Windykacja a egzekucja – kluczowe różnice i etapy odzyskiwania należności
Niedotrzymywanie postanowień umowy, czy to zawartej pomiędzy osobami fizycznymi, czy też firmami, ma swoje konsekwencje. Jeśli ktoś pożycza od kogoś pieniądze lub zobowiązuje się wykonać jakąś usługę i nie wywiązuje się ze swojego obowiązku w terminie, to w końcu druga strona zacznie wywierać presję na rozwiązanie sytuacji. Istnieje kilka sposobów na dochodzenie należności od dłużnika. Można robić to samodzielnie lub zgłosić się do firmy windykacyjnej. Można też próbować rozwiązać sytuację na drodze prawnej. Istnieje też możliwość sprzedaży długu na giełdzie długów.
Windykacja i egzekucja to pojęcia, które często są mylone lub są stosowane równorzędnie. Choć obie procedury mają na celu odzyskanie należności, to różnią się od siebie zarówno pod względem prawnych podstaw działania, jak i metod, które są w nich stosowane. Windykacja jest etapem poprzedzającym egzekucję.
Windykacja oznacza, w najprostszym ujęciu, działania podejmowane samodzielnie przez wierzyciela lub uprawniony przez niego podmiot w celu odzyskania należności od dłużnika. Od egzekucji różni się przede wszystkim tym, że windykator nie może podejmować żadnych czynności mających na celu przymusowe wykonanie świadczenia przez dłużnika. Nie może na przykład zajmować jego majątku czy dążyć do jego sprzedaży. Gdyby do tego doszło, to dłużnik ma prawo dochodzić swoich uprawnień. Łącznie ze wszczęciem postępowania karnego z tytułu możliwości popełnienia przestępstwa przez windykatora.
Windykacja to proces obejmujący działania mające na celu odzyskanie należności pieniężnych lub rzeczy należących do wierzyciela. Windykacja należności obejmuje wszystkie działania podejmowane w celu uzyskania zapłaty od dłużnika. Proces ten rozpoczyna się w chwili, gdy dłużnik nie reguluje zobowiązania w ustalonym terminie. Najczęściej chodzi o niezapłaconą fakturę za towar lub usługę.
Windykacja to „prywatne” działanie wierzyciela zmierzające do odzyskania należności od dłużnika. Działania windykacyjne opierają się na podstawowym założeniu, wynikającym z art. 354 § 1 Kodeksu cywilnego.
Etapy procesu windykacji
Co do zasady dochodzenie należności przez wierzycieli dzieli się na trzy etapy: postępowanie windykacyjne, postępowanie sądowe oraz postępowanie egzekucyjne. Każdy z kolejnych etapów postępowania jest uruchamiany w przypadku nieskuteczności poprzedniego.
1. Windykacja polubowna (miękka)
Windykacja polubowna jest zazwyczaj pierwszym etapem, który może zostać zastąpiony procesem sądowym i egzekucją komorniczą, jeśli nie przyniesie oczekiwanych rezultatów. Postępowanie polubowne obejmuje szereg działań mających doprowadzić do dobrowolnego uregulowania długu. W ramach tego etapu windykacji często dochodzi do podpisania z dłużnikiem porozumienia/ugody o spłatach ratalnych wcześniej uzgodnionych z wierzycielem. Działania polubowne to próby rozwiązania sprawy bez angażowania sądu: przypomnienia o płatności, wezwania do zapłaty, propozycje rozłożenia długu na raty, mediacje i ugody.
Windykacja miękka - podczas tego procesu, osoby kontaktujące się w imieniu wierzyciela są bardziej wyrozumiałe i ugodowe. Windykacja rozpoczyna się najczęściej od kontaktu telefonicznego, następnie drogą listowną przesyłane są wezwania do zapłaty, monity, informacje o zadłużeniu. Oferowane są rozłożenie długu na raty, ugody czy umorzenia części odsetek.
Pierwszym krokiem są działania polubowne. Ich celem jest odzyskanie pieniędzy bez konieczności kierowania sprawy do sądu. Dozwolone i zgodne z prawem instrumenty windykacyjne to: profesjonalne wezwania do zapłaty, negocjacje warunków spłaty, ustalanie harmonogramów, mediacje i skierowanie sprawy do sądu, a także korzystanie z rejestrów dłużników zgodnie z obowiązującymi przepisami. Zadaniem windykatora jest podjęcie działań mobilizujących do uregulowania należności, ale nie egzekwowanie jej za wszelką cenę.
Windykator to podmiot, który podejmuje działania zmierzające do odzyskania należności przede wszystkim metodami polubownymi i negocjacyjnymi. Osobą prowadzącą postępowanie windykacyjne jest windykator, który dąży do porozumienia w sprawie spłaty zadłużenia. Najczęściej porozumienie jest osiągane na podstawie zawartej ugody pomiędzy wierzycielem a dłużnikiem. Praca windykatora kończy się po etapie podpisania ugody z dłużnikiem. W tym miejscu należałoby wskazać, że wyróżnia się różne rodzaje windykacji - najczęściej spotykamy się z windykacją telefoniczną (call center), listowną lub terenową.
Windykacja terenowa: Obejmuje kontakt osobisty z dłużnikiem w miejscu jego zamieszkania lub pracy (z wyłączeniem działań niezgodnych z prawem), w celu ustalenia możliwości spłaty lub weryfikacji sytuacji majątkowej. W przypadku bezskuteczności windykacji zdanej, przechodzi się do etapu windykacji terenowej.
Przykład: Hurtownia sprzedająca części samochodowe wystawiła kontrahentowi fakturę na kwotę 12 000 zł z terminem płatności 30 dni. W pierwszej kolejności wysłano wezwanie do zapłaty. Ponieważ dłużnik nie zareagował, wierzyciel złożył pozew w postępowaniu upominawczym.
2. Windykacja sądowa
Jeżeli dłużnik nie współpracuje, wierzyciel składa do sądu pozew lub wniosek o wydanie nakazu zapłaty. Windykacja twarda, czyli sądowo-egzekucyjna to natomiast kolejny etap, podejmowany, gdy windykacja polubowna nie przyniesie oczekiwanego skutku. Windykacja twarda zakłada udział sądu, a zwykle także komornika. Na tym etapie za późno jest na rozmowy. Twarda windykacja obejmuje bowiem dochodzenie należności wszelkimi środkami przymusu.
Windykacja sądowa to proces prawny, który ma na celu odzyskanie należności od dłużnika poprzez złożenie pozwu do sądu. W tej formie windykacji kluczowym elementem jest wykazanie przed sądem zasadności roszczenia oraz uzyskanie wyroku potwierdzającego dług. Postępowanie sądowe zaczyna się wtedy, gdy rozmowy nie skutkują. Wówczas wierzyciel (sam lub przez pełnomocnika) kieruje sprawę do sądu po tytuł egzekucyjny, a następnie może zainicjować postępowanie egzekucyjne u komornika.
Sądowy etap windykacji należy rozpocząć od przygotowania dokumentacji. Powinny znaleźć się w niej wszystkie możliwe dowody, na których oprze się sąd w toku postępowania, a także dokumenty wymagane do prawidłowego przebiegu procedury. Jeżeli dłużnik jest winny wierzycielowi wyłącznie pieniądze, a obowiązek zapłaty wynika bezpośrednio ze wskazanych przez wierzyciela dokumentów, możliwe jest skorzystanie z Elektronicznego Postępowania Upominawczego. Jeżeli natomiast sprawa jest bardziej skomplikowana, lub w skład długu wchodzi coś innego, niż tylko pieniądze, to jest rozstrzygana przez tradycyjny sąd.
Windykacja sądowa i egzekucyjna to dwa etapy procesu odzyskiwania należności, które choć ściśle ze sobą powiązane, różnią się pod względem formalnym i praktycznym. Windykacja sądowa polega na dochodzeniu roszczeń przed sądem i uzyskaniu tytułu wykonawczego, który jest podstawą do wszczęcia windykacji egzekucyjnej.
3. Egzekucja komornicza
Egzekucja komornicza to ostateczny, przymusowy etap windykacji, inicjowany przez wierzyciela na podstawie prawomocnego wyroku sądu lub nakazu zapłaty. Egzekucja jest procesem przymusowego ściągania długów, realizowanym na podstawie prawomocnego tytułu wykonawczego (np. wyroku sądowego, nakazu zapłaty), który jest egzekwowany przez komornika sądowego. W przeciwieństwie do windykacji, egzekucja jest procedurą sądową i wiąże się z bezpośrednim przymusem wobec dłużnika.
Postępowanie egzekucyjne: Po nadaniu klauzuli wykonalności tytuł egzekucyjny staje się tytułem wykonawczym, co umożliwia wszczęcie egzekucji przez komornika. Komornik działa na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego oraz ustaw regulujących działalność komorniczą. Ma prawo podejmować konkretne czynności wykonawcze, takie jak zajęcie rachunków bankowych, wynagrodzenia za pracę, ruchomości czy nieruchomości, jednak zawsze pod nadzorem sądu i zgodnie z procedurami.
Egzekucja komornicza jest jednym z ostatnich etapów postępowania egzekucyjnego wobec dłużnika. Warunkiem jej przeprowadzenia jest wniosek o wszczęcie egzekucji i prawomocny tytuł wykonawczy wydany przez sąd. Przedmiotem licytacji jest szerokopojęty majątek dłużnika, czyli ruchomości (np. sprzęt RTV, AGD, meble itp.) i nieruchomości. Do licytacji komorniczej dochodzi, gdy wyegzekwowanie długu od dłużnika w inny sposób (np. zajęcie wynagrodzenia za pracę, zajęcie rachunku bankowego itp.) jest niemożliwe.
Etapy postępowania egzekucyjnego:
- Inicjacja - wierzyciel składa do wybranego komornika wniosek o wszczęcie egzekucji (we wniosku wskazuje m.in. sposoby egzekucji).
- Tytuł wykonawczy - prawomocny wyrok, nakaz zapłaty lub inny tytuł (np. akt notarialny z poddaniem się egzekucji) opatrzony klauzulą wykonalności; dopiero on umożliwia wszczęcie egzekucji.
Gdy wyrok posiada klauzulę wykonalności, można rozpocząć egzekucję długu. Aby rozpocząć cały proces, należy złożyć wniosek do komornika, w którym wskażemy m.in. nasze dane, dane dłużnika, wysokość należności etc. (odpowiednie wzory można znaleźć na stronach internetowych kancelarii komorniczych), dołączyć do wniosku tytuł wykonawczy z klauzulą wykonalności nadaną przez sąd, który jest podstawą egzekucji komorniczej, dołączyć do wniosku oświadczenie o wyborze komornika spoza rewiru (jeśli się na taki decydujemy). Wniosek powinien też zawierać informacje o majątku dłużnika, z którego ma być prowadzona egzekucja. Jeśli nimi nie dysponujemy, możemy zlecić komornikowi ich zdobycie.
Komornik działa na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, jak i przez ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Samo postępowanie może zostać zainicjowane z urzędu lub na wniosek. Podstawą wniosku o rozpoczęcie egzekucji jest tytuł wykonawczy, tj. tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności.
W przeciwieństwie do windykatora komornik to funkcjonariusz publiczny, działający przy sądzie rejonowym. Należy wskazać, że komornik nigdy nie działa samoistnie - pismem wszczynającym egzekucje jest wniosek wierzyciela. Swoje czynności komornik może wykonywać w dni robocze i soboty w godzinach od 7 do 21. Komornik za swoje czynności odpowiada dyscyplinarnie, ponadto jest zobowiązany do zawarcia umowy OC. Przechodząc do podsumowania, należy wskazać, że uprawnienia przysługujące komornikowi są znacznie szersze niż przysługujące windykatorowi. Działalność komornika jest ściśle uregulowana przepisami prawa, z czym wiąże się możliwość złożenia w sądzie skargi na czynności komornika.
Kluczowe różnice między windykacją a egzekucją
Windykacja a egzekucja - to dwa pojęcia, które przedsiębiorcy często mylą. Brzmią podobnie i odnoszą się do odzyskiwania pieniędzy, jednak oznaczają co innego. Windykacja poprzedza egzekucję. Gdzie kończy się etap windykacyjny, a zaczyna egzekucyjny? Po czym poznać, że czas skorzystać z pomocy komornika? Sprawdźmy.
Windykacja to proces dochodzenia należności - realizowany przy pomocy wszystkich zgodnych z prawem środków. Windykacja może być polubowna i sądowa. Środki windykacyjne to m.in.: telefony do dłużnika, wysyłka wezwań do zapłaty, czy dodanie danych klienta na giełdę długów lub do BIG (windykacja polubowna). To również skierowanie do sądu sprawy o zapłatę, jeśli działania polubowne nie przyniosą oczekiwanego efektu (windykacja sądowa).
Egzekucja to natomiast proces dochodzenia należności przez komornika. Ma miejsce, gdy dłużnik, mimo uzyskanego wyroku sądu, nadal nie reguluje zaległych zobowiązań. Komornik może wobec dłużnika stosować środki przymusu. Środki przymusu wykorzystywane przez komornika to m.in. wezwanie dłużnika do złożenia wykazu majątku, czy zajęcie należących do niego ruchomości lub nieruchomości. Komornik ma też kompetencje takie jak sprzedaż majątku dłużnika w drodze licytacji lub zajęcie jego rachunków bankowych. Może też poprosić o pomoc policję, gdy dłużnik odmawia wpuszczenia go do domu czy na posesję.
Różnice pomiędzy windykacją a egzekucją są też znaczne, jeśli chodzi o osoby upoważnione do prowadzenia tych procesów. Etap windykacji sądowej - z oczywistych względów - prowadzi sąd. Katalog osób, które mogą prowadzić windykację polubowną, jest natomiast znacznie szerszy. Są to: wierzyciel osobiście, firma windykacyjna, której wierzyciel zlecił prowadzenie windykacji, kancelaria prawna działająca na podstawie pełnomocnictwa wierzyciela.
Egzekucję prowadzi komornik - i tylko on. Warto to podkreślić bardzo wyraźnie raz jeszcze! Komornik jest funkcjonariuszem publicznym i tylko on zajmuje się wykonywaniem wyroków sądów cywilnych w drodze tzw. przymusu egzekucyjnego. Etapu egzekucyjnego i środków przymusu nie może stosować wierzyciel osobiście, ani wynajęta przez niego firma windykacyjna. To bardzo ważne, aby o tym pamiętać...
Po poznaniu różnic pomiędzy windykacją a egzekucją, określenie momentu, w którym windykacja przechodzi w egzekucję, nie jest trudne. Po zakończeniu windykacji sądowej - po uzyskaniu korzystnego dla wierzyciela wyroku lub nakazu zapłaty - można złożyć do komornika wniosek o wszczęcie egzekucji. Wówczas rozpoczyna się komornicza egzekucja długu. Uzyskanie orzeczenia sądu i zaopatrzenie go w tzw. klauzulę wykonalności jest niezbędne przed złożeniem wniosku do komornika. Komornik działa bowiem wyłącznie na podstawie tytułu wykonawczego. Tytuł wykonawczy to natomiast wyrok lub nakaz zapłaty zaopatrzone w klauzulę wykonalności. Oznacza to, że przed rozpoczęciem egzekucji, wierzyciel musi przejść całą drogę sądową. To etap, którego w żaden sposób nie można pominąć.
Poszukiwanie majątku przez komornika. Zobacz jak działa komornik!
Windykacja to proces dochodzenia należności przy pomocy wszystkich zgodnych z prawem środków. Windykacja może być polubowna i sądowa. Po bezskuteczności poprzedniego kroku najczęściej następuje etap wysłania wezwania do zapłaty. Gdy zdalne działania windykacyjne okazują się nieskuteczne, podejmuje się kroki w ramach windykacji terenowej (np. spotkania/mediacje z dłużnikiem). Egzekucja jest procesem przymusowego ściągania długów, realizowanym na podstawie prawomocnego tytułu wykonawczego (np. wyroku sądowego, nakazu zapłaty), który jest egzekwowany przez komornika sądowego.
Podsumowując, różnica między windykacją długu a egzekucją długu w polskim prawie polega na tym, że windykacja to pozasądowe działania zmierzające do dobrowolnej spłaty długu przez dłużnika. Windykacja sądowa i windykacja egzekucyjna to dwa kluczowe etapy procesu odzyskiwania należności, które choć ściśle ze sobą powiązane, różnią się pod względem procedur i stosowanych środków prawnych.
Znajomość instytucji windykacji oraz egzekucji jest ważna zarówno dla osób próbujących odzyskać należności, jak i dla dłużników starających się uregulować swoje zobowiązania. Windykacja polubowna jest zazwyczaj pierwszym etapem, który może zostać zastąpiony procesem sądowym i egzekucją komorniczą, jeśli nie przyniesie oczekiwanych rezultatów.
tags: #co #to #jest #windykacja #a #egzekucja