Czy komornik może wejść do mieszkania z policją? Przegląd praw i praktyk

Wierzyciel może zlecić komornikowi poszukiwanie majątku dłużnika, jeżeli dłużnik nie złoży komornikowi wykazu majątku. Poszukiwanie majątku dłużnika odbywa się również poprzez przeprowadzenie czynności w miejscu zamieszkania lub siedziby dłużnika. Komornik sądowy o tej wizycie nie uprzedza dłużnika i może pojawić się w jego domu, mieszkaniu lub firmie bez zapowiedzi. Komornik może dokonać czynności poza kancelarią komorniczą w dni robocze w godzinach od 7.00 do 21.00. Podczas przeprowadzania czynności w miejscu zamieszkania lub siedziby dłużnika, komornik ma obowiązek rejestrować te czynności za pomocą urządzenia rejestrującego obraz i dźwięk. Dłużnik ma obowiązek wpuścić komornika do swojego mieszkania, domu, firmy.

W przypadku oporu ze strony dłużnika, komornik może, jeżeli cel egzekucji tego wymaga, zarządzić otworzenie mieszkania oraz innych pomieszczeń i schowków dłużnika, jak również dokonać przeszukania jego rzeczy, mieszkania i schowków. Oprócz możliwości przeprowadzania czynności w miejscu zamieszkania lub siedziby dłużnika w celu dokonania zajęcia majątku ruchomego, komornik podejmuje inne czynności poza kancelarią komorniczą. Do Ośrodka Doradztwa Finansowego i Konsumenckiego w Białej Podlaskiej zgłosił się Pan Tomasz, który otrzymał od komornika zawiadomienie o wszczęciu egzekucji komorniczej.

Zgodnie z ustawą o komornikach sądowych, komornik jest funkcjonariuszem publicznym, który działa przy sądzie rejonowym. Komornik sądowy ma prawo prowadzić egzekucje m.in. z rachunku bankowego, wynagrodzenia za pracę, świadczenia emerytalnego bądź rentowego, nieruchomości i ruchomości. Zarówno w sytuacji Pana Tomasza, który mieszka z rodzicami w mieszkaniu będącym ich własnością, jak również w przypadku, kiedy wynajmowałby mieszkanie, komornik ma prawo wejść do takiej nieruchomości i wynika to z przepisów kodeksu cywilnego. Należy pamiętać o tym, że komornik zgodnie z art. 814 kodeksu postępowania cywilnego (dalej kpc) ma prawo wejść do lokalu również pod nieobecność dłużnika, jeśli cel egzekucji tego wymaga i może zarządzić otwarcie zarówno mieszkania, jak i innych pomieszczeń i schowków, np. garażu czy piwnicy.

Wejście komornika do mieszkania

W związku z powyższym należy stwierdzić, że komornik ma pełne prawo wejść do mieszkania rodziców dłużnika, w którym on zamieszkuje i dokonać zajęcia ruchomości. Komornik dokonując zajęcia nie zastanawia się, czy dana rzecz należy do dłużnika. Jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że dana rzecz może być własnością dłużnika, to dokona jej zajęcia. W sytuacji, gdy dłużnik zamieszkuje w lokalu nie będącym jego własnością, może się zdarzyć, że komornik będzie chciał dokonać zajęcia rzeczy, które nie są własnością dłużnika. W takiej sytuacji dłużnik powinien od razu poinformować komornika o tym fakcie i wnieść to do protokołu. Następnie to już komornik informuje właściciela rzeczy o zaistniałej sytuacji. W sytuacji, kiedy dojdzie do zajęcia przedmiotu niebędącego własnością dłużnika, a komornik na wniosek właściciela danej rzeczy nie wyłączy spod egzekucji to właścicielowi pozostaje droga sądowa i wytoczenie powództwa przeciwegzekucyjnego. Zgodnie z art. 841 kpc osoba trzecia może w drodze powództwa żądać zwolnienia zajętego przedmiotu od egzekucji, jeżeli egzekucja narusza jej prawa. W takim przypadku właściciel rzeczy nie będący dłużnikiem wnosi powództwo do sądu rejonowego i musi wszystkimi możliwymi sposobami wykazać, że przysługuje mu prawo własności danej rzeczy. Najlepszym dowodem na potwierdzenie takiego faktu jest oczywiście faktura VAT zakupu, ale nie zawsze osoby ją posiadają. W takiej sytuacji można posłużyć się paragonem, ale warto wtedy dołączyć jeszcze inne dokumenty.

Wizyta bez zapowiedzi a obecność dłużnika

Masz komornika i boisz się wizyty w miejscu zamieszkania? Każdy, kto doświadczył egzekucji komorniczej ma obawy związane z wtargnięciem organu egzekucyjnego do jego życia prywatnego. W powszechnej świadomości społecznej dom (mieszkanie), w którym żyjemy razem z rodziną jest miejscem nienaruszalnym. Niestety, ale posiadanie komornika sądowego na głowie może ten istniejący ład zburzyć. Zacznijmy od tego, że komornik sądowy w ramach wykonywanych obowiązków jest funkcjonariuszem publicznym. Wobec tego przysługują mu specjalne uprawnienia, jakich nie ma np. windykator terenowy. Zgodnie z przepisami komornik sądowy może wejść do mieszkania albo domu dłużnika. A co, jeśli osoba zadłużona uniemożliwi albo znacząco utrudni komornikowi wejście do mieszkania? Komornik sądowy może w takiej sytuacji przybrać do pomocy Policję. Jeżeli nadal osoba dłużnika nie będzie reagowała na polecenia i nie otworzy drzwi dobrowolnie to komornik sądowy będzie mógł zarządzić przymusowe przeszukanie pomieszczeń. Wszystkie koszty powstałe w związku z przymusowym wejściem komornika do mieszkania zostaną przerzucone na dłużnika.

Czy komornik może pojawić się nagle w moim mieszkaniu, domu? W zdecydowanej większości przypadków postępowanie egzekucyjne toczone jest w formie zdalnej. Jednak wizyta w miejscu zamieszkania to zazwyczaj niejawna czynność, o której dłużnik nie jest informowany z wyprzedzeniem. W przypadku egzekucji z rzeczy ruchomych egzekucja najczęściej wymaga wejścia do lokalu. W praktyce komornik może wejść do mieszkania dłużnika w celu przeprowadzenia egzekucji z ruchomości (m.in. jeśli nieruchomość jest zamknięta, może zarządzić jej otwarcie). Zgodnie z art. 814 kpc, jeżeli cel egzekucji tego wymaga, zarządza wejście do domu czy mieszkania i pozostałych pomieszczeń. Pojawienie się komornika nie musi być zapowiadane, gdy celem jest realizacja zajęcia ruchomości.

Przeszukanie a własność rzeczy

Jeżeli dłużnik nie jest zameldowany w wynajmowanym mieszkaniu, komornik ma prawo do pozyskania informacji o aktualnym miejscu przebywania dłużnika od wierzyciela, rodziny, sąsiadów czy współpracowników. W kontekście zajęcia ruchomości należy pamiętać, że komornik nie może zająć rzeczy nie należących do dłużnika. Jednak w praktyce może zdarzyć się, że część rzeczy należących do właściciela mieszkania również zostanie zajęta, jeśli stanowi własność dłużnika lub jeżeli w protokole pojawią się okoliczności wskazujące na takie powiązanie. W takim przypadku właściciel ma możliwość wniesienia sprzeciwu i skargi na czynności egzekucyjne, aby zwolnić nieuprawnione przedmioty z zajęcia.

W kontekście przeszukania mieszkania ważne jest, że przeszukanie nie jest egzekucją z nieruchomości, a jedynie czynnością zmierzającą do zidentyfikowania majątku podlegającego zajęciu. Za takie uznaje się przede wszystkim wartościowe przedmioty należące do dłużnika lub rzeczy, które mogą nim być. Istnieje lista przedmiotów niepodlegających zajęciu, która obejmuje m.in. niezbędne do życia przedmioty codziennego użytku, części dochodów, alimenty oraz inne wyłączenia prawne. Zawsze warto pamiętać o prawach osób trzecich, których własność mogłaby być naruszona.

Przydatne praktyki i wskazówki

Jeżeli masz komornika i boisz się wizyty w mieszkaniu, rozważ skonsultowanie sprawy z prawnikiem specjalizującym się w antywindykacji. W Polsce istnieją jednolite zasady dotyczące wejścia komornika do lokalu, w tym możliwość wystąpienia policji w razie oporu, a także obowiązek rejestrowania czynności. Należy pamiętać, że koszty związane z przymusowym wejściem do mieszkania ponosi dłużnik. W pewnych sytuacjach możliwe jest także podlewanie działań do obrony prawd własnych, np. poprzez złożenie sprzeciwu od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym lub EPU oraz korespondencję z wierzycicielem i sądem.

Ważnym krokiem w sytuacji egzekucji jest właściwe zidentyfikowanie tytułu wykonawczego i adresu, na który były doręczane pisma sądowe. Nierzadko błędne lub przestarzałe adresy prowadzą do niezauważenia doręczeń, co może utrudnić obronę i umorzenie egzekucji. W razie wątpliwości warto zwrócić się o pomoc do kancelarii prawnej, która pomoże w skomponowaniu odpowiedniej korespondencji i działań proceduralnych w odpowiednim czasie.

Najczęstsze pytania

Czy komornik może wejść do wynajmowanego mieszkania? - Tak, jeśli cel egzekucji tego wymaga i lokal stanowi miejsce zamieszkania dłużnika, nie jest niezbędne, by mieszkanie było własnością dłużnika.
Czy komornik może wejść do mieszkania pod nieobecność dłużnika? - Tak, jeśli cel egzekucji tego wymaga, komornik może wejść bez obecności dłużnika, lecz musi to być zgodne z prawem i rejestrowane.
Co zrobić, gdy rzeczy nie należą do dłużnika, a zostały zajęte? - Właściciel może wnieść powództwo przeciwegzekucyjne; istotne jest zgromadzenie dowodów własności (np. faktury, paragonów).
Jakie przedmioty nie mogą być zajęte? - Niezbędne do życia, niezbędne do nauki, narzędzia pracy, zapasy żywności, ubrania, niektóre środki medyczne, a także niektóre elementy wyposażenia służące do utrzymania normalnego funkcjonowania.

Infografika pokazująca etapy egzekucji komorniczej i uprawnienia komornika

Jeżeli potrzebujesz pomocy prawnej w zakresie oddłużania i egzekucji komorniczej, Kancelaria EUROLEGE oferuje bezpłatną wstępną analizę sprawy oraz pomoc zdalną. Udostępniamy wsparcie w zakresie doradztwa i przygotowania dokumentów, a także reprezentujemy klientów w kontaktach z sądami i wierzycielami.

Podsumowanie najważniejszych kwestii: komornik ma prawo wejść do mieszkania dłużnika, a także do lokalu wynajmowanego, jeśli celem egzekucji jest zajęcie majątku ruchomego lub innych rzeczy podlegających zajęciu. Wejście może nastąpić bez zapowiedzi, a w razie oporu wykorzystanie policji oraz przymusowe otwieranie pomieszczeń. Właściciel rzeczy niebędącej dłużnikiem może wnosić powództwo przeciwegzekucyjne, a dłużnik powinien poinformować komornika i właściciela o takich okolicznościach, aby uniknąć błędów w protokole.