Komornik: Dokumentacja, Zajęcie i Obowiązki w Procesie Egzekucyjnym

Wielu wierzycieli po powierzeniu sprawy komornikowi nie interesuje się zbytnio technicznymi aspektami egzekucji. Dla wszystkich naturalnie najważniejszy jest efekt - czyli odzyskanie środków na rzecz wierzyciela. Z drugiej strony świadomość dotycząca praktycznych aspektów windykacji może również pomóc w odzyskiwaniu należności. W tym tekście skupimy się na opisie czynności komorniczych w trakcie egzekucji.

Jakie czynności podejmuje komornik?

Komornik podejmuje czynności egzekucyjne wymienione w Kodeksie postępowania cywilnego (KPC), ale tylko takie czynności, o których podjęcie wierzyciel wniósł we wniosku. Komornik prowadzi egzekucję z różnych składników majątku dłużnika:

Z rachunku bankowego (zajmując środki zgromadzone na koncie dłużnika).
Z wynagrodzenia za pracę (mając jednak na uwadze kwoty zwolnione od zajęcia).
Z ruchomości (np. zajmując i sprzedając pojazdy czy inne kosztowności).
Z nieruchomości (np. poprzez licytację mieszkania dłużnika).
Z wierzytelności (np. zajmując przysługujące dłużnikowi faktury).

Oprócz tego warto także wskazać, że komornik podejmuje nie tylko czynności w postępowaniu egzekucyjnym, ale także w postępowaniu zabezpieczającym. Celem postępowania zabezpieczającego jest stworzenie dogodnych dla wierzyciela warunków dla prowadzenia w przyszłości egzekucji należności pieniężnej. Z postępowaniem zabezpieczającym możemy mieć np. styczność w przypadku postępowania nakazowego. Przykładem czynności zabezpieczających jest zajęcie kwot na rachunku bankowym, przy czym kwoty te nie są przekazywane wierzycielowi do czasu prawomocnego zakończenia sporu.

Schemat postępowania zabezpieczającego komornika

Po nowelizacji z 2019 roku, komornik także doręcza korespondencję w ramach tzw. doręczenia komorniczego. Z tą formą doręczenia wierzyciel może się spotkać w trakcie postępowania sądowego, jeżeli nie zna adresu dłużnika. W takiej sytuacji sąd może zobowiązać powoda (wierzyciela) do ustalenia adresu dłużnika oraz doręczeniu korespondencji za pośrednictwem komornika.

Kiedy komornik podejmuje czynności?

Co do zasady komornik powinien podjąć czynności niezwłocznie po otrzymaniu kompletnego wniosku. Zgodnie z art. 760 KPC, nie powinno to nastąpić później niż tydzień od dnia złożenia wniosku. W praktyce zatem wierzyciel może spodziewać się pierwszych czynności komornika (np. zajęcia konta czy wizyty terenowej) już po kilku dniach od złożenia wniosku, o ile został on sporządzony poprawnie. W tym kontekście warto wspomnieć, że komornik działa nie tylko w granicach i na podstawie przepisów KPC, ale także w oparciu o wniosek egzekucyjny złożony przez wierzyciela. W kontekście szybkiego wszczęcia postępowania egzekucyjnego niezmiernie ważne jest, aby wniosek był sporządzony poprawnie pod kątem formalnym.

W kontekście wniosku o wszczęcie egzekucji ważne jest nie tylko, aby został on skierowany poprawnie pod kątem merytorycznym, ale także poprawnie pod kątem formalnym, czyli żeby został skierowany do komornika właściwego miejscowo. Jeżeli wniosek zostanie skierowany do niewłaściwego komornika, może on odmówić wszczęcia egzekucji komorniczej, co również znacząco wydłuża proces.

Zgodnie z ustawą o komornikach sądowych, komornik może odmówić wszczęcia egzekucji w następujących przypadkach:

Jeżeli w zakresie prowadzonych przez niego egzekucji zaległość przekracza 6 miesięcy, chyba że łączna liczba wszystkich spraw, jakie wpłynęły do kancelarii w roku poprzednim, nie przekroczyła 1000.
Jeżeli wpływ wszystkich spraw w danym roku przekroczył 2500, a skuteczność w zakresie prowadzonych przez niego egzekucji w roku poprzednim nie przekroczyła 35%.
Jeżeli wpływ wszystkich spraw w danym roku przekroczył 5000.

Ile trwa wszczęcie egzekucji komorniczej?

W zasadzie wszczęcie egzekucji komorniczej nie powinno być długotrwałym procesem. Powinno nastąpić kilka dni po wniesieniu wniosku egzekucyjnego. Istnieje jednak kilka sposobów na jego przyspieszenie:

Po pierwsze, warto zapewnić sobie wsparcie profesjonalnego pełnomocnika na potrzeby egzekucji komorniczej. Przede wszystkim będzie on w stanie przygotować wniosek niezwłocznie po otrzymaniu tytułu wykonawczego i bez wad formalnych skierować go do komornika.
Po drugie, warto wybrać komornika właściwego miejscowo, który nie odmówi wszczęcia egzekucji. Jeżeli wierzycielowi zależy na czasie, może podjąć próbę kontaktu jeszcze przed złożeniem wniosku. Wtedy wstępnie upewni się, czy dany komornik będzie mógł działać szybko.
Po trzecie, nie warto czekać biernie na otrzymanie tytułu wykonawczego z sądu - w tym zakresie konieczny jest wniosek o wydanie tytułu z klauzulą wykonalności, który może dla Państwa przygotować radca prawny. Pomoże on również w szybkim uzyskaniu go od sądu.

To, jakie czynności podejmie komornik, zależy w dużej mierze od wierzyciela. Nie warto tracić czasu na sporządzanie w tym zakresie skomplikowanych strategii. Najskuteczniejsza egzekucja bowiem to taka, która została szybko wszczęta. Komornik powinien podjąć wnioskowane przez wierzyciela czynności w terminie 7 dni od dnia dobrze złożonego wniosku.

Jak (legalnie) pozbyć się KOMORNIKA?

Dokumentacja i szczegóły zajęcia ruchomości przez komornika

Zajęcie ruchomości przez komornika to jedna z najczęstszych form egzekucji sądowej. Wielu przedsiębiorców i osób fizycznych nie wie jednak, jak dokładnie przebiega cały proces, jakie są prawa i obowiązki dłużnika, wierzyciela oraz osób trzecich, których prawa mogą być naruszone w toku egzekucji. Komornik przystępując do zajęcia ruchomości działa zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego (dalej: KPC). Kluczowy jest tu art. 845 KPC. To właśnie sporządzenie protokołu zajęcia formalizuje cały proces - bez tego wpisu zajęcie nie jest skuteczne. W praktyce oznacza to, że komornik, pojawiając się u dłużnika (np. w jego firmie czy mieszkaniu), wskazuje konkretne rzeczy (np. meble, sprzęt elektroniczny, pojazdy), które podlegają zajęciu.

Treść protokołu zajęcia musi odpowiadać wymogom art. 845 KPC, a zawierać m.in.:

Wykaz rzeczy będących w posiadaniu dłużnika, które nie podlegają egzekucji (np. przedmioty niezbędne do życia codziennego).
Wartość zajętej rzeczy (art. 847 § 1 KPC).
Informację o nowym zajęciu na zaspokojenie innego wierzyciela (art. 848 KPC).

Dodatkowo, zgodnie z art. 845 § 2 KPC, komornik musi poinformować dłużnika o obowiązku niezwłocznego zawiadomienia komornika o zmianie miejsca pobytu rzeczy ruchomej oraz o zakazie jej zbywania, darowania, niszczenia, ukrywania lub wywożenia za granicę pod rygorem odpowiedzialności odszkodowawczej.

Przykład zajęcia ruchomości

Pan Tomasz prowadzi sklep komputerowy w Opolu. Komornik, realizując egzekucję na rzecz firmy transportowej z Gliwic, pojawia się w lokalu dłużnika. W protokole zajęcia komornik wpisuje dwa laptopy marki Lenovo, opisując ich model, numer seryjny, a także stan zużycia. Dłużnik informuje, że jeden z laptopów jest w leasingu - komornik odnotowuje to w protokole. Zgodnie z art. 845 § 2 KPC, dłużnik jest zobowiązany poinformować komornika o leasingu sprzętu.

Obowiązki dłużnika i odpowiedzialność wobec osób trzecich

Jeśli dłużnik zaniecha obowiązku poinformowania komornika o prawach osób trzecich do zajmowanej rzeczy, ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą wobec tych osób. Dłużnik odpowiada za szkodę powstałą na skutek zaniechania (art. 415 i 416 Kodeksu cywilnego).

Przykład odpowiedzialności dłużnika

Firma „MebleNowe” z Torunia korzysta z drukarki, która formalnie należy do leasingodawcy. Komornik zajmuje drukarkę, bo dłużnik nie poinformował go, że sprzęt jest leasingowany. Komornik nie ma obowiązku samodzielnie ustalać, kto jest właścicielem zajętej rzeczy, jeśli dłużnik nie poinformował go o tym zgodnie z przepisami. Wyjątkiem są sytuacje oczywiste, gdy własność osoby trzeciej jest bezsporna (np. komornik zajmuje samochód w leasingu, a leasingodawca zgłasza się do egzekucji). W takich przypadkach komornik powinien umorzyć postępowanie z urzędu, na podstawie art. 824 § 1 pkt 6 KPC.

Pani Krystyna prowadzi salon fryzjerski w Rzeszowie. Komornik zajmuje dwa fotele, z czego jeden należy do zaprzyjaźnionej kosmetyczki. Dłużniczka nie informuje o tym komornika. W efekcie fotel zostaje sprzedany, a kosmetyczka pozywa dłużniczkę o odszkodowanie.

Zajęcie rzeczy obciążonych zastawem rejestrowym

Jeśli w toku egzekucji okaże się, że zajęta rzecz, wierzytelność lub prawo są obciążone zastawem rejestrowym, komornik niezwłocznie zawiadamia zastawnika (art. 865 KPC). Dodatkowo, gdy egzekucja dotyczy świadczenia przekraczającego 20 000 zł, komornik musi uzyskać z centralnej informacji o zastawach rejestrowych dane dotyczące zastawcy i zastawnika. Pamiętaj, że po nowelizacji przepisów zastawnik nie może już żądać zwolnienia rzeczy z egzekucji w trybie pozaegzekucyjnym - jego uprawnienia realizowane są w drodze udziału w podziale sumy uzyskanej z egzekucji (art. 865 § 2 KPC).

Skutki prawne zajęcia ruchomości

Zajęcie ruchomości przez komornika ma poważne skutki prawne zarówno dla dłużnika, jak i dla osób trzecich oraz wierzycieli. Dłużnik nie może swobodnie rozporządzać zajętą rzeczą - jej sprzedaż, darowizna czy oddanie w zastaw są bezskuteczne wobec wierzyciela prowadzącego egzekucję (art. 845 § 2 KPC). Osoby trzecie, których prawa zostały naruszone przez zajęcie, mogą domagać się zwolnienia rzeczy spod egzekucji (tzw. powództwo przeciwegzekucyjne na podstawie art. 841 KPC).

Przykład powództwa przeciwegzekucyjnego

Pan Michał prowadzi firmę transportową w Bydgoszczy. Komornik zajmuje samochód dostawczy, choć pojazd jest własnością firmy leasingowej „LeasAuto” z Warszawy. Leasingodawca, po otrzymaniu odpisu protokołu zajęcia, składa wniosek o zwolnienie pojazdu spod egzekucji i dołącza dokumenty potwierdzające prawo własności.

Procedura zajęcia ruchomości przez komornika

Jeżeli dłużnik nie dopełni obowiązku poinformowania komornika o prawach osób trzecich, ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą wobec tych osób, których prawa zostały naruszone (art. 415, art. 416 Kodeksu cywilnego).

tags: #czy #komornik #musi #przeslac #dokumentacje #zajec