Czy po umorzeniu postępowania komornik żąda zwrotu kosztów postępowania?
Postępowanie egzekucyjne to formalna droga odzyskiwania należności od niesolidnego dłużnika. Jednak zanim wierzyciel zdecyduje się na złożenie wniosku o wszczęcie egzekucji, powinien zdawać sobie sprawę z konsekwencji finansowych tego procesu. W teorii koszty komornicze powinien pokrywać dłużnik - w końcu to jego zawinione działanie lub zaniechanie doprowadziło do konieczności prowadzenia postępowania. W praktyce jednak, gdy okaże się, że dłużnik nie posiada majątku wystarczającego do zaspokojenia wierzyciela, to właśnie wierzyciel może zostać obciążony wydatkami poniesionymi w toku egzekucji.
Koszty postępowania egzekucyjnego - kto ponosi ostatecznie ciężar?
Postępowanie egzekucyjne to proces obciążony wieloma kosztami - od opłat stosunkowych, przez wydatki na doręczenia, po wynagrodzenia biegłych. Zasadą generalną jest, że to dłużnik ponosi ciężar wszystkich kosztów - od opłaty stosunkowej wynoszącej 15% wartości wyegzekwowanego świadczenia, przez wydatki na doręczenia, po wynagrodzenia biegłych. Jednak gdy egzekucja okaże się bezskuteczna z powodu braku majątku dłużnika lub gdy wierzyciel złoży wniosek o umorzenie postępowania w terminie miesiąca od zawiadomienia dłużnika - koszty obciążają wierzyciela.
Prowadzenie postępowania egzekucyjnego wiąże się z szeregiem wydatków, które łącznie określa się mianem kosztów postępowania egzekucyjnego. Na podstawie ustawy z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych, koszty te obejmują:
- Opłaty egzekucyjne - głównie opłata stosunkowa, która wynosi 15% wartości wyegzekwowanego świadczenia. To podstawowe wynagrodzenie komornika za przeprowadzenie egzekucji. Minimalna opłata stosunkowa to 1/10 przeciętnego wynagrodzenia.
- Wydatki gotówkowe - obejmują one koszty doręczenia korespondencji, opłaty za sporządzenie protokołu stanu faktycznego, wynagrodzenia biegłych, koszty przechowywania zajętych rzeczy czy wydatki związane ze sporządzeniem spisu inwentarza.
- Opłaty za czynności szczególne - dotyczy to np. egzekucji wprowadzenia w posiadanie nieruchomości, zabezpieczenia spadku czy zarządu nieruchomości.
Koszty postępowania egzekucyjnego to złożona materia, która budzi wiele wątpliwości. Zasadą generalną jest, że to dłużnik ponosi ciężar wszystkich kosztów. Jednak gdy egzekucja okaże się bezskuteczna z powodu braku majątku dłużnika lub gdy wierzyciel złoży wniosek o umorzenie postępowania - koszty obciążają wierzyciela. Przed wszczęciem postępowania warto więc przeprowadzić analizę stanu majątkowego dłużnika, aby uniknąć sytuacji, w której koszty egzekucji komorniczej przewyższają szanse na faktyczne odzyskanie należności.
Umorzenie postępowania egzekucyjnego - kiedy i kto ponosi koszty?
Umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje z różnych przyczyn. Jedną z najczęstszych jest bezskuteczność egzekucji, czyli sytuacja, gdy dłużnik nie posiada majątku, z którego można by ściągnąć należność, lub gdy z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych. W takich przypadkach komornik wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.
Gdy komornik stwierdzi, że dłużnik nie posiada majątku, z którego można prowadzić egzekucję, wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Kiedy dłużnik spełni świadczenie dobrowolnie już po wszczęciu egzekucji (np. dokona zapłaty bezpośrednio na rzecz wierzyciela), postępowanie ulega umorzeniu, ale koszty postępowania egzekucyjnego nadal obciążają dłużnika.
Drugi przypadek, w którym wierzyciel ponosi koszty postępowania egzekucyjnego, dotyczy sytuacji, gdy sam składa wniosek o umorzenie postępowania. Może się tak zdarzyć, gdy między wierzycielem a dłużnikiem dojdzie do zawarcia porozumienia w przedmiocie spłaty zadłużenia, lub gdy wierzyciel z innych powodów zdecyduje się wycofać zlecenie dla komornika. W takiej sytuacji, jeśli wierzyciel złoży wniosek o umorzenie postępowania w terminie miesiąca od zawiadomienia dłużnika - koszty obciążają wierzyciela.
Warto zaznaczyć, że umorzenie egzekucji nie oznacza, że dług przestaje istnieć. Dłużnicy muszą się liczyć z tym, że komornik znowu się do nich odezwie. Potrzebny jest do tego wniosek wierzyciela, która od umorzenia egzekucji do wszczęcia kolejnej może czekać nawet sześć lat.
Warto również wspomnieć o specyficznej sytuacji związanej z nowelizacją przepisów. Do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania egzekucyjnego zawieszonego na skutek wniosku wierzyciela przed 31 grudnia 2018 r., którego umorzenie z mocy prawa zostało stwierdzone przez komornika sądowego postanowieniem wydanym po 31 grudnia 2018 r., ma zastosowanie "stara" ustawa o komornikach sądowych. Oznacza to, że opłata pobierana jest od dłużnika, a nie od wierzyciela.
Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 10 marca 2017 r. (sygn. akt III CZP 115/16) wskazał, że komornik, który wydał postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, jest uprawniony do wykonania prawomocnego orzeczenia o kosztach tego postępowania na podstawie art. 776 k.p.c. w zw. z art. 823 k.p.c.
W przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego z innych przyczyn niż te wskazane w art. 29 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych, komornik pobiera od wierzyciela opłatę w wysokości 150 złotych. Opłata ta podlega zmniejszeniu o sumę opłat egzekucyjnych ściągniętych od dłużnika i obciążających go. Wyłączenia od pobierania tej opłaty dotyczą m.in. podmiotów, których przedmiotem działalności są finanse i ubezpieczenia.
Sąd Najwyższy uznał, że nabywca wierzytelności w drodze przelewu, na rzecz którego zasądzono koszty procesu, nie jest w tym zakresie wierzycielem pierwotnym w rozumieniu art. 29 ust. 5 pkt 3 lit. b ustawy o kosztach komorniczych.
Czy komornik może żądać zwrotu kosztów od wierzyciela?
Choć zasadą jest, że koszty postępowania egzekucyjnego ponosi dłużnik, istnieją sytuacje, w których wierzyciel może zostać obciążony tymi kosztami.
Gdy egzekucja okaże się bezskuteczna z powodu braku majątku dłużnika, komornik wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. W takiej sytuacji, a także gdy wierzyciel sam składa wniosek o umorzenie postępowania (np. z powodu porozumienia z dłużnikiem), to wierzyciel ponosi koszty egzekucji.
W przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego z innych przyczyn niż te wskazane w ustawie o kosztach komorniczych, komornik pobiera od wierzyciela opłatę w wysokości 150 złotych. Opłata ta może być zmniejszona o sumę opłat egzekucyjnych ściągniętych od dłużnika.
Warto pamiętać, że w przypadku umorzenia egzekucji z powodu braku majątku dłużnika, wierzyciel może ponownie złożyć wniosek o wszczęcie egzekucji, jeśli pojawią się nowe informacje o majątku dłużnika. Należy jednak uwzględnić termin przedawnienia roszczenia, który wynosi sześć lat dla roszczeń stwierdzonych prawomocnym orzeczeniem sądu.
Jak (legalnie) pozbyć się KOMORNIKA?
Niezależnie od wartości wyegzekwowanego świadczenia, opłata nie może być niższa od ustalonego minimum. Odroczenie terminu spełnienia świadczenia musi nastąpić na podstawie porozumienia między wierzycielem a dłużnikiem, najlepiej przed złożeniem wniosku o wszczęcie egzekucji. Jeśli strony zawrą porozumienie już po wszczęciu postępowania, ale w terminie miesiąca od zawiadomienia dłużnika, wierzyciel może złożyć wniosek o umorzenie, jednak będzie musiał pokryć koszty.
Jeżeli dłużnik nie pokryje kosztów postępowania egzekucyjnego mimo wydania przez komornika odpowiedniego postanowienia, koszty te stają się przedmiotem odrębnej egzekucji.
tags: #czy #po #umozeniu #postepowania #komornik #zarzada