Zajęcie wynagrodzenia przez urząd skarbowy – co powinieneś wiedzieć?
Zajęcie rachunku bankowego przez urząd skarbowy oznacza utratę swobody dysponowania zgromadzonymi na nim pieniędzmi. Blokada uniemożliwia dysponowanie i korzystanie ze środków zgromadzonych na koncie. Szef KAS ma prawo ją zarządzić na okres nie dłuższy niż 72 godziny. Blokada może być przedłużona na oznaczony czas, nie dłuższy niż 3 miesiące. Środki znajdujące się na zablokowanym rachunku bankowym nie podlegają, co do zasady, zajęciu w postępowaniu egzekucyjnym (ani sądowym, ani administracyjnym). Określa to art. 890 § 12 K.p.c. oraz art. 81 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Bank musi jednak zrealizować zajęcie urzędu skarbowego dotyczące należności podatkowych lub celnych. Pieniądze z zablokowanego konta zostaną również przekazane na zasądzone alimenty i renty o charakterze alimentacyjnym zasądzone tytułem odszkodowania, a także wynagrodzenia ze stosunku pracy wraz z zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składkami na ubezpieczenia społeczne, jeżeli urząd skarbowy przejął ich egzekucję w wyniku zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej. Realizacja zajęcia w tym przypadku jest jednak dozwolona tylko do wysokości nieprzekraczającej kwoty minimalnego wynagrodzenia (tj. w 2018 r. 2.100 zł).
Zajęcie rachunku bankowego oznacza dla podatnika ograniczenie prawa do dysponowania posiadanymi środkami - do wysokości zajętej wierzytelności. Dozwolone są jednak wypłaty na pensje dla pracowników oraz należne od nich zaliczki na podatek dochodowy i składki na ubezpieczenia społeczne. Z rachunków osobistych można co miesiąc pobrać 1.575 zł. Podatnikowi wolno podjąć z zajętego konta środki na pokrycie: zasądzonych alimentów, rent o charakterze alimentacyjnym zasądzonych tytułem odszkodowania, a także bieżących wynagrodzeń za pracę swoich pracowników oraz należnych od tych poborów składek na ubezpieczenia społeczne i podatku dochodowego od osób fizycznych. Przewiduje to art. 54a Prawa bankowego. Wypłata na pensje może nastąpić po złożeniu w banku odpisu listy płac lub innego wiarygodnego dowodu. Przedłożone dokumenty powinny odzwierciedlać wysokość bieżących wynagrodzeń - których termin płatności jeszcze nie upłynął. Środki na alimenty i renty o charakterze alimentacyjnym otrzymuje się na podstawie tytułu stwierdzającego obowiązek podatnika do płacenia tych świadczeń, np. orzeczenia sądowego zaopatrzonego w klauzulę wykonalności.
Bank, po otrzymaniu zawiadomienia o zajęciu, nie ma prawa wypłacić podatnikowi pieniędzy do wysokości zajętej wierzytelności, czyli do sumy dochodzonej należności, odsetek za zwłokę i kosztów egzekucyjnych. Konto pozostaje otwarte, a podatnikowi wolno swobodnie dysponować nadwyżką ponad zajętą kwotę. Zajęta kwota musi być jednak niezwłocznie przekazana urzędowi skarbowemu (chyba że istnieją przeszkody w dokonaniu wpłaty). Zajęcie nie traci ważności, jeżeli w momencie dostarczenia do banku zawiadomienia na koncie nie ma środków wystarczających na pokrycie całego zadłużenia. Podatnik otrzymuje odpis zawiadomienia skierowanego do banku.
Kwota wolna od zajęcia
Zakaz wypłat nie dotyczy tzw. kwoty wolnej od zajęcia (art. 54a Prawa bankowego). Kwota wolna obowiązuje w przypadku zajęcia rachunków osobistych osoby fizycznej, czyli oszczędnościowych, oszczędnościowo-rozliczeniowych oraz terminowych lokat oszczędnościowych. Środki pieniężne znajdujące się na wymienionych kontach są wolne od zajęcia w każdym miesiącu kalendarzowym, w którym obowiązuje zajęcie, do wysokości 75% minimalnego wynagrodzenia przysługującego pracownikowi zatrudnionemu w pełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy. Kwota wolna od zajęcia nie zależy od liczby zawartych umów o prowadzenie wspomnianych rachunków bankowych. Środki pieniężne zdeponowane na koncie prowadzonym dla kilku osób są wolne od zajęcia do wspomnianego pułapu niezależnie od liczby współposiadaczy konta.
Minimalne wynagrodzenie za pracę w 2018 r. wynosiło 2.100 zł. Bank nie może ponadto w ramach realizacji zajęcia egzekucyjnego przekazać środków znajdujących się na rachunkach osobistych pochodzących ze świadczeń, dodatków i zasiłków wymienionych w art. 54a Prawa bankowego. Są to m.in. wpłat dokonywanych do pracowniczego planu kapitałowego, w rozumieniu ustawy z 4 października 2018 r.
Zgodnie z art. 8 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jeśli wykaże Pan, że od roku produkcji telewizora upłynęło więcej niż 5 lat, telewizor nie będzie podlegał egzekucji.
Zgodnie z art. 871 par. 1 pkt 1 kodeksu pracy - od potrąceń sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych, na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne, wolna jest - kwota wynagrodzenia za pracę stanowiąca równowartość minimalnego wynagrodzenia, ustalonego na podstawie odrębnych przepisów, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz wpłat dokonywanych do pracowniczego planu kapitałowego, jeżeli pracownik nie zrezygnował z ich dokonywania.
W zakresie:
- 75% kwoty stanowiącej równowartość minimalnego wynagrodzenia za pracę, mogą być natomiast potrącane przez pracodawcę - zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi,
- 90% kwoty stanowiącej równowartość minimalnego wynagrodzenia za pracę - kary pieniężne, które pracodawca może zastosować wobec pracownika (za nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy lub przepisów przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia, stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości albo w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu lub spożywanie alkoholu lub zażywanie środka działającego podobnie do alkoholu w czasie pracy).
Kwotę wolną od potrąceń można zmniejszyć proporcjonalnie tylko w przypadku pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy (stanowi o tym art. 871par 2 kodeksu pracy). Natomiast, gdy pracownik jest zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy, ale nie przepracował pełnego miesiąca (np. w związku z ustaniem stosunku pracy w trakcie miesiąca) - brak jest przepisów pozwalających na zmniejszenie kwoty wolnej od potrąceń. Jeżeli wynagrodzenie pełnoetatowego pracownika do wypłaty ze względu na zatrudnienie go tylko przez część miesiąca, będzie niższe niż minimalne, a tym samym niższe niż obowiązująca pracownika wysokość kwoty wolnej od potrąceń - pracodawca nie będzie mógł dokonać potrącenia niealimentacyjnego z wynagrodzenia pracownika.
Powyższa kwota wolna od potrąceń, to jednak nie jedyne obowiązujące ograniczenie, w zakresie możliwości dokonywania potrąceń określonych należności z wynagrodzenia za pracę. sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne oraz zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi przez pracodawcę - nie mogą ponadto przekraczać 1/2 wynagrodzenia, ałącznie z potrąceniami sumy egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych - 3/5 wynagrodzenia.
Egzekucji do pełnej wysokości, na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych, podlegają natomiast - nagroda z zakładowego funduszu nagród, dodatkowe wynagrodzenie roczne oraz należności przysługujące pracownikom z tytułu udziału w zysku lub w nadwyżce bilansowej.
Obowiązuje również kolejność dokonywania potrąceń, zgodnie z którą - w pierwszej kolejności potrącane są sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych, a dopiero następnie, kolejno:
- sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne,
- zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi przez pracodawcę
- i ostatecznie kary pieniężne, które pracodawca zastosował wobec pracownika.
Inne niż wyżej wymienione należności, mogą być natomiast potrącane z wynagrodzenia pracownika wyłącznie za jego zgodą, wyrażoną w formie pisemnej. Wówczas - od potrąceń (dokonywanych z uwzględnieniem tych, na które pracownik wyraził zgodę) wolna jest:
- kwota stanowiąca równowartość minimalnego wynagrodzenia za pracę - w przypadku potrąceń dokonywanych na rzecz pracodawcy
- i odpowiednio 80% kwoty stanowiącej równowartość minimalnego wynagrodzenia za pracę - w przypadku potrąceń innych należności (niż te potrącane na rzecz pracodawcy).
Zmniejszenie kwoty wolnej od potrąceń do 80% minimalnego wynagrodzenia za pracę - w związku z „dramatycznym stanem egzekucji w naszym kraju” i faworyzowaniem dłużników kosztem wierzycieliW dniu 20 lipca 2025 r. do Sejmu została złożona petycja obywatelska nr BKSP-155-X-622/25, której przedmiotem jest postulat podjęcia przez sejmową Komisję do Spraw Petycji inicjatywy ustawodawczej, polegającej na zmianie art. 871 par. 1 pkt 1 kodeksu pracy w taki sposób, aby - potrącanie sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne, było dopuszczalne w takich granicach, aby wolna od potrąceń pozostała kwota stanowiąca równowartość 80% (a nie jak obecnie - 100%) minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Petytorka postuluje nadanie art. 871 par. 1 pkt 1 kodeksu pracy następującego brzmienia:„Wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości:1) 80% minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz wpłat dokonywanych do pracowniczego planu kapitałowego, jeżeli pracownik nie zrezygnował z ich dokonywania - przy potrącaniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne.”
Swoje żądanie, autorka petycji uzasadnia „dramatycznym stanem egzekucji w naszym kraju”, który, w jej ocenie - spowodowany jest „deprecjonowaniem od wielu lat postępowania egzekucyjnego w Polsce poprzez coraz większe ograniczenia w samej egzekucji, stanowiące pro dłużnicze, a jednocześnie przeciwne interesom Wierzyciela przepisy”. „Wprowadzanie kolejnych i uprzednich ograniczeń w egzekucji przez Ustawodawcę ten stan jedynie pogłębia, co w konsekwencji powoduje stan permanentnej nieskuteczności egzekucji, której wszak celem i zadaniem jest wyegzekwowanie roszczenia od Dłużników na rzecz Wierzycieli” - argumentuje.
Autorka postulatu podnosi argument corocznych podwyżek kwot minimalnego wynagrodzenia za pracę (a niekiedy nawet dwukrotnych jego aktualizacji w ciągu roku), przy braku jakichkolwiek zmian w zakresie możliwości dokonywania zajęć komorniczych z tego wynagrodzenia. W jej ocenie - minimalne wynagrodzenie za pracę w aktualnie obowiązującej wysokości (tj. 4666 zł brutto, a 3510,92 zł netto) - bez wątpienia, stanowi kwotę „znacznie powyżej kwoty, która umożliwia tzw. „przeżycie” (…), co powinno implikować możliwość dokonywania zajęć komorniczych”. Obecnie przepisy uniemożliwiające dokonywanie zajęć komorniczych na minimalnym wynagrodzenia za pracę „stanowią wyraz „patologii egzekucyjnej” i prowadzą do omijania prawa przez dłużników, a nie o to wszak chodzi ustawodawcy.” - podsumowuje petytorka, wnosząc o „pochylenie się” nad problemem i realizację proponowanych zmian, w celu urealnienia postępowania egzekucyjnego.
Jeżeli postulowane w ww. petycji zmiany zostałyby wprowadzone - wolna od potrąceń sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne (biorąc pod uwagę aktualnie obowiązującą kwotę minimalnego wynagrodzenia za pracę) - byłaby kwota 2808,74 zł (tj. 80% z 3510,92 zł), a nie pełna kwota minimalnego wynagrodzenia netto, tj. 3510,92 zł.
Zajęcie wynagrodzenia za pracę
Zajęcie wynagrodzenia za pracę jest dokonane z chwilą doręczenia pracodawcy zawiadomienia o zajęciu. Podstawą wystawienia tytułu wykonawczego na pracodawcę jest postanowienie wydane na postawie wyniku kontroli, podczas której stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętego wynagrodzenia organowi egzekucyjnemu. Dodatkowo na pracodawcę i, który nie wykonuje lub nienależycie wykonuje ciążące na nim obowiązki związane z egzekucją lub zabezpieczeniem wierzytelności lub prawa majątkowego, można nałożyć karę pieniężną do wysokości 3.800 zł. Podstawa prawna: art. 87, art. 871 ustawy z 26 czerwca 1974 roku (tekst jednolity: Dz.U. z 2019 r. poz. 1043 z późn.zm.); art. 71a, art.. 71b, art. 72, art. 168e ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz.U. z 2019 r. poz.
Komornik ma obowiązek wysłania do pracodawcy pisma o zajęciu wynagrodzenia pracownika, powołując się na wyrok sądu zaopatrzony w klauzulę wykonalności. przeszkodach, które powodują, że wynagrodzenie nie może zostać przekazane komornikowi, np. czy jest już zajęte przez innego komornika lub inny organ egzekucyjny, np. Niedopełnienie tych formalności grozi karą grzywny dla pracodawcy w wysokości 5000 zł, która może być powtarzana w razie dalszego uchylania się od obowiązku informacyjnego, zgodnie z art. 168e § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Osoba, która odpowiada za należyte wykonanie zajęcia, a dopuściła się zaniedbań, może otrzymać karę pieniężną w wysokości do 3.800 zł. Jeżeli pracodawcą jest osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, sankcję nakłada się na wyznaczonego pracownika, a gdy nie został on wyznaczony - na kierownika bezpośrednio odpowiedzialnego za realizację zajęcia, w spółce prawa handlowego - na odpowiedzialnego członka zarządu, natomiast w spółce cywilnej - na odpowiedzialnego wspólnika. Kara pieniężna może być powtarzana w przypadku uchylania się w dodatkowo wyznaczonych terminach od wykonania obowiązków wynikających z zajęcia egzekucyjnego. Opisana sankcja jest wymierzana na zasadzie uznania administracyjnego. Urząd skarbowy ma możliwość wyboru optymalnego rozstrzygnięcia, a motywy, którymi kierował się przy wymierzeniu kary pieniężnej i ustaleniu jej wysokości, powinien przedstawić w uzasadnieniu postanowienia o jej nałożeniu. Uznaniowość nie oznacza dowolności. Sądy administracyjne podkreślają w wydawanych orzeczeniach, że kara pieniężna powinna stanowić odczuwalną dolegliwość finansową, ale musi być sprawiedliwa, adekwatna do wagi naruszenia prawa i proporcjonalna do możliwości płatniczych karanego (por. wyrok NSA z dnia 6 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1759/13).
Wynagrodzenie ze stosunku pracy podlega egzekucji w zakresie określonym w przepisach Kodeksu pracy. Należność pieniężna, której zapłaty urząd skarbowy dochodzi w trybie egzekucji administracyjnej, może być ściągnięta wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi z poborów dłużnika. Zajęciu - na podstawie zawiadomienia przesłanego do pracodawcy - podlega część wynagrodzenia za pracę niezwolniona spod egzekucji. Pracodawca nie może wypłacać zajętej części pracownikowi, lecz musi przekazać ją urzędowi skarbowemu aż do pełnego pokrycia dochodzonej kwoty. Zachowuje ono moc również w przypadku zmiany stosunku pracy, nawiązania nowego stosunku pracy lub zlecenia z tym samym pracodawcą, a także przejęcia pracodawcy przez innego pracodawcę. W stosunku do egzekwowanej należności nieważne są rozporządzenia wynagrodzeniem przekraczające część wolną od zajęcia, których dokonano po zajęciu, a także wcześniej, jeżeli są wymagalne po zajęciu.
W 2020 roku płaca minimalna wynosiła 2600 zł brutto, czyli około 1920 zł netto. Minimalne wynagrodzenie jest wolne od zajęcia komorniczego. Poza kwotą, którą komornik musi zostawić do dyspozycji dłużnika, jest także maksymalny próg zajęcia wynagrodzenia wyższego niż płaca minimalna. Nie wszystkim dłużnikom niealimentacyjnym grozi zajęcie połowy pensji. Komornik może zająć 50% wynagrodzenia, jeśli dłużnik zarabia miesięcznie z tytułu umowy o pracę więcej niż 5300 zł brutto (dane na rok 2020).
Potrąceń należności z wynagrodzenia pracownika w miesiącu, w którym są wypłacane składniki wynagrodzenia za okresy dłuższe niż 1 miesiąc, dokonuje się od łącznej kwoty wynagrodzenia uwzględniającej te składniki wynagrodzenia, a to oznacza że od wszystkich składników wynagrodzenia w danym miesiącu należy dokonać potrąceń na zajęcie.
Pracodawca otrzymał z urzędu skarbowego zajęcie wynagrodzenia z tytułu zaległości w podatku dochodowym w kwocie 10 tys. zł. Osoba odpowiedzialna za realizację tego zajęcia zapomniała o potrąceniu z dwóch pensji odpowiednich kwot i przekazaniu ich do urzędu skarbowego. Czy grozi za to kara? TAK. Za niewykonanie lub nienależyte realizowanie przez pracodawcę obowiązków związanych z egzekucyjnym zajęciem przez urząd skarbowy wynagrodzenia pracownika grozi kara pieniężna.
Zajęcie wynagrodzenia z umów cywilnoprawnych
Sporo osób pracuje na umowach cywilnoprawnych. Jeśli mają długi, może mieć miejsce zajęcie wynagrodzenia z umowy zlecenia przez komornika. Dotyczy ono 100% wynagrodzenia. Można jednak zmniejszyć to zajęcie o połowę. Działania w tym celu musi jednak podjąć dłużnik. Wynika z niego, że do wszystkich świadczeń powtarzających się, których celem jest zapewnienie utrzymania, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu pracy, które nie pozwalają zająć całej pensji. Mimo więc, że wynagrodzenie z umowy zlecenia nie jest wynagrodzeniem z umowy o pracę, może w takich przypadkach zastosować przepisy o ochronie wynagrodzeń z Kodeksu pracy.
Komornicy dość szybko dowiadują się, gdzie dłużnik jest zatrudniony. Dotyczy to nie tylko umów o pracę, ale też umów cywilnoprawnych. Takie dane uzyskują z ZUS-u pytając o to, kto opłaca składki za dłużnika. Następnie wysyłają do pracodawców pisma z zajęciem komorniczym. Wynika z nich, że wypłata ma być przekazywana na konto komornika. W ten sposób następuje zajęcie wynagrodzenia z umowy zlecenia.
Przedsiębiorca, który otrzyma od komornika zajęcie komornicze wynagrodzenia zatrudnionej osoby powinien zwrócić uwagę na to, czy zajęcie dotyczy tylko wynagrodzenia z umowy o pracę, czy również z umów cywilnoprawnych. Jeśli komornik przysłał tylko zajęcie wynagrodzenia o pracę, a zatrudniona osoba pracuje na umowę zlecenie, to zajęcie nie dotyczy umowy zlecenia. Żeby zajęcie dotyczyło umów cywilnoprawnych, musi to wynikać z treści pisma od komornika.
Z reguły w treści pisma od komornika - zajęcie wynagrodzenia z umowy zlecenia jest mowa o tym, że komornikowi należy przekazać 100% zajętych kwot (aż do całkowitego spłacenia długu). To inaczej niż w przypadku zajęcia wynagrodzenia za pracę, gdzie już w pierwszym piśmie od komornika jest mowa o tym, że pracodawca powinien zastosować ograniczenia egzekucji wynikające z Kodeksu pracy:
- potrącenia nie mogą w sumie przekraczać połowy wynagrodzenia za pracę, a łącznie z potrąceniami na alimenty - trzech piątych wynagrodzenia;
- należy pozostawić pracownikowi kwotę odpowiadającą minimalnemu wynagrodzeniu za pracę (to ograniczenie nie dotyczy to sytuacji, gdy komornik ściąga pieniądze na alimenty).
Przedsiębiorca zatrudniający na podstawie umów cywilnoprawnych dostał od komornika pismo - zajęcie wynagrodzenia z umowy zlecenia dotyczące zatrudnionej u niego osoby, to ma obowiązek zastosować się do tego pisma. Przedsiębiorca nie może samemu zastosować przepisów Kodeksu pracy do zajęcia z umowy zlecenia i przekazać komornikowi - wbrew treści zajęcia komorniczego - tylko połowę wynagrodzenia. Powinien przekazać komornikowi 100% zajętej kwoty. Z przekazywaniem komornikowi mniejszej kwoty (50% wynagrodzenia) musi poczekać na pismo od komornika zawierające informację, że ma zostać zastosowane ograniczenie wynikające z Kodeksu pracy.
Osoba zatrudniona, której zajęto 100% wynagrodzenia, powinna:
- zażądać od komornika ograniczenia egzekucji;
- złożyć skargę na czynności komornika - w razie odmowy ograniczenia egzekucji.
Zatrudniony na umowę zlecenie może żądać od komornika ograniczenia egzekucji powołując się na art. 833 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego. Wynika z niego, że do wszystkich świadczeń powtarzających się, których celem jest zapewnienie utrzymania, należy stosować odpowiednio przepisy Kodeksu pracy o ograniczeniach egzekucji z umowy o pracę. We wniosku o ograniczenie egzekucji należy wykazać, że:
- wynagrodzenie z umowy zlecenia jest świadczeniem powtarzającym się, regularnym - np. że wpływa regularnie co miesiąc; można to zrobić załączając kopię umowy zlecenia;
- celem otrzymywanego wynagrodzenia jest zapewnienie utrzymania - bo np. stanowi jedyne lub główne źródło dochodu.
Następnie należy poczekać na reakcję komornika, który powinien ograniczyć zajęcie wynagrodzenia z umowy zlecenia, jeśli spełnione są opisane wyżej warunki. Jeżeli komornik odmówi ograniczenia egzekucji, należy złożyć skargę na czynności komornika. Jest na to tylko tydzień od dnia otrzymania od komornika pisma z odmową ograniczenia egzekucji. Skargę adresowaną do sądu rejonowego wnosi się do komornika.
Problem polega na tym, że w praktyce nawet, jeśli dłużnikowi uda się doprowadzić do ograniczenia egzekucji, to tylko z zastosowaniem pierwszego ograniczenia (pozostawienie mu połowy wynagrodzenia, a przy egzekucji alimentów - pozostawienie dwóch trzecich wynagrodzenia). Z reguły ani komornicy, ani sądy nie zgadzają się zastosować drugiego ograniczenia, czyli pozostawić dłużnikowi kwotę odpowiadającą minimalnemu wynagrodzeniu za pracę. Uznają, że nie nadaje się ono do stosowania do umów cywilnoprawnych. Efekt jest taki, że osoby zatrudnione na tzw. “umowach śmieciowych”, zarabiające mało, muszą się liczyć z tym, że po zajęciu komorniczym stracą zawsze co najmniej połowę wynagrodzenia. Zajęcie wynagrodzenia z umowy zlecenia jest dla nich więc bardziej niekorzystne, niż gdyby pracowały na umowę o prace.
Przykład 1. Jan Nowak zatrudniony na umowę zlecenie zarabiał miesięcznie 1.300 zł. Jego wynagrodzenie zostało w całości zajęte przez komornika. Egzekwowany dług nie dotyczył alimentów. Jan Nowak zażądał od komornika ograniczenia egzekucji w związku z tym, że otrzymywanie wynagrodzenie ma charakter powtarzający się i ma na celu zapewnienie mu utrzymania. Komornik ograniczył egzekucję do 50% wynagrodzenia. W rezultacie zajęciu nie podlega 650 zł. Gdyby komornik zastosował również przepisy Kodeksu pracy o ochronie minimalnego wynagrodzenia za pracę, to z powodu niskiego wynagrodzenia (mniejszego niż płaca minimalna), Jan Nowak zachowałby swoje całe wynagrodzenie.
Film edukacyjny z zakresu egzekucji komorniczej z wynagrodzenia za pracę
Zleceniodawca otrzymujący od komornika pisma dotyczące zajęcia wynagrodzenia zleceniobiorcy może zastanawiać się w jakiej wysokości dokonać potrącenia. Zmniejszenie kwoty wolnej od potrąceń sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne do kwoty stanowiącej równowartość 80% (a nie jak obecnie - 100%) minimalnego wynagrodzenia za pracę - to postulat petycji obywatelskiej, nad którą już niebawem „pochyli” się Sejm.
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przeciwne zmniejszeniu kwoty wolnej od potrąceń w ramach postępowania egzekucyjnego do 80% minimalnego wynagrodzenia za pracę, ale - nic nie jest jeszcze przesądzone. W piśmie z dnia 1 października 2025 r., co do postulatu zawartego w petycji w sprawie zmniejszenia kwoty wolnej od potrąceń w ramach postępowania egzekucyjnego do 80% minimalnego wynagrodzenia za pracę - swoje stanowisko zajęło Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. W opinii resortu - „przepis art. 871 § 1 pkt 1 k.p. ma charakter socjalny, pełni funkcję ochronną i jest instrumentem zabezpieczającym materialne interesy pracowników. Jest także wyrazem funkcji alimentarnej wynagrodzenia za pracę, które stanowi źródło utrzymania pracownika i jego rodziny. (…) W polskim systemie prawnym kategoria minimalnego wynagrodzenia stanowi ważne prawo ekonomiczne i socjalne, jest również ważną kategorią polityki społeczno - gospodarczej. Stąd też uzasadnione jest przyjęcie kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę jako kwoty wolnej od potrąceń przy potrącaniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne.” Z uwagi na powyższe - Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej „w najbliższym czasie” - „nie planuje podejmowania prac nad zmianą kodeksu pracy w zakresie kwoty wolnej od potrąceń (art. 871 par. 1 pkt 1).”
Pomimo negatywnego podejścia resortu pracy do zmiany przepisów postulowanej w petycji - na chwilę obecną, nic nie jest jeszcze przesądzone, ponieważ petycja została złożona równolegle do Sejmu, który jeszcze jej nie rozpatrzył. Petycja w sprawie zmiany art. 871 § 1 pkt 1 kodeksu pracy w taki sposób, aby potrącanie sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne, było dopuszczalne w takich granicach, aby wolna od potrąceń pozostała kwota stanowiąca równowartość 80% (a nie jak obecnie - 100%) minimalnego wynagrodzenia za pracę - w dniu 20 lipca 2025 r. została złożona w Sejmie, a 5 sierpnia 2025 r. skierowana do rozpatrzenia przez sejmową Komicję do Spraw Petycji. Na chwilę obecną, nie został jeszcze wyznaczony termin posiedzenia, podczas którego zostanie ona poddana obradom posłów, będących członkami ww. Komisji. Jeżeli Komisja przychyliłaby się do zawartego w petycji postulatu - będzie mogła podjąć inicjatywę ustawodawczą, mającą na celu wprowadzenie żądanych zmian.
tags: #zajecie #wynagrodzenia #za #prace #przez #urzad