnej pretensji głównej, należności ubocznych, zwłaszcza odsetek, ich wysokości i daty, od której należy je liczyć.

Samo złożenie wniosku egzekucyjnego do komornika nie musi stanowić podstawy podjęcia czynności egzekucyjnych. W literaturze panuje zgodny pogląd, że jeżeli wniosek nie zawiera któregoś z wymaganych elementów, jest tylko pismem procesowym, które nie może wywołać zamierzonych skutków. Niezbędne jest również określenie we wniosku sposobu egzekucji. Brak wskazania we wniosku sposobu egzekucji stanowi przeszkodę do jej prowadzenia (art. 797 i 799 § 1 KPC) i podlega uzupełnieniu w trybie art. 130 KPC.
Komornik nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności tytułu wykonawczego i wykonuje tytuł zgodnie z wnioskiem wierzyciela. Na wierzycielu spoczywa obowiązek zastosowania najmniej uciążliwego sposobu egzekucji (art. 799 § 1 KPC). Nawet zastosowanie przez wierzyciela sposobu uciążliwego dla dłużnika nie uzasadnia odmowy prowadzenia przez komornika egzekucji, ponieważ wierzyciel decyduje o toku egzekucji i jej zakresie (art. 804 KPC).
Inicjując egzekucję, wierzyciel we wniosku musi dokładnie oznaczyć świadczenie, jakie ma być spełnione, oraz wskazać sposób egzekucji (art. 797 i 799 § 1 KPC). Komornik nie może zastosować innego sposobu egzekucji niż zgłoszony we wniosku. Wskazanie przez wierzyciela tylko rodzaju egzekucji, bez wyraźnego oznaczenia sposobu, nie spełnia wymogów określonych w art. 797 KPC. Tak samo nie może powodować podjęcia czynności egzekucyjnych ogólnikowe stwierdzenie wierzyciela, że domaga się prowadzenia egzekucji z całego majątku dłużnika.
Wierzyciel zobowiązany jest popierać egzekucję, składać odpowiednie wnioski i wyjaśnienia. Komornik zobowiązany jest wezwać dłużnika do złożenia wyjaśnień co do przedmiotów służących do zaspokojenia wierzyciela (art. 761 i 801 KPC), jeżeli wierzyciel usprawiedliwi niemożność uzupełnienia wniosku egzekucyjnego przez wskazanie mienia, z którego ma być prowadzona egzekucja. O konieczności wskazania przez wierzyciela przedmiotów służących do zaspokojenia roszczenia mowa jest w art. 801 KPC.
Obowiązek współpracy wierzyciela z komornikiem wynika również z art. 822 KPC - w sytuacji, kiedy dłużnik przedstawi nie budzący wątpliwości dowód na piśmie, że obowiązku swego dopełnił, wierzyciel musi to potwierdzić.
Art. 8 ust. 5 Ustawy o komornikach sądowych i egzekucji stanowi, że wierzyciel ma prawo wyboru komornika na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyjątkiem spraw o egzekucję z nieruchomości oraz spraw, w których przepisy o egzekucji z nieruchomości stosuje się odpowiednio.

tags: #wniosek #egzekucyjny #art #8 #ustawy #o