Prawo wglądu wierzyciela alimentacyjnego do masy upadłościowej
Pisząc o prawie, trudno mówić o bardziej przyziemnej rzeczy niż alimenty. Prawie każdy z nas się z nimi zetknął w taki czy inny sposób. Czy to poprzez znajomych czy osobiście - jako dłużnik lub wierzyciel. Naturalnym więc jest, że kwestia alimentów również została poruszona w ustawie prawo upadłościowe.
Nie ulega żadnej wątpliwości, że ogłoszenie upadłości konsumenckiej w stosunku do rodzica zobowiązanego wyrokiem sądu do świadczeń alimentacyjnych na dziecko, musi wiązać się z jakimiś skutkami dla tego dziecka. Żeby odpowiedzieć na to pytanie należy sięgnąć do art. 343 ust. 2 Prawa upadłościowego. Przepis ten stanowi: „Zobowiązania alimentacyjne ciążące na upadłym, przypadające za czas po ogłoszeniu upadłości, syndyk zaspokaja zgodnie z ust. 1 w terminach ich płatności, do dnia sporządzenia ostatecznego planu podziału, każdorazowo dla każdego uprawnionego w kwocie nie wyższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę. Pozostała część tych należności nie podlega zaspokojeniu z masy upadłości”.
Zatem po ogłoszeniu upadłości, dziecko reprezentowane przez drugiego z rodziców winno udać się do syndyka i przedstawić mu tytuł wykonawczy, z którego będzie wynikać uprawnienie do alimentów oraz ich kwota. Jednakże należy pamiętać, że zgodnie z zacytowanym wyżej przepisem, istnieje pewien limit wypłat. Każdorazowo syndyk nie może wypłacać uprawnionemu kwoty większej niż minimalne wynagrodzenie za pracę. Obecnie w 2020 r. minimalne wynagrodzenie za pracę, ustalane w oparciu o ustawę dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, wynosi 2600 zł brutto.
Pomimo trwania postępowania upadłościowego alimenty są nadal wypłacane przez syndyka z masy upadłości w terminach ich płatności, ale ich wysokość może być zmniejszona. Zgodnie z art. 343 ust. 2 Prawa upadłościowego, syndyk zaspokaja zobowiązania alimentacyjne przypadające za czas po ogłoszeniu upadłości w terminach ich płatności, do dnia sporządzenia ostatecznego planu podziału. Każdorazowo dla każdego uprawnionego kwota ta nie może być wyższa niż minimalne wynagrodzenie za pracę. Pozostała część tych należności nie podlega zaspokojeniu z masy upadłości.
W przypadku bieżących alimentów, które jako upadły musisz płacić, kwestia jest trochę bardziej rozbudowana. Po pierwsze, po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej to syndyk, zamiast komornika wypłaca alimenty za upadłego. Bieżące alimenty syndyk wypłaca z wynagrodzenia za pracę upadłego. Kolejną zmianą jest to, że po ogłoszeniu upadłości alimenty wypłacane są dla każdego uprawnionego w kwocie nie wyższej niż minimalna krajowa. Jeśli Twój wierzyciel ma zasądzone alimenty w kwocie wyższej niż minimalna krajowa, to w postępowaniu upadłościowym nie otrzyma nic ponad tą kwotę.
Czy to oznacza, że dług w tej części zostanie umorzony? Niestety nie. Po zakończeniu upadłości wierzyciel alimentacyjny będzie mógł domagać się jego spłaty od Ciebie. Warto mieć na uwadze, że postępowanie upadłościowe w tym zakresie nie modyfikuje ogólnych reguł i wysokości potrąceń z wynagrodzenia za pracę uregulowanych w kodeksie pracy.
Co do zasady po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowo-administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu (art. 144 ust. 1 Prawa Upadłościowego). Zasada ta nie obowiązuje jeżeli chodzi o pozew o zasądzenie lub zmianę wysokości alimentów - powództwo kierujemy przeciwko upadłemu (art. 144 ust. 2 Prawa Upadłościowego).
Nie ma jakichkolwiek przeciwskazań do wytoczenia powództwa dotyczącego alimentów w trakcie trwania postępowania upadłościowego. Dotyczy to wszystkich rodzajów postępowań - o ustanowienie, zmianę i wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego. Powództwo takie należy jednak wytoczyć przeciwko dłużnikowi, a nie jak mogłoby się wydawać przeciwko syndykowi.
Ponadto syndyk ma prawo wytoczyć powództwo w zakresie zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego i żądać zmniejszenia alimentów lub uznania przez sąd iż obowiązek alimentacyjny wygasł (art. 144 ust. 2 Prawa Upadłościowego).
Jeżeli masa upadłości nie pozwala na wypłatę jakichkolwiek, nawet bieżących alimentów, wierzyciel może ubiegać się o wypłatę alimentów z Funduszu Alimentacyjnego. Niestety aby otrzymać takie świadczenie konieczne jest wykazanie, że prowadzona przeciwko dłużnikowi egzekucja okazała się bezskuteczna.
Jeżeli w dniu ogłoszeniu upadłości konsumenckiej posiadasz jakieś zaległe alimenty i zostaną one zgłoszone przez wierzyciela syndykowi, to dług ten znajdzie się na liście wierzytelności obok pozostałych długów. Warto jednak pamiętać, że alimenty zostaną zaliczone do kategorii pierwszej, jeśli chodzi o kolejność zaspokajania. Oznacza to, że zostaną spłacone z masy upadłości w pierwszej kolejności.
Zgodnie z art. 342 Prawa upadłościowego należności alimentacyjne znajdują się w kategorii pierwszej jeżeli chodzi o kolejność zaspokajania wierzycieli. W przypadku zaległych alimentów mogą one zostać uwzględnione na liście wierzytelności - zgodnie z art. 236 ust. 1 Prawa Upadłościowego.
Sąd w wyroku z dnia 9 maja 2017 r. (II SA/Op 123/17) stwierdza, że jeżeli należności alimentacyjne, przypadające za czas po ogłoszeniu upadłości, z braku wystarczających środków nie zostaną zaspokojone w sposób i w wysokości określonej w art. 343 ust. 2 ustawy z 2003 r. Prawo upadłościowe, to umieszcza się je w pierwszej kategorii planu podziału funduszów masy (art. 342 ust. 1 pkt 1 ustawy z 2003 r. Prawo upadłościowe), a więc traktuje się tak jak wierzytelności w stosunku do masy upadłości.
Z art. 249 ust. 4 ustawy z 2003 r. Prawo upadłościowe wynika ponadto, że należności alimentacyjne przypadające za czas po ogłoszeniu upadłości nie podlegają kapitalizacji i nie umieszcza się ich na liście wierzytelności. Z tego ostatniego przepisu można zatem wywieść wniosek, że należności alimentacyjne przypadające za czas po ogłoszeniu upadłości nie podlegają zgłoszeniu do masy upadłości.
Wierzyciel alimentacyjny, który dysponuje wyrokiem zasądzającym alimenty (ugodą sądową) - niezależnie od tego, czy wyrok ten został wydany przed czy po ogłoszeniu upadłości - może więc na jego podstawie (bez zgłoszenia wierzytelności do masy) żądać od syndyka wypłat bieżących należności alimentacyjnych na zasadach i w zakresie wskazanym w art. 343 ust. 2 ustawy z 2003 r. Prawo upadłościowe.
Po wykonaniu przez upadłego obowiązków określonych w planie spłaty wierzycieli sąd wydaje postanowienie o stwierdzeniu wykonania planu spłaty wierzycieli i umorzeniu zobowiązań upadłego powstałych przed dniem ogłoszenia upadłości i niewykonanych w wyniku wykonania planu spłaty wierzycieli.
Alimenty, zarówno te bieżące, jak i zaległe nie zostaną umorzone w upadłości konsumenckiej. Ustawa nie przewiduje w tym zakresie żadnych wyjątków.
Jeżeli jako upadły otrzymujesz alimenty, to nie wchodzą one do masy upadłości, ponieważ są one wyłączone z jakiejkolwiek egzekucji.
Warunkowe oddłużenie w upadłości konsumenckiej
Tabela przedstawiająca kolejność zaspokajania wierzycieli w postępowaniu upadłościowym:
| Kategoria | Rodzaj wierzytelności |
|---|---|
| Pierwsza | Należności alimentacyjne, wierzytelności o renty z tytułu odszkodowania za spowodowanie rozstroju zdrowia i śmierci, wierzytelności wynikające z pracy, wierzytelności zabezpieczone rzeczowo |
| Druga | Podatki, inne należności publicznoprawne |
| Trzecia | Pozostałe wierzytelności |
tags: #czy #wierzyciel #alimentacyjny #ma #prawo #wgladu