Wniosek o wpis hipoteki przymusowej przez komornika
Uzyskanie tytułu wykonawczego przeciwko dłużnikowi, samo w sobie nie stanowi o możliwości odzyskania długu.
Tytuł wykonawczy stwierdza tylko obowiązek dłużnika do spełnienia świadczenia, np. zapłaty określonej sumy pieniężnej.
Sama egzekucja, w przypadku braku dobrowolnej wpłaty, toczy się natomiast przed komornikiem, którego zadaniem jest znalezienie i zajęcie majątku dłużnika oraz przeprowadzenie z niego skutecznej egzekucji.
To właśnie na etapie egzekucji często okazuje się, iż dłużnik nie posiada majątku, z którego wierzyciel mógłby się zaspokoić, bądź też posiadany przez dłużnika majątek nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich wierzycieli, szczególnie jeżeli w postępowaniu biorą udział wierzyciele hipoteczni bądź uprzywilejowani w stosunku do nas.
Zgodnie z ustawą o księgach wieczystych i hipotece, wierzyciel, którego wierzytelność jest stwierdzona tytułem wykonawczym, może na podstawie tego tytułu uzyskać hipotekę przymusową na wszystkich nieruchomościach dłużnika.
Hipoteka jest jednym z najpewniejszych sposobów zabezpieczenia wierzytelności.
Nieruchomości stanowią często najbardziej wartościowy, a niekiedy jedyny składnik majątku dłużnika.
Oczywiście ten sposób zabezpieczenia wierzytelności jest skuteczny tylko wtedy, gdy dłużnik jest właścicielem nieruchomości (ewentualnie, współwłaścicielem albo uprawnionym z tytułu użytkowania wieczystego lub własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu, które to prawa mogą być przedmiotem hipoteki), a wierzyciel zna numer księgi wieczystej tej nieruchomości.
Hipoteka przymusowa stanowi odstępstwo od zasady, iż wpis hipoteki następuje na podstawie umowy zawartej pomiędzy właścicielem nieruchomości (dłużnikiem) a wierzycielem.
Podstawą wpisu hipoteki przymusowej do księgi wieczystej jest tytuł wykonawczy, czyli tytuł egzekucyjny zaopatrzony przez sąd w klauzulę wykonalności, tzn. potwierdzenie, że jest on wykonalny i może stanowić podstawę postępowania egzekucyjnego przeciwko dłużnikowi.
W celu wpisania hipoteki przymusowej na nieruchomości dłużnika, należy zatem uprzednio uzyskać tytuł egzekucyjny (np. złożyć pozew i uzyskać prawomocny wyrok) oraz zapatrzyć go (w osobnym postępowaniu) w klauzulę wykonalności.
Posiadanie tytułu wykonawczego, obok złożenia wniosku na stosownym formularzu, stanowi w zasadzie jedyny wymóg formalny wpisu hipoteki przymusowej.
Opłata stała od wniosku wynosi 200,00 zł.
Do wniosku o wpis hipoteki należy załączyć tytuł wykonawczy w oryginale.
W związku z powyższym wierzyciel, który chce w taki sposób zabezpieczyć swoją wierzytelność musi wystąpić do sądu o wydanie dalszego tytułu wykonawczego, właśnie na potrzeby wpisu.
Cel ten jest następnie uwidaczniany na samym tytule wykonawczym (taki tytuł może być wykorzystany tylko w tym celu).
Hipotekę przymusową można uzyskać na wszystkich nieruchomościach dłużnika.
Nie oznacza to jednak, że można obciążyć kilka nieruchomości jednocześnie.
Hipotekę przymusową na kilku nieruchomościach dłużnika można ustanowić tylko w przypadku gdy nieruchomość obciążona jest już uprzednio hipoteką łączną.
Kilka nieruchomości można obciążyć hipoteką przymusową także wtedy, gdy stanowią one własność kilku współdłużników solidarnych.
Nic nie stoi natomiast na przeszkodzie we wpisaniu kilku hipotek przymusowych na jednej nieruchomości przez tego samego wierzyciela na podstawie różnych tytułów wykonawczych.
Wniosek o wpis hipoteki przymusowej nie może być jednak uwzględniony, gdy dłużnik utracił prawo własności nieruchomości na skutek wcześniejszej czynności przeniesienia własności tej nieruchomości.
Wpis hipoteki przymusowej, obciążającej nieruchomość stanowiącą własność małżonków na zasadzie wspólności majątkowej, nie może być dokonany na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przeciwko jednemu z małżonków.
Suma hipoteki przymusowej zależy od treści tytułu wykonawczego.
Wierzyciel może żądać wpisu hipoteki przymusowej na sumę nie wyższą niż wynikająca z treści tytułu (np. z ugody zawartej przed sądem, z której treści wynika obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej).
Jeżeli natomiast z tytułu wykonawczego nie wynika suma hipoteki, to nie może ona przewyższać więcej niż o połowę zabezpieczonej wierzytelności wraz z roszczeniami o świadczenia uboczne (przede wszystkim odsetkami) określonymi w tytule, a obliczonymi na dzień złożenia wniosku o wpis hipoteki.
Z tą drugą sytuacją mamy do czynienia gdy tytułem wykonawczym jest prawomocny wyrok sądu, opiewający na należność główną wraz z odsetkami ustawowymi.
Decyzję o wpisie hipoteki na podstawie tytułu wykonawczego należy oprzeć o staranną analizę księgi wieczystej nieruchomości, która ma być obciążona.
Jeżeli nieruchomość jest już obciążona hipotecznie, a wysokość wpisanych hipotek przewyższa naszą wierzytelność, wpis hipoteki przymusowej może mieć niewielkie znaczenie praktyczne.
Wierzyciele hipoteczni, podczas egzekucji z nieruchomości są bowiem zaspokajani w kolejności wpisów hipotek.
Niewątpliwym plusem ustanowienia hipoteki przymusowej jest fakt, iż w przypadku licytacji komorniczej, wierzyciel hipoteczny zostanie zaspokojony chociażby nie składał wniosku o wszczęcie egzekucji.
Komornik prowadzący egzekucję z nieruchomości ma bowiem obowiązek poinformować wierzycieli hipotecznych o zamiarze dokonania opisu i oszacowania nieruchomości (poprzedzającego sprzedaż licytacyjną) wzywając ich jednocześnie aby zgłosili swoje prawa do nieruchomości.
Zgodnie z art. 930 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzenie nieruchomością po jej zajęciu nie ma wpływu na dalsze postępowanie, a kolejni wierzyciele dłużnika mogą przyłączyć się do prowadzonej egzekucji.
Nabywca może uczestniczyć w postępowaniu w charakterze dłużnika.
W każdym razie czynności egzekucyjne są ważne tak w stosunku do dłużnika, jak i w stosunku do nabywcy.
Zgodnie z art. 930 § 11 k.p.c., zajęcie nieruchomości przez wierzycieli nabywcy jest dopuszczalne, jednak postępowanie prowadzone przez nich podlega zawieszeniu na czas trwania postępowania egzekucyjnego wszczętego wcześniej przeciwko dłużnikowi będącemu zbywcą nieruchomości.
W razie uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności nieruchomości wydanego w postępowaniu prowadzonym przeciwko dłużnikowi będącemu zbywcą nieruchomości, postępowanie prowadzone co do tej samej nieruchomości celem zaspokojenia wierzycieli nabywcy podlega umorzeniu.
Zgodnie z art. 930 § 2 k.p.c., rozporządzenia przedmiotami podlegającymi zajęciu razem z nieruchomością po ich zajęciu są nieważne, z wyjątkiem rozporządzeń zarządcy nieruchomości w zakresie jego ustawowych uprawnień.
Zgodnie z art. 930 § 3 k.p.c., obciążenie nieruchomości przez dłużnika po jej zajęciu oraz rozporządzenie opróżnionym miejscem hipotecznym jest nieważne.
W razie wpisania hipoteki przymusowej po zajęciu nieruchomości zabezpieczona nią wierzytelność nie korzysta z pierwszeństwa zaspokojenia przewidzianego dla należności zabezpieczonych hipotecznie.
Zgodnie z art. 930 § 4 k.p.c., oddanie zajętej nieruchomości w użyczenie, leasing, najem lub dzierżawę jest bezskuteczne wobec nabywcy nieruchomości w egzekucji.
Przepisy przewidują 10 kategorii wierzytelności, które komornik zaspokaja ze środków uzyskanych ze sprzedaży licytacyjnej w kolejności od kategorii 1. do 10.
W przypadku ujawnienia hipoteki przymusowej po dokonaniu wpisu zajęcia komorniczego, wierzyciel będzie zaspokajany w ostatniej, 10. kategorii - inne wierzytelności.
Art. 1025 k.p.c. określa kolejność zaspokajania wierzycieli z kwoty uzyskanej z egzekucji, gdzie należności zabezpieczone hipoteką znajdują się w kategorii 5.
Składanie wniosku o wpis hipoteki przymusowej ma sens nawet wtedy, gdy w dziale III księgi wieczystej widnieje już wpis ostrzeżenia o wszczętej egzekucji.
Dotyczy to sytuacji, gdy możemy przewidzieć, że egzekucja z nieruchomości nie zakończy się jej sprzedażą na licytacji.
Taka sytuacja występuje najczęściej przy zajęciu udziału w nieruchomości lokalowej, gdyż zakupem takiego udziału zainteresowani są zwykle tylko współwłaściciele nieruchomości.
W przypadku dwukrotnego niepowodzenia licytacji, komornik umorzy postępowanie egzekucyjne i - zgodnie z art. 924 § 2 k.p.c. - złoży wniosek o wykreślenie wpisu o wszczęciu egzekucji z ksiąg wieczystych.
W konsekwencji nasza hipoteka (już wpisana w księdze wieczystej) stanie się w pełni skuteczna, bez ograniczeń, a w razie kolejnej egzekucji nasza wierzytelność będzie zaspokojana w uprzywilejowanej kategorii 5.
Dodatkową korzyścią z wpisu hipoteki przymusowej po ujawnieniu wszczętej egzekucji jest to, że komornik ma obowiązek zawiadomić wierzyciela o przystąpieniu do opisu i oszacowania nieruchomości.
Zgodnie z art. 922 Kodeksu postępowania cywilnego, uczestnikami postępowania egzekucyjnego z nieruchomości - oprócz wierzyciela i dłużnika - są także osoby posiadające ograniczone prawa rzeczowe na nieruchomości.
Jednym z takich praw jest właśnie hipoteka.
Jest to istotne szczególnie wtedy, gdy egzekucja komornicza ciągnie się latami, a my nie chcemy regularnie kontaktować się z komornikiem w sprawie postępów.
W takiej sytuacji komornik ma obowiązek sam nas powiadomić, gdy sprawa będzie gotowa do licytacji.
Wzór wniosku o wydanie dalszego tytułu wykonawczego:
Do
II Wydział Cywilny Sądu Rejonowego w Poznaniu
w sprawie: …………….. c/a ………………
Sygn. akt: …………………..
W imieniu wierzyciela, z powołaniem się na pełnomocnictwo w aktach sprawy, wnoszę o:
- wydanie dalszego tytułu wykonawczego przeciwko dłużnikowi ………………. - nakazu zapłaty Sądu Rejonowego w Poznaniu z dnia ………….. roku, sygn. akt ……. z klauzulą wykonalności - oznaczonego liczbą porządkową II, w celu wpisania hipoteki przymusowej zwykłej na nieruchomości dłużników położonej w ……………, przy ul. …………………., obręb ……………….. działka nr ……………, zapisanej w księdze wieczystej Sądu Rejonowego w …………….pod numerem ………….
Uzasadnienie
I. Na podstawie pierwszego tytułu wykonawczego wierzyciel wszczął postępowanie egzekucyjne przeciwko dłużnikowi.
Egzekucja wszczęta została m.in. z nieruchomości dłużnika położonej w …………….., przy ul. …………….., obręb …………….., działka nr ………………, dla której Sąd Rejonowy w ……………….. prowadzi księgę wieczystą Kw nr …………………….
Dowód:
1. zawiadomienie Komornika z dnia ………………. roku,
2. zawiadomienie Sądu Rejonowego w Poznaniu z dnia …………………. roku.
W celu zabezpieczenia swoich interesów wierzyciel zamierza obciążyć wyżej wymienioną nieruchomość hipoteką przymusową.
W tym celu, zgodnie z art. 109 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, dysponować musi tytułem wykonawczym.
Ponieważ pierwszy tytuł wykonawczy stanowi podstawę prowadzenia egzekucji, w oparciu o normę prawną wynikającą z treści art. 793 kpc, w związku z art. 109 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, wierzyciel wnosi o wydanie dalszego tytułu wykonawczego.
(adwokat Tomasz Grzybkowski)
Załączniki:
1. odpis zawiadomienia Komornika z dnia ……………..
Zakup nieruchomości z HIPOTEKA w Księdze Wieczystej? Czy to wada prawna?
Materiał archiwalny oparty o przepisy prawa obowiązujące w dniu jego sporządzenia.
tags: #czy #komornik #zlozy #wniosek #o #wpis