Asesor komorniczy: zakres obowiązków i czynności wykraczające poza jego kompetencje
Asesor komorniczy to prawnik i pracownik kancelarii komorniczej, który przygotowuje się do pełnienia funkcji komornika sądowego. Jest to kluczowa postać w procesie egzekucji sądowej, zdobywająca praktyczne doświadczenie pod nadzorem doświadczonego komornika. Aby zostać asesorem, należy ukończyć studia prawnicze, dwuletnią aplikację komorniczą, zakończoną państwowym egzaminem pisemnym, a następnie zostać powołanym na stanowisko przez prezesa sądu apelacyjnego. Aplikant, po roku aplikacji, może zostać upoważniony przez komornika do samodzielnego wykonywania niektórych czynności egzekucyjnych. Po zdaniu egzaminu aplikant zostaje asesorem i wykonuje zadania zlecone przez komornika i pod jego nadzorem.
Obecnie asesorzy są mianowani przez ministra sprawiedliwości. Krajowa Rada Sądownictwa może zgłosić zastrzeżenia co do kandydatów, jeśli jednak nie zrobi tego w ciągu miesiąca, asesor zyskuje prawo do pełnienia obowiązków przez 4 lata. Od kandydatów na to stanowisko wymaga się ukończenia dwuletniej aplikacji komorniczej, podczas której szczegółowo zapoznają się ze specyfiką pracy komornika. Co istotne, praca asesora komorniczego nie ogranicza się do badania spraw i opracowywania dokumentów w kancelarii - bierze on również udział w czynnościach terenowych.
Asesor komorniczy nie jest funkcjonariuszem publicznym w rozumieniu art. 115 § 13 k.k. Podstawowe obowiązki asesora obejmują rejestrowanie spraw i księgowanie wpłat w kancelarii komorniczej, przygotowywanie dokumentów związanych z egzekucją (protokoły, opisy majątku), wykonywanie czynności terenowych (doręczanie pism, zajęcia ruchomości) oraz kontakt z wierzycielami i dłużnikami.
Uprawnienia asesora komorniczego
Podstawowe uprawnienia asesora komorniczego pozwalają mu na prowadzenie egzekucji świadczeń pieniężnych i w sprawach o zabezpieczenie roszczenia pieniężnego. Jednakże, istnieją istotne ograniczenia. Asesor może prowadzić egzekucje jedynie do kwoty stanowiącej równowartość stukrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego, z wyłączeniem egzekucji z nieruchomości. Co więcej, asesor może wykonywać czynności, o których mowa w art. 138 ust. 3 Ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, w tym samodzielne ustalenie miejsca zamieszkania dłużnika, wysłuchanie dłużnika, żądanie od niego wykazu majątku, a także żądanie wyjaśnień i informacji. Może również dokonywać zajęcia ruchomości, jednak bez możliwości odebrania dozoru nad nimi, a oznaczenie wartości zajętych ruchomości należy do komornika.
Czynności wykraczające poza zakres kompetencji asesora
Istnieje szereg czynności, których asesor komorniczy nie może samodzielnie wykonywać. Do najważniejszych należą:
- Samodzielne przeprowadzanie eksmisji.
- Orzekanie o zastosowaniu środków przymusu.
- Egzekucja z nieruchomości.
- Podejmowanie czynności poza kancelarią, z wyjątkiem ściśle określonych sytuacji (np. ustalenie miejsca zamieszkania dłużnika, zajęcie ruchomości).
- Rozstrzyganie spraw z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego.
- Decydowanie o tymczasowym aresztowaniu zatrzymanego.
W obecnym stanie prawnym asesorzy nie mają obowiązku zostawania komornikiem, dzięki czemu nie muszą podejmować ryzyka finansowego związanego z otwarciem kancelarii, jakie dla wielu z nich jest po prostu zbyt duże. Asesor może tymczasowo pełnić obowiązki komornika w ograniczonym zakresie, na przykład w przypadku jego urlopu czy choroby. Jednakże, w sytuacjach takich jak zawieszenie komornika w czynnościach, odwołanie czy przeniesienie, jego zastępcą może być wyłącznie inny komornik sądowy.
Ścieżka kariery i zarobki asesora komorniczego
Ścieżka kariery asesora komorniczego jest ściśle określona przez przepisy prawa. Po ukończeniu studiów prawniczych i aplikacji, zdaniu egzaminu komorniczego, kandydat jest powoływany na stanowisko asesora. Asesura trwa zazwyczaj od 2 do 6 lat, po czym asesor musi ubiegać się o stanowisko komornika lub zrezygnować z zawodu. Warto podkreślić, że praca asesora komorniczego wymaga dużej odporności na stres, rzetelności, stanowczości, komunikatywności i znajomości prawa egzekucyjnego.
Wynagrodzenie asesora komorniczego zależy od wielu czynników, takich jak doświadczenie, lokalizacja kancelarii czy skuteczność egzekucji. Początkujący asesor może liczyć na zarobki rzędu 5 000-8 000 zł brutto, natomiast doświadczony asesor może zarabiać 8 000-10 000 zł brutto, a nawet powyżej 10 000 zł brutto w przypadku najlepszych specjalistów. Przyjmuje się, że średnie zarobki u komorników rozpoczynających pracę na stanowisku asesora komorniczego będą wynosić około 8 tys. złotych brutto. Kwota ta znacznie wzrasta po uzyskaniu nominacji na stanowisko komornika sądowego.
Fakt Historia: Skąd się wzięli komornicy?
Zmiany w przepisach dotyczące uprawnień aplikantów i asesorów komorniczych, które weszły w życie od 1 stycznia 2019 roku, miały na celu przede wszystkim przywrócenie prestiżu zawodowi komornika oraz uniknięcie sytuacji naruszenia przepisów podczas prowadzonych czynności. Choć intencją ustawodawcy było zapewnienie lepszego przygotowania do zawodu, obecne ograniczenia w zakresie uprawnień mogą wpływać na efektywność postępowań egzekucyjnych i liczbę osób zainteresowanych zawodem.
tags: #asesor #komorniczy #jakich #czynnosci #nie #moze