Restrukturyzacja banku: Co to znaczy, że wierzyciel płaci za restrukturyzację?

Każda działalność gospodarcza niesie ze sobą ryzyko popadnięcia w długi, z których będzie bardzo ciężko wyjść. Ustawodawca, mając na względzie dobro wierzycieli oraz dłużników będących przedsiębiorcami, postanowił wprowadzić do polskiego systemu prawnego rozwiązanie, które nie będzie oznaczało konieczności zamknięcia całego zadłużonego przedsiębiorstwa. Mowa oczywiście o restrukturyzacji, która jest procesem zmierzającym do przekształcenia dotychczas prowadzonej działalności gospodarczej celem odciążenia przedsiębiorcy, który nie potrafi już wykonywać swoich zobowiązań.

Postępowanie restrukturyzacyjne ma za zadanie ochronić dane przedsiębiorstwo przed upadłością. W praktyce nie oznacza to jednak braku spłaty dla wierzyciela ze strony zadłużonego przedsiębiorcy. W jaki sposób restrukturyzacja oddziałuje na dwie strony zobowiązania?

Restrukturyzacja może powstać wyłącznie wskutek przejścia przez odpowiednie postępowanie sądowe. Zgodnie z treścią art. 3 Ustawy z dnia 30 października 2002 roku o pomocy publicznej dla przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu dla rynku pracy przez restrukturyzację należy rozumieć wszczęcie i przeprowadzenie postępowania restrukturyzacyjnego w celu przywrócenia przedsiębiorcy długookresowej zdolności do konkurowania na rynku. Restrukturyzacja może obejmować:

• zobowiązania cywilnoprawne według stanu na dzień 30 czerwca 2002 roku,
• zobowiązania publicznoprawne na zasadach określonych w rozdziale 5 lub 5a ustawy,
• majątek,
• zatrudnienie.

Zasadniczym celem postępowania restrukturyzacyjnego jest pomoc w oddłużeniu przedsiębiorcy, który nie jest w stanie spłacać swoich zobowiązań. Takie postępowanie nie prowadzi do ogłoszenia upadłości, lecz ma na celu zawarcie układu pomiędzy dłużnikiem a wierzycielami, na mocy którego będzie dokonywana ratalna spłata poszczególnych zobowiązań przy uwzględnieniu możliwości finansowych przedsiębiorstwa. Dłużnik w ramach takiego postępowania zyskuje więc możliwość spłaty zobowiązań w całości bez zagrożenia wszczęcia sprawy windykacyjnej lub komorniczej oraz bez naliczania odsetek i kar za nieterminową płatność.

Przedsiębiorca, który zgodził się uczestniczyć w postępowaniu restrukturyzacyjnym w charakterze dłużnika, jest chroniony przed egzekucją oraz ogłoszeniem upadłości. W praktyce oznacza to dla niego możliwość spokojnego prowadzenia własnej działalności. Od dnia wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego do dnia jego zakończenia albo umorzenia nie można bowiem ogłosić upadłości przedsiębiorcy objętego restrukturyzacją. Jeżeli postępowanie restrukturyzacyjne wszczęto po dniu złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, a przed dniem ogłoszenia upadłości, postępowanie w przedmiocie ogłoszenia upadłości podlega zawieszeniu. Od dnia wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego do przedsiębiorców objętych restrukturyzacją nie stosuje się przepisów o obowiązku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

Jeśli sąd uzna restrukturyzację za uzasadnioną, prowadzić to będzie nie tylko do zawarcia układu i harmonogramu spłaty wszystkich zobowiązań dłużnika, ale także do ich częściowego umorzenia - średnio w wysokości od 10% do 20% wartości każdego zobowiązania. W niektórych przypadkach sąd ma możliwość umorzenia nawet całości danego zadłużenia. Część wierzytelności może być przekształcona na udziały lub akcje przedsiębiorstwa - mówimy wówczas o tzw. konwersji zobowiązań. Sąd może również posłużyć się zmianą, zamianą lub uchyleniem prawa zabezpieczającego określoną wierzytelność.

Wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego oznacza dla dłużnika także:

• zawieszenie postępowań egzekucyjnych i zabezpieczających dotyczących wierzytelności objętych z mocy prawa układem;
• wprowadzenie zakazu wszczynania nowych postępowań egzekucyjnych i zabezpieczających;
• zakaz spłacania wierzytelności objętych z mocy prawa układem - do czasu zatwierdzenia harmonogramu spłaty określającego wielkość i liczbę zobowiązań, które muszą zostać uregulowane;
• możliwość uchylenia dokonanych przez komornika zajęć;
• zakaz wypowiadania dłużnikowi umów kluczowych dla funkcjonowania jego przedsiębiorstwa (np. umowy najmu).

W ramach przeprowadzonej restrukturyzacji rzadko kiedy dochodzi do sytuacji, w której dłużnik zostaje całkowicie uwolniony od odpowiedzialności za swoje długi. Niemniej jednak zyskuje czas do zgromadzenia środków finansowych, które będą przeznaczone na spłatę wierzycieli - podczas postępowania sądowego nie musi regulować żadnych płatności (sprawy sądowe tego rodzaju trwają zaś kilka miesięcy). Po uzyskaniu pozytywnego dla siebie rozstrzygnięcia przedsiębiorca będzie spłacał długi ratalnie aż do dnia ich całkowitego uregulowania zgodnie z przyjętym harmonogramem. Przez ten czas nie musi obawiać się ani komornika, ani firmy windykacyjnej pod warunkiem jednak, że będzie spłacał długi zgodnie z przyjętymi zasadami, tj. bez jakichkolwiek opóźnień i w ustalonej wysokości.

W przypadku niestosowania się do postanowień układu i harmonogramu spłaty dłużnik ryzykuje zniweczeniem osiągniętego porozumienia. W tej sytuacji każdy z wierzycieli może zakwestionować ustaloną restrukturyzację i zawnioskować o jej uchylenie w całości. Jeśli dojdzie do takiej sytuacji, harmonogram zostanie zniesiony, a dłużnik będzie musiał zmierzyć się ze spłatą wszystkich zobowiązań w całej wysokości w jednym terminie.

Restrukturyzacja - skutki dla wierzyciela

Restrukturyzacja niesie ze sobą także skutki dla wierzycieli. Z jednej strony zyskują oni sądowe zapewnienie, że ich zobowiązania zostaną spłacone, z drugiej jednak nierzadko długi zostaną pomniejszone na korzyść dłużnika. Wierzyciel otrzyma więc swoje pieniądze, choć często zmniejszone o kwotę odsetek, kar umownych i pewną wartość kapitału głównego. Istnieje także ryzyko, że niewielkie zobowiązania mogą zostać przez sąd umorzone w całości.

W trakcie postępowania restrukturyzacyjnego wierzyciel traci możliwość zainicjowania jakiegokolwiek postępowania windykacyjnego, sądowego lub komorniczego wymierzonego przeciwko dłużnikowi. Podobnie jest w przypadku okresu spłaty, jeśli tylko następuje ono zgodnie z przyjętym harmonogramem. W przypadku postępowań o charakterze egzekucyjnym, które toczą się w chwili zainicjowania sprawy restrukturyzacyjnej, ulegają one zawieszeniu z mocy samego prawa, a po przyjęciu układu zostają umorzone. Dla wierzycieli takie działania mogą oznaczać koszty, ponieważ ktoś musi opłacić czynności windykacyjne.

Część wierzycieli może nie być zainteresowana restrukturyzacją - w takim przypadku istnieje możliwość zablokowania lub zniweczenia przyjęcia planowanego układu. Pamiętajmy, że każda wierzytelność jest inna i opiewa na różne wartości. Jeśli liczba wierzycieli w ramach danego postępowania jest duża, konieczne będzie przeprowadzenie głosowania nad przyjęciem układu. To z kolei oznacza teoretyczną możliwość zagłosowania przeciwko restrukturyzacji przedsiębiorcy. Suma wierzytelności uznana na karcie do głosowania stanowi „siłę głosu” danego wierzyciela w głosowaniu nad układem. Jeżeli głosującemu przysługuje wierzytelność, która stanowi 30% ogólnej sumy wierzytelności, wierzyciel jest uprawniony do złożenia własnych propozycji układowych, a więc takich, które będą najkorzystniejsze z jego punktu widzenia, a nie z pozycji dłużnika.

Jeśli w wyniku głosowania układ restrukturyzacyjny nie zostanie zawarty, dłużnik utraci prawo do ochrony sądowej. Po prawomocnej odmowie zatwierdzenia układu lub prawomocnym umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego wyciąg z zatwierdzonego spisu wierzytelności, zawierający oznaczenie wierzyciela i przysługującej mu wierzytelności stanowi tytuł egzekucyjny przeciwko dłużnikowi.

Analiza praw i obowiązków wierzyciela w procesie restrukturyzacji zadłużonej firmy

Wierzyciele mają prawo aktywnie uczestniczyć w postępowaniu restrukturyzacyjnym. Obejmuje to w szczególności:

• Zgłaszanie swoich wierzytelności,
• Udział w zgromadzeniach wierzycieli,
• Głosowanie nad propozycjami układowymi,
• Monitorowanie realizacji planu restrukturyzacyjnego i wykonywania układu.

W świetle powyższego uzasadnione jest stwierdzenie, że kluczowym uprawnieniem wierzyciela w postępowaniu restrukturyzacyjnym jest wzięcie przez niego udziału w głosowaniu wierzycieli nad propozycjami układowymi. W ramach propozycji układowych dłużnik może zaproponować wierzycielowi nowe warunki spłaty należności, w szczególności rozłożenie należności na raty, ewentualnie dokonanie częściowego jej umorzenia. Rola wierzyciela w restrukturyzacji zadłużonej firmy polega w tym wypadku na oddaniu głosu za układem albo przeciw układowi, po uprzednim dokonaniu oceny ryzyka i korzyści w związku z udziałem w restrukturyzacji przedsiębiorstwa.

Czynny udział wierzyciela w postępowaniu restrukturyzacyjnym jest jego prawem, a nie obowiązkiem. Należy jednak mieć na względzie, że ani wierzyciele ani dłużnicy nie decydują o tym jakie wierzytelności są objęte postępowaniem restrukturyzacyjnym. Decydują o tym przepisy prawa restrukturyzacyjnego. Co do zasady wierzyciel ma obowiązek zaakceptowania warunków spłaty ustalonych w postępowaniu restrukturyzacyjnym niezależnie od tego, czy zagłosował oraz niezależnie od tego, czy za głosował za propozycjami układowymi, czy przeciwko nim.

Strategie ochrony interesów wierzyciela w restrukturyzacji

Jednym z istotnych kroków w ochronie interesów wierzyciela jest stałe monitorowanie sytuacji finansowej dłużnika poprzez regularne przeglądy sprawozdań finansowych, analizę bilansów oraz rachunku zysków i strat. Dzięki temu możliwe jest wczesne wykrycie problemów finansowych i odpowiednia reakcja.

Istotnym krokiem jest również zabezpieczenie wierzytelności na wypadek niewypłacalności dłużnika. Może to obejmować:

• Hipotekę na nieruchomościach należących do dłużnika,
• Zastaw na majątku ruchomym,
• Cesję wierzytelności,
• Gwarancje bankowe lub ubezpieczeniowe.

Skuteczna restrukturyzacja wymaga współpracy pomiędzy dłużnikiem a wierzycielami. Otwarte i konstruktywne negocjacje mogą bowiem prowadzić do wypracowania korzystnych dla obu stron warunków restrukturyzacji.

Profesjonalna pomoc prawna adwokata lub radcy prawnego może okazać się istotna w procesie restrukturyzacji. Kancelarie specjalizujące się w restrukturyzacji mogą pomóc wierzycielom w ocenie ryzyka, negocjacjach oraz opracowaniu strategii działania.

Po zatwierdzeniu układu przez sąd, wierzyciele powinni na bieżąco monitorować jego realizację. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości lub niewywiązywania się z założeń przyjętego przez wierzycieli układu, należy podjąć odpowiednie kroki prawne w celu jego uchylenia.

Wspólne opracowanie przez dłużnika oraz wierzycieli propozycji układowych może przynieść pożądane skutki w postaci zaakceptowanych przez nich warunków spłaty zadłużenia. Dzięki temu restrukturyzacja zakończy się powodzeniem i układ zostanie przyjęty przez wierzycieli, co zwiększy prawdopodobieństwo ich zaspokojenia.

Konsekwencje postępowania restrukturyzacyjnego dla wierzyciela

Wpływ postępowania restrukturyzacyjnego na relacje między wierzycielem a dłużnikiem to przede wszystkim ustalenie nowych warunków spłaty zadłużenia, przy jednoczesnej możliwości kontynuowania przez nich współpracy np. w zakresie dostawy towarów i usług.

Dzięki regularnej spłacie przez dłużnika wierzytelności objętych postępowaniem restrukturyzacyjnym, wierzyciel może uniknąć konieczności wszczynania kosztowych postępowań sądowych i egzekucyjnych.

Często zadawane pytania

Jakie są prawa i obowiązki wierzyciela w procesie restrukturyzacji?

W postępowaniu restrukturyzacyjnym wierzyciel ma prawo zgłoszenia swojej wierzytelności, zapoznania się z planem restrukturyzacyjnym oraz wzięcia udziału w głosowaniu nad propozycjami układowymi. Obowiązkiem wierzyciela jest natomiast konieczność dostosowania się do ustalonych w restrukturyzacji warunków spłaty zadłużenia przez dłużnika, mimo oddania przez niego głosu przeciw układowi lub rezygnacji z czynnego udziału w postępowaniu restrukturyzacyjnym.

Czy udział w postępowaniu restrukturyzacyjnym jest korzystny dla wierzyciela?

Udział w postępowaniu restrukturyzacyjnym jest korzystny dla wierzyciela, albowiem jego celem jest spłata zadłużenia, przy jednoczesnym kontynuowaniu działalności przedsiębiorstwa i wdrożeniu zmian niezbędnych do przywrócenia mu płynności finansowej.

Jakie są możliwości odszkodowania dla wierzyciela w restrukturyzacji zadłużonej firmy?

Co do zasady wierzyciel nie ponosi szkody z tytułu otwarcia przez dłużnika postępowania restrukturyzacyjnego, a zatem nie otrzyma z tego tytułu odszkodowania. W ramach postępowania restrukturyzacyjnego wierzyciel ma jednak możliwość wynegocjowania odsetek, które stanowić będą niejako finansową rekompensatę za konieczność dodatkowego oczekiwania na spłatę zadłużenia z uwagi na proces restrukturyzacji.

Jakie są ryzyka związane z udziałem wierzyciela w procesie restrukturyzacji?

Co do zasady wierzyciel nie decyduje o tym, czy bierze udział w procesie restrukturyzacji. Kwestia udziału wierzyciela w postępowaniu restrukturyzacyjnym jest regulowana przepisami prawa restrukturyzacyjnego. Każdy wierzyciel uprawniony do głosowania nad układem, o ile zdecyduje się na oddanie głosu, uczestniczy w nim z określoną sumą, która brana jest pod uwagę przy ustalaniu wyniku głosowania i która z założenia ma stanowić pewnego rodzaju odzwierciedlenie pozycji prawnej głosującego wierzyciela. Dla wielu z nich nie jest bowiem jasne, z jakich przyczyn wartość przysługujących im wierzytelności pieniężnych nie pokrywa się z sumą, z którą uczestniczą oni w głosowaniu (tzw. siłą głosu).

tags: #co #to #znczy #ze #wierzyciel #bankuplaci

Popularne posty:

• Co to jest tytuł wykonawczy komornika?
• Komornik a zasiłki rodzinne
• Informacje o Mirosławie Bugajskim
• Ochrona majątku spadkowego przed komornikiem
• Zakup nieruchomości od komornika a VAT