Czy komornik po umorzeniu postępowania może zająć wierzytelność z Urzędu Skarbowego?
Zwrot podatku bez wątpienia należy do najprzyjemniejszych elementów rozliczeń z fiskusem. Niestety, nie zawsze taki zwrot trafi w ręce dłużnika. Może się okazać, że zostanie on zajęty przez komornika. Jak zatem uniknąć odebrania zwrotu podatku przez komornika? Jak doprowadzić do zakończenia egzekucji?
Najważniejszą informacją dla dłużnika, wobec którego wszczęto postępowanie egzekucyjne, jest to, że komornik nie ma prawa działać według własnego uznania. Egzekucja jest postępowaniem ściśle uregulowanym przez prawo, które przyznaje dłużnikowi i wierzycielowi określone prawa. Tylko w tym kontekście można dobrze zrozumieć to, czy w ramach egzekucji można zająć zwrot podatku oraz jakie możliwości działania pozostają w związku z tym dłużnikowi. Jeżeli jest to możliwe, to warto wiedzieć, jak uniknąć odebrania zwrotu podatku przez komornika.
Zajęcie zwrotu podatku przez komornika
W świetle obowiązującego prawa odpowiedź na pytanie, czy komornik może zająć zwrot podatku, nie budzi żadnych wątpliwości. Jest to jak najbardziej możliwe, gdyż komornik sądowy bądź organ prowadzący egzekucję administracyjną, po prostu jest uprawniony do zajęcia zwrotu podatku. Bez względu na jego wysokość czy podstawę, nawet jeśli podatnikowi objętemu egzekucją taki zwrot się należy.
Jednak czy komornik zabiera cały zwrot podatku? Wszystko zależy tu od wysokości egzekwowanego świadczenia oraz od wysokości zwrotu podatku. Jeżeli świadczenie objęte egzekucją jest równe bądź wyższe od kwoty zwrotu podatku, to zostanie ona zajęta w całości. Gdyby zaś okazało się, że jest ona niższa, to pozostałą resztę zwrotu należy pozostawić dłużnikowi.
Zgodnie z prawem komornik bądź organ prowadzący egzekucję administracyjną ma prawo zająć nawet całość zwrotu podatku dłużnika, wobec którego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Zajęcie całości zwrotu podatku dopuszczalne jest tylko wówczas, gdy egzekwowana należność jest równa bądź wyższa kwocie przysługującego dłużnikowi zwrotu.
Jednocześnie dłużnik zawsze powinien dbać o swoje prawa, przysługujące mu w ramach postępowania egzekucyjnego. Jeżeli okazałoby się, że organ egzekucyjny działa nieprawidłowo, należy reagować.
Wspólne rozliczenie a zajęcie komornicze
W obecnym stanie prawnym nie ma przeszkód, aby komornik zajął wspólny zwrot podatku - nawet gdy egzekucja prowadzona jest w stosunku do jednego małżonka. Zezwalają na to przepisy znowelizowane w 2022 roku. Zasada ta w całej rozciągłości obowiązuje w przypadku egzekucji administracyjnej, dotyczącej zobowiązań publicznoprawnych.
W przypadku egzekucji prowadzonej przez komornika niekiedy istnieje możliwość argumentowania przeciwko zajęciu zwrotu podatku małżonków rozliczających się wspólnie. Choć w praktyce ocalenie takiego zwrotu przed egzekucją jest bardzo trudne.
Urząd Skarbowy a zajęcie komornicze
Urząd Skarbowy dokonuje zajęcia rachunku bankowego na etapie postępowania egzekucyjnego. Zajęcie egzekucyjne Urząd Skarbowy przeprowadza zawsze na podstawie podstawy prawnej. Zaległości Polaków wobec fiskusa na koniec 2023 r. wyniosły ponad 115 mld zł.
Urząd Skarbowy dokonuje zajęcia środków za niezapłacone podatki, takie jak PIT, CIT, VAT, cła oraz akcyza. Przed wszczęciem egzekucji Urząd Skarbowy ma obowiązek wezwać podatnika i wysłać upomnienie do dobrowolnej spłaty, minimum 7 dni przed jej wszczęciem.
Kiedy Urząd Skarbowy może zająć konto? Tylko po spełnieniu tego wymogu. Informacja o zajęciu zazwyczaj trafia wyłącznie do banku. Dłużnik otrzyma ją, jeśli złoży wniosek.
Należy pamiętać, że mówimy o zajęciu administracyjnym. Podatnik powinien regularnie sprawdzać swoje zaległości. Zajęcie następuje z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o egzekucji, co uruchamia procedurę zajęcia rachunku. Zajęcie obejmuje wszystkie rachunki bankowe zobowiązanego w danym banku, w tym środki wpłacone po zajęciu oraz nowo otwarte konta w tym samym banku.
Bank realizuje zajęcie niezwłocznie po otrzymaniu zawiadomienia. Szef KAS może zablokować konto na 72 godziny w przypadku podejrzenia wyłudzeń skarbowych, z możliwością przedłużenia blokady do trzech miesięcy. Jest to środek zapobiegawczy, a system Teleinformatyczny Izby Rozliczeniowej (STIR) ocenia ryzyko.
Kiedy Urząd Skarbowy może zająć konto?
Urząd Skarbowy może zająć konto, gdy powstanie zaległość podatkowa, obejmująca niezapłacony podatek dochodowy, VAT, akcyzę, mandat, czy opłaty lokalne. Zajęcie następuje na etapie postępowania egzekucyjnego, poprzedzone bezskutecznym upomniemiem lub wezwaniem do zapłaty.
Zgodnie z przepisami, Urząd Skarbowy nie ma obowiązku informowania dłużnika o zajęciu jego rachunku bankowego. Zawiadomienie o zajęciu jest przesyłane bezpośrednio do banku, który jest zobowiązany do natychmiastowej realizacji blokady. Brak świadomości o zadłużeniu nie zwalnia z odpowiedzialności.
Podstawy prawne zajęć reguluje Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (PEA) oraz Ordynacja podatkowa. Specyficzne blokady konta przez Szefa KAS regulują Art. 119zv. i 119zw.
Ochrona środków przed zajęciem
Każdemu dłużnikowi przysługuje ochrona części środków. Kwota wolna od zajęcia egzekucyjnego dotyczy rachunków osobistych osób nieprowadzących działalności gospodarczej. Kwota ta wynosi do 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę miesięcznie (w 2025 roku będzie to 3 499,50 zł).
Niewykorzystana część kwoty wolnej od zajęcia w danym miesiącu nie przechodzi na kolejny miesiąc.
Pewne środki są chronione przed zajęciem nawet, jeśli przekraczają kwotę wolną. Niepodlegające zajęciu środki to m.in. alimenty, świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego, świadczenia rodzinne (dodatki pielęgnacyjne, porodowe, dla sierot), pomoc społeczna i świadczenie wychowawcze. Te środki muszą być jednoznacznie oznaczone, aby Urząd Skarbowy nie mógł ich zająć.
Kwota wolna od zajęcia nie dotyczy rachunków firmowych. Zajęcie rachunku firmowego może objąć całe środki, co ma drastyczne skutki dla płynności przedsiębiorstwa.
Sposoby uniknięcia lub zakończenia egzekucji
Dłużnik objęty egzekucją nie powinien zapominać, że nawet na tym etapie może zawrzeć ugodę z wierzycielem. Jest to dopuszczalne zwłaszcza w przypadku egzekucji wierzytelności o charakterze cywilnoprawnym, którymi wierzyciel może swobodnie dysponować. Nie ma tu właściwie żadnych przeszkód prawnych, aby wierzyciel zgodził się - przykładowo - na odroczenie terminu płatności, rozłożenia zaległości na raty, a nawet na ich umorzenie, w tym całkowite.
W związku z tym poszukiwanie porozumienia z wierzycielem może zupełnie rozwiązać problemy dłużnika z egzekucją oraz z tym, ile komornik może zabrać ze zwrotu podatku. Choć - zwłaszcza w świetle znanej zasady „umów należy dotrzymywać” - trudno spodziewać się, że wierzyciel po prostu puści w niepamięć cały dług.
W ramach postępowania egzekucyjnego można także starać się o podważenie samego tytułu wykonawczego, a więc najczęściej orzeczenia sądu. Zgodnie z przepisami, można to zrobić w przypadku, gdy kwestionuje się istnienie obowiązku stwierdzonego tytułem egzekucyjnym.
Najszybszym sposobem na odblokowanie konta jest spłata zadłużenia. Można również negocjować z Urzędem Skarbowym rozłożenie długu na raty lub uzyskanie odroczenia spłaty.
Dłużnik ma prawo złożyć skargę na czynności egzekucyjne w terminie 7 dni od otrzymania odpisu tytułu wykonawczego lub zawiadomienia o zajęciu. Skargę można złożyć do organu nadrzędnego, opierając ją na uchybieniach proceduralnych.
Można złożyć wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Umorzenie następuje w określonych okolicznościach, np. przedawnienie zobowiązania lub stwierdzenie bezprzedmiotowości egzekucji.
Umorzenie postępowania egzekucyjnego
Umorzenie egzekucji może dotyczyć całego postępowania egzekucyjnego lub jego części. W przypadku umorzenia całego postępowania egzekucyjnego komornik umarza (kończy) całą sprawę. Żaden składnik majątku dłużnika nie jest już zajęty.
Umorzenie egzekucji może też być częściowe. Może dotyczyć np. egzekucji skierowanej do określonych rzeczy lub praw.
Często egzekucje komornicze są umarzane dlatego, że dłużnik nie ma majątku, z którego można by je skutecznie przeprowadzić. Postępowanie egzekucyjne umarza się z urzędu, jeżeli jest oczywiste, że z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych.
Zdarza się, że wierzyciel zamiast składać wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, składa wniosek o zawieszenie postępowania. W przypadku umorzenia egzekucji tracą moc wszystkie dokonane dotychczas czynności, następuje zakończenie postępowania. Komornik nie podejmuje nowych czynności.
Jeśli postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone, i następnie wierzyciel przez sześć miesięcy nie zażądał podjęcia zawieszonego postępowania - to komornik umorzy całe postępowanie egzekucyjne.
To wierzyciel składa wniosek o wszczęcie egzekucji, wierzyciel może więc również złożyć wniosek o umorzenie egzekucji. I często tak się dzieje z różnych przyczyn - np. wierzyciel i dłużnik doszli do porozumienia w sprawie spłaty długu w ratach z pominięciem komornika.
Skutki umorzenia postępowania egzekucyjnego
Umorzenie egzekucji powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych. Jeśli jakieś rzeczy lub prawa były zajęte przez komornika - to zajęcie przestaje obowiązywać.
Umorzenie egzekucji nie oznacza, że dłużnik “ma spokój” z długami już na zawsze. Umorzenie postępowania egzekucyjnego nie jest tym samym, co umorzenie długów. Mimo umorzenia egzekucji, długi nadal istnieją. Co więcej, wierzyciel może w przyszłości znowu złożyć wniosek o wszczęcie egzekucji z majątku dłużnika.
Jeśli komornik umorzył postępowanie egzekucyjne, można odczekać i ponownie złożyć wniosek o wszczęcie egzekucji. Trzeba tu wziąć pod uwagę termin przedawnienia, który wynosi sześć lat dla roszczeń stwierdzonych prawomocnym orzeczeniem sądu.
Egzekucja komornicza – co może, a czego nie może komornik?
Najprostszym sposobem na sprawdzenie, czy komornik zajął zwrot podatku, jest skorzystanie z Internetu, za pośrednictwem rządowej strony. Sprawdzić można to również przez e-Urząd Skarbowy.
Pamiętaj, że postępowanie egzekucyjne to proces uregulowany prawnie. Urząd Skarbowy dokonuje zajęcia rachunku bankowego na etapie postępowania egzekucyjnego. Zajęcie egzekucyjne Urząd Skarbowy przeprowadza zawsze na podstawie podstawy prawnej.
Zakończenie blokady rachunku bankowego przez organ egzekucyjny nie oznacza końca problemów nierzetelnego dłużnika, ale jest pierwszym krokiem do odzyskania płynności. W przypadku trudnej sytuacji finansowej można złożyć wniosek o rozłożenie długu na raty, co często jest lepszym rozwiązaniem niż dalsze eskalowanie egzekucji.
W razie zajęcia konta, skontaktuj się z Urzędem Skarbowym. Skonsultuj się z prawnikiem lub doradcą podatkowym.
tags: #czy #komornik #po #umorzeniu #postepowania #moze