Komornik Sądowy a Komornik przy Sądzie Rejonowym: Kluczowe Różnice i Zagadnienia
Komornik sądowy to termin, który zna zdecydowana większość osób, zazwyczaj budzi jednak negatywne skojarzenia. Najczęściej zła sława jest zupełnie niezasłużona, warto bowiem pamiętać, że komornik jest gwarantem wykonania wyroku - to dzięki niemu decyzja sądu może być wcielona w życie, a wierzyciel może odzyskać należność. Komornik jako organ władzy publicznej jest funkcjonariuszem publicznym działającym przy sądzie rejonowym. Zawód komornika jest zawodem zaufania publicznego w rozumieniu art. 17 Konstytucji.
Zgodnie z Ustawą z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych komornik jest funkcjonariuszem publicznym działającym przy sądzie rejonowym. Komornik sądowy jest funkcjonariuszem publicznym, działającym przy sądzie rejonowym przy którym działa. Oznacza to w praktyce, iż z dniem złożenia ślubowania na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 22 marca 2018r. komornik jest funkcjonariuszem publicznym.
Podstawą działania komornika stanowi dowiedzione przez sąd w trakcie postępowania, niezaspokojone wcześniej roszczenie wobec dłużnika. Podstawą prowadzonych przez komornika postępowań egzekucyjnych jest wniosek wierzyciela oraz tytuł wykonawczy (np. wyrok bądź wydany przez sąd nakaz zapłaty). Podstawą prawną wykonywania zawodu komornika od 30 listopada 1997 roku do 1 stycznia 2019 roku była ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji. Od 1 stycznia 2019 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych i ustawa z dnia 28 lutego 2018 r.
W związku z tym nie jest on organem, który może podważyć kwestie związane z roszczeniem i podawać w wątpliwość jego zasadność, a jedynie doprowadzić do jego zaspokojenia. Należy zaznaczyć, że komornik sądowy musi działać w granicach przepisów i w ramach nałożonych przez orzeczenie sądu. W związku z tym, że ma on za zadanie wykonanie obowiązku, którego źródłem jest na przykład wyrok sądowy - oprócz przesłanek jasno wskazanych w art.
Zadania i Uprawnienia Komornika Sądowego
Zadaniem komornika jest wykonywanie orzeczeń sądu oraz innych tytułów podlegających wykonaniu w drodze egzekucji sądowej, a także wykonuje inne czynności powierzone na gruncie przepisów (doręczenie korespondencji, sporządzenie spisu inwentarza). Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 22 marca 2018r. do podstawowych zadań komornika należy: wykonywanie orzeczeń sądowych w sprawach o roszczenia pieniężne i niepieniężne oraz zabezpieczenie roszczeń, w tym europejskich nakazów zabezpieczenia na rachunku bankowym, z uwzględnieniem wyjątków przewidzianych w ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, z późn. zm.).
Ponadto zgodnie z art. 3 ust. 4 cyt. ustawy, komornik, poza zadaniami określonymi w ust. 1) na zlecenie sądu albo wniosek powoda zobowiązanego przez sąd na podstawie art. 139 (1) § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, doręcza odpisy orzeczeń sądu zawiadamiając o terminach sądowych i innych czynnościach procesowych, sporządza protokoły i potwierdzenia odbioru, a także wykonuje inne czynności przekazane mu ustawą lub innym przepisem prawa.
Komornik został wyposażony w prawo żądania udzielenia informacji niezbędnych do prawidłowego przeprowadzenia postępowania. Komornik swoje żądanie może kierować do każdego kto może posiadać niezbędne informacji w tym m.in. do sąsiadów dłużnika. Za odmowę udzielenia informacji bądź udzielenie informacji świadomie fałszywych osoba odpowiedzialna może zostać ukarana grzywną (art. 759 § 2 KPC). Ponadto komornik posiada uprawnienie do legitymowania osób w celu ustalenia ich tożsamości (art. 29 ustawy o komornikach sądowych) a odmowa udzielenia dokumentów niezbędnych do ustalenia tożsamości podlega karze ograniczenia wolności albo grzywny (art. 29 ust. 2 ustawy o komornikach sądowych). Komornik sądowy może dokonać przymusowego otwarcia i przeszukania mieszkania oraz innych pomieszczeń i schowków dłużnika oraz przeszukania odzieży, którą dłużnik ma na sobie (art. 767 § 2 KPC).
Komornik działa na obszarze swojego rewiru, którym jest obszar właściwości sądu rejonowego, przy którym działa komornik. Podsumowując powyższe zadania, komornicy wykonują w sposób przewidziany przez przepisy kodeksu postępowania cywilnego, ustawy o komornikach sądowych oraz ustawy o kosztach komorniczych - pod nadzorem prezesa właściwego miejscowo sądu rejonowego.
Zbieg Egzekucji: Kiedy Kilku Komorników Sięga po Ten Sam Majątek
Gdy kilku lub dwóch różnych komorników sięga po ten sam majątek dłużnika, powstaje tzw. zbieg egzekucji - sytuacja, która wymaga szybkiego uporządkowania, aby egzekucja mogła toczyć się sprawnie i zgodnie z prawem. Zbieg egzekucji zachodzi w momencie, kiedy egzekucję z danego składnika majątku dłużnika m.in. zajęcie wynagrodzenia, wierzytelności i innych egzekucji, skieruje więcej niż jeden komornik sądowy lub organ egzekucji administracyjnej.
Różni komornicy mogą niezależnie prowadzić postępowania egzekucyjne przeciwko temu samemu dłużnikowi tak długo, dopóki nie zajmą tego samego składnika majątku dłużnika, na przykład: wynagrodzenia za pracę, środków na rachunku bankowym, emerytury, ruchomości (np. samochód). Na przykład, jeśli jeden komornik zajął samochód dłużnika, a drugi wynagrodzenie za pracę - każdy z tych komorników prowadzi niezależną od siebie egzekucję i nie zachodzi potrzeba ustalenia komornika, który powinien dalej prowadzić sprawy przeciwko temu dłużnikowi. A zatem rozstrzyganie, który komornik ma pierwszeństwo ma znaczenie tylko wtedy, kiedy zostanie zajęty ten sam składnik majątku dłużnika (np. wynagrodzenie za pracę) przez dwóch lub więcej komorników. W takiej sytuacji mamy do czynienia ze zbiegiem egzekucji komorniczych. Należy więc pamiętać, że zbieg egzekucji zachodzi nie do samej osoby dłużnika, lecz do jego składnika majątku.
W przypadku zbiegu egzekucji dwóch lub więcej komorników sądowych, czyli zbiegu egzekucji sądowej, komornikiem właściwym będzie komornik sądowy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika, który wszczął egzekucję z danego składnika majątku jako pierwszy. Wtedy przy ustaleniu, który komornik ma pierwszeństwo, decydujące znaczenie ma miejsce zamieszkania dłużnika i to, który komornik dokonał zajęcia jako pierwszy. I tak można wyróżnić zasadniczo trzy sytuacje:
- Jeśli jeden komornik jest właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika a pozostali nie są właściwi, dalszą łączną egzekucję prowadzi komornik właściwy dla miejsca zamieszkania dłużnika.
- Jeśli wszyscy komornicy są właściwi ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika, dalszą łączną egzekucję prowadzi ten komornik, który pierwszy dokonał zajęcia.
- Jeśli żaden komornik nie jest właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika, dalszą łączną egzekucję prowadzi ten komornik, który pierwszy dokonał zajęcia.
Istotne jest, że w pierwszych dwóch sytuacjach moment dokonania zajęcia określony jest jako dzień doręczenia pracodawcy, bankowi lub organowi emerytalno-rentowemu zajęcia od komornika (data wpływu pisma). Dlatego przy udzielaniu odpowiedzi na zajęcie komornikowi przez pracodawcę powinien on wskazać datę wpływu zajęć od pozostałych komorników, aby mogli oni ustalić, który z nich będzie miał pierwszeństwo do prowadzenia spraw dłużnika.
W przypadku wystąpienia opisywanego wyżej zbiegu egzekucji, właściwy komornik przejmuje sprawę dłużnika od komornika, który jest niewłaściwy i dalej prowadzi jednocześnie wszystkie sprawy dłużnika, dla których wystąpił zbieg. Nie należy pierwszeństwa dla właściwego komornika rozumieć jako sytuacji, w której pracodawca powinien najpierw spłacić komornika z pierwszeństwem, a kiedy już go spłaci, przystąpić do spłaty kolejnego. W przypadku zbiegu egzekucji (czyli zajęcia tych samych środków, rzeczy, wierzytelności, praw) zawsze jeden komornik otrzymuje całe potrącenie, które musi każdorazowo podzielić na wszystkie sprawy dłużnika.
Zbieg Egzekucji Sądowej i Administracyjnej
Co zrobić natomiast w wypadku zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej? W przypadku, w którym komornik dokona zajęcia składnika majątku dłużnika, a zajęcie zostanie dokonane również przez np. organ egzekucji administracyjnej, organ niewłaściwy musi przekazać swoje postępowanie egzekucyjne organowi właściwemu. W tym celu wydane zostaje postanowienie o uznaniu się niewłaściwym, a następnie po uprawomocnieniu ww. postanowienia przekazuje się akta sprawy. Z doświadczenia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Gliwicach Przemysława Mrowca faktyczne przekazanie akt egzekucyjnych trwa 1-2 miesiące. Po przekazaniu akt komornik właściwy prowadzi w swojej kancelarii wszystkie postępowania egzekucyjne przeciwko dłużnikowi i dokonuje proporcjonalnego podziału uzyskanych środków pieniężnych pomiędzy wierzycieli.
Wybór Komornika przez Wierzyciela
Co do zasady, wierzyciel ma prawo dokonać wyboru komornika na obszarze sądu apelacyjnego według miejsca zamieszkania/siedziby dłużnika. Wierzyciel dokonując wyboru komornika, który nie jest właściwy miejscowo powinien złożyć na piśmie oświadczenie następującej treści: "Oświadczam, że dokonuję wyboru komornika sądowego na podstawie art. 10 Ustawy o komornikach sądowych". Wyjątek dotyczy postępowań alimentacyjnych. W takim przypadku wierzyciel może złożyć sprawę do komornika, który nie jest właściwy miejscowo dla dłużnika (1081 kpc). Jeżeli zdecydowałeś się skierować wniosek egzekucyjny do komornika sądowego korzystając z prawa wyboru komornika sprawdź, czy komornik może przyjmować sprawy z wyboru. Informacje znajdziesz na stronie sądu rejonowego przy którym działa komornik np. tutaj. Jest to bardzo istotne, ponieważ wiele kancelarii nie może w ogóle przyjmować spraw z wyboru, a jedynie z właściwości. Ponadto, w celu poprawnego ustalenia właściwości Komornika Sądowego możecie Państwo skorzystać z godnej uwagi wyszukiwarki instytucji. Po wpisaniu nazwy miasta zostaniecie Państwo poproszeni o uzupełnienie nazwy ulicy.
Poszukiwanie majątku przez komornika. Zobacz jak działa komornik!
Egzekucja Komornicza: Co Należy Wiedzieć?
Nieuregulowane długi, których spłaty nie da się wyegzekwować polubownie, prowadzą bardzo często do wszczęcia egzekucji sądowej, w oparciu o tytuł egzekucyjny, któremu nadano klauzulę wykonalności. W sytuacji wydania przez sąd tytułu egzekucyjnego z klauzulą wykonalności wszczyna się postępowanie komornicze. Jakie działania może podjąć komornik, jakie dokładnie ma uprawnienia i na czym polega egzekucja komornicza?
Podstawą prawną wykonywania zawodu komornika od 30 listopada 1997 roku do 1 stycznia 2019 roku była ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji. Od 1 stycznia 2019 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych i ustawa z dnia 28 lutego 2018 r.
Tytułem wykonawczym jest tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności (chyba że ustawa stanowi inaczej). Tytuł wykonawczy uprawnia stronę do wykonania tytułu egzekucyjnego w drodze egzekucji sądowej. Treść sądowej klauzuli wykonalności została określona w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 sierpnia 2014 r. „W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej, dnia ….. 20….. r. Sąd ….. w ….. / Referendarz sądowy w Sądzie ….. w .…. stwierdza, że niniejszy tytuł uprawnia do egzekucji w całości / w zakresie ….. Komornik działa na obszarze swojego rewiru, którym jest obszar właściwości sądu rejonowego, przy którym działa komornik.
Wierzyciel tymczasowo uiszcza niezbędne należności w celu pokrycia kosztów postępowania egzekucyjnego, jednakże dłużnik zwraca wierzycielowi koszty niezbędne do celowego przeprowadzenia egzekucji. Wierzyciel w celu podjęcia czynności zobowiązany jest do uiszczenia zaliczki na wydatki określone w art. 6 ustawy o kosztach komorniczych. Dłużnik składa komornikowi, na piśmie lub ustnie do protokołu, wykaz majątku wraz z oświadczeniem o jego prawdziwości i zupełności pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.
Egzekucja komornicza ma skutkować odzyskaniem długu w jak najkrótszym czasie, nie może jednak doprowadzić do sytuacji, w której dłużnik pozostaje bez środków do życia. Egzekucję sądową regulują przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Podstawę do egzekucji stanowi zazwyczaj orzeczenie sądu, którego - jak już wcześniej wspomniano - komornik nie może kwestionować. Orzeczenie sądowe stanowi najczęściej tytuł egzekucyjny, jednak warto wiedzieć, że może to być również inny dokument urzędowy. Tytuł stwierdza istnienie roszczenia i jego zakres, określa też jednoznacznie, kto jest wierzycielem, a kto dłużnikiem. Rodzaje tytułów egzekucyjnych zawarte są w art. 776 KPC.
Warto wiedzieć, że złożenie wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wymaga więcej niż samego tytułu egzekucyjnego. W tym celu konieczny jest tytuł wykonawczy, czyli zgodnie z brzmieniem art. 776 Kodeksu postępowania cywilnego tytuł egzekucyjny opatrzony klauzulą wykonalności. O klauzulę można wnioskować dopiero, gdy upłynie termin na wniesienie środka odwoławczego. Z kolei zgodnie z §1 art. 829 KPC, egzekucji komorniczej nie podlegają m.in.: niezbędne urządzenia domowe (jak np. meble, lodówka, pralka), przedmioty niezbędne do pracy zarobkowej, zapasy żywności i opału na okres jednego miesiąca, świadczenia socjalne (jak np. zasiłek rodzinny, świadczenia z pomocy społecznej, dodatki mieszkaniowe), środki z programu Rodzina 500+ nie podlegają zajęciu.
Komornik jest funkcjonariuszem publicznym, którego postępowanie powinno być zgodne z prawem. W ramach wszelkich podejmowanych czynności komornik ma obowiązek kierowania się zasadami etyki zawodowej, ponadto jest również zobowiązany do nieujawniania informacji związanych ze sprawami, którymi w danym momencie się zajmuje. Jeżeli chodzi o uprawnienia, które przysługują komornikowi, może on legitymować osoby w celu potwierdzenia tożsamości. W ramach realizacji egzekucji komornik może zająć m.in. wynagrodzenie za pracę, środki na rachunku bankowym, emerytury i renty, nieruchomości, ruchomości, wierzytelności, inne prawa majątkowe.
W przypadku wynagrodzenia za pracę zajmowana kwota jest uzależniona od rodzaju umowy, dodatkowo w przypadku umowy o pracę procent zajmowanego wynagrodzenia jest różny w zależności od charakteru długu (czy jest to dług alimentacyjny, czy nie). Warto przy tym nadmienić, że egzekucje z wynagrodzenia za pracę następują po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz ewentualnych wpłat dokonywanych do pracowniczego planu kapitałowego, a z tytułu rent i emerytur po odliczeniu składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz zaliczki i innych należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych. Dłużnik, który zarabia minimalne wynagrodzenie, musi otrzymać je w całości.
Komornik ma prawo do zajęcia całego dochodu z tytułu umowy zlecenia i umowy o dzieło, chyba że dłużnik udowodni, iż jest to jedyne źródło utrzymania - wówczas komornik kieruje się zasadami odpowiednimi dla umów o pracę. Do uprawnień komorniczych należy również możliwość zajmowania kont firmowych (z wyłączeniem spółek), a także kont osobistych. Ponadto, jak wskazano wcześniej, w celu zaspokojenia roszczeń wierzyciela może na określonych zasadach zajmować nieruchomości, ruchomości, wierzytelności oraz inne prawa majątkowe. Kolejność zaspokojenia z egzekucji również jest ściśle uregulowana przez Kodeks postępowania cywilnego - zgodnie z §1 art. 815 KPC.
Podczas czynności podejmowanych poza kancelarią komornik zobowiązany jest okazać swój identyfikator zawierający imię, nazwisko, zdjęcie oraz oznaczenie sądu przy którym działa. Czy dana osoba pełni funkcję komornika sądowego można również sprawdzić w rejestrze komorników. Rejestr komorników sądowych dostępny jest na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości, Krajowej Rady Komorniczej oraz właściwych sądów rejonowych.
Poszukiwanie majątku przez komornika. Zobacz jak działa komornik!
tags: #czym #sie #rozni #komornik #sadowy #od