Filharmonia Narodowa w Warszawie – Historia i Współczesność
Filharmonia Warszawska, dziś znana jako Filharmonia Narodowa, ma bogatą i fascynującą historię, która odzwierciedla rozwój polskiej kultury muzycznej. Jej pierwszy koncert odbył się 5 listopada 1901 roku w nowo wybudowanym gmachu, prezentując dzieła wybitnych kompozytorów i wprowadzając publiczność w świat muzyki na najwyższym poziomie.
Już od swoich początków Filharmonia Warszawska stanowiła centrum życia muzycznego w Polsce, przyciągając światowej sławy artystów. Wystąpili tu m.in. Claudio Arrau, Edvard Grieg, Vladimir Horowitz, Siergiej Prokofiew, Siergiej Rachmaninow i Artur Rubinstein. To świadczy o jej znaczeniu na europejskiej mapie kulturalnej już w okresie międzywojennym.
Po II wojnie światowej, pomimo trudności lokalowych, Orkiestra Filharmonii Warszawskiej pod dyrekcją Witolda Rowickiego, który objął stanowisko w 1950 roku, stała się czołowym zespołem w Polsce. W styczniu 1950 roku dyrektorem i głównym dyrygentem został Witold Rowicki, który podjął się dzieła zorganizowania nowego zespołu. Pomimo trudnych warunków pracy związanych z brakiem własnej siedziby (koncerty odbywały się m.in. w halach sportowych i teatrach) Orkiestra - dzięki staraniom Rowickiego - stała się czołowym zespołem w Polsce.
Przełomowym momentem było otwarcie nowego gmachu przy ulicy Jasnej 21 lutego 1955 roku, które zbiegło się z nadaniem instytucji nazwy Filharmonii Narodowej. Ta zmiana podkreśliła jej rolę jako najważniejszej instytucji muzycznej w kraju.
W latach 1955-1958 Orkiestrą kierował Bohdan Wodiczko, który zasłynął jako promotor muzyki współczesnej. Jego kadencja przyczyniła się do powstania Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Współczesnej „Warszawska Jesień”, który z czasem zyskał międzynarodowe uznanie.
Witold Rowicki powrócił na stanowisko dyrektora artystycznego w 1958 roku i pełnił je do 1977 roku, umacniając pozycję Orkiestry na arenie międzynarodowej poprzez liczne tournée i występy w prestiżowych salach koncertowych.
Od 1977 do 2001 roku dyrekcję artystyczną sprawował Kazimierz Kord. Pod jego batutą repertuar został wzbogacony o wielkie formy oratoryjne, operowe i współczesne dzieła. Z jego inicjatywy powstał cykl koncertów „Filharmonia Narodowa prezentuje”, a wraz z Witoldem Lutosławskim zainicjował festiwale muzyki współczesnej, z których jeden po śmierci kompozytora został nazwany „Forum Lutosławskiego”.
Antoni Wit, dyrektor naczelny i artystyczny w latach 2002-2013, kontynuował rozwijanie repertuaru, kładąc nacisk na muzykę polską. Pod jego kierownictwem nagrano ponad 50 płyt, z których wiele zdobyło prestiżowe nagrody, w tym Grammy 2013. Jego kadencja zakończyła się historycznym występem na festiwalu BBC Proms w Londynie.
Od sezonu 2013/2014 stanowisko dyrektora artystycznego objął Jacek Kaspszyk. Jego kadencja przyniosła m.in. historyczny koncert z Krystianem Zimermanem podczas „Warszawskiej Jesieni” 2013, a także pierwsze w historii transmitowane przez internet koncerty. Orkiestra pod jego batutą nagrała cenione albumy dla wytwórni Warner Classics i Deutsche Grammophon.
W latach 2019-2024 dyrektorem artystycznym był Andrzej Boreyko. Mimo trudności związanych z pandemią, pod jego kierownictwem Orkiestra utrzymywała działalność, a nagrane przez nią płyty, w tym światowe premiery fonograficzne, zdobyły nominacje do nagrody Fryderyk.
Od sezonu artystycznego 2024-2025 dyrektorem artystycznym Filharmonii Narodowej jest Krzysztof Urbański.
Orkiestra Filharmonii Narodowej ma na swoim koncie niemal 150 tournée po pięciu kontynentach, występując w najważniejszych salach koncertowych świata i zdobywając uznanie krytyków za swoje wykonania. Jest stałym gościem prestiżowych festiwali, takich jak „Warszawska Jesień”, „Chopin i Jego Europa” czy Wielkanocny Festiwal Ludwiga van Beethovena. Orkiestra regularnie nagrywa dla Polskiego Radia, wytwórni płytowych oraz na potrzeby filmu, a od 2016 roku transmituje wybrane koncerty przez internet.
Kluczowe dane dotyczące działalności Filharmonii Narodowej:
| Okres dyrekcji | Dyrektor artystyczny | Ważne wydarzenia i osiągnięcia |
|---|---|---|
| 1950-1955 | Witold Rowicki | Organizacja nowego zespołu, znaczący rozwój Orkiestry. |
| 1955-1958 | Bohdan Wodiczko | Promocja muzyki współczesnej, powstanie festiwalu "Warszawska Jesień". |
| 1958-1977 | Witold Rowicki | Ugruntowanie pozycji międzynarodowej, liczne tournée. |
| 1977-2001 | Kazimierz Kord | Wzbogacenie repertuaru (formy oratoryjne, operowe, współczesne), cykl "Filharmonia Narodowa prezentuje", festiwale muzyki współczesnej. |
| 2002-2013 | Antoni Wit | Nacisk na muzykę polską, liczne nagrody (w tym Grammy 2013), występ na BBC Proms. |
| 2013-2019 | Jacek Kaspszyk | Koncert z Krystianem Zimermanem, pierwsze transmisje internetowe, nagrania dla Warner Classics i Deutsche Grammophon. |
| 2019-2024 | Andrzej Boreyko | Działalność w okresie pandemii, nominacje do nagrody Fryderyk za nagrania premierowe. |
| Od 2024 | Krzysztof Urbański | Kontynuacja działalności Orkiestry. |
tags: #dluznik #daniel #kaczmarczyk #debsk