Tytuł wykonawczy: klucz do egzekucji komorniczej
Dochodzenie należności nie jest prostym zadaniem. Wie o tym prawie każdy wierzyciel. Zresztą również dla dłużnika jasne jest, jak duże trudności powodują niespłacone należności. Biorąc zaś pod uwagę ich egzekucję, kluczowe znaczenie mają dwa dokumenty: tytuł wykonawczy oraz tytuł egzekucyjny.
Podstawą toczenia egzekucji komorniczej jest zawsze tytuł wykonawczy. Zgodnie z przepisami kodeksu postępowania cywilnego jest to tytuł egzekucyjny zaopatrzony przez sąd w klauzulę wykonalności. Dopiero taki dokument uprawnia wierzyciela do złożenia skutecznego wniosku o przeprowadzenie egzekucji komorniczej i wszczęcia pierwszych działań egzekucyjnych przez komornika.
Tytuł wykonawczy jest dokumentem, na podstawie którego wierzyciel ma prawo zainicjować postępowanie egzekucyjne przeciwko dłużnikowi. Bez względu na wiele różnych, szczegółowych uwarunkowań, taki tytuł jest niezbędny do tego, aby w ogóle myśleć o rozpoczęciu egzekucji wobec dłużnika. Jednak do osiągnięcia tego celu niezbędny jest jeszcze tytuł egzekucyjny.
W najprostszym ujęciu tytuł wykonawczy to tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności. Jeżeli więc - przykładowo - uzyskałeś wyrok sądu, w którym sąd potwierdził, że dłużnik ma wobec Ciebie obowiązek zapłaty 10 tys. złotych, to jesteś posiadaczem tytułu wykonawczego. Kiedy wyrok sądu wydany w Twojej sprawie się uprawomocni, czyli gdy upłynie termin na wniesienie apelacji bądź apelacja nie zostanie uwzględniona przez sąd wyższej instancji, będziesz mógł złożyć do sądu, w którym wygrałeś sprawę z dłużnikiem wniosek o nadanie wyrokowi klauzuli wykonalności. Kiedy masz już tytuł egzekucyjny, możesz spokojnie udać się do komornika i złożyć wniosek o rozpoczęcie postępowania egzekucyjnego.
Tytuł egzekucyjny to tytuł wykonawczy (np. prawomocny wyrok sądu) zaopatrzony w klauzulę wykonalności. Tym samym jest to dokument pozwalający wierzycielowi na przeprowadzenie egzekucji komorniczej wobec dłużnika, a więc na przymusowe odzyskanie należności wierzyciela. Aby otrzymać tytuł egzekucyjny trzeba odpowiedni dokument - przykładowo wspomniany wyrok sądu - zaopatrzyć w klauzulę wykonalności, będącą oficjalnym potwierdzeniem, że możliwe jest rozpoczęcie egzekucji. Klauzulę tę nadaje sąd.
Rodzaje tytułów wykonawczych
Zgłoś się po darmową analizę sprawy! orzeczenie sądu prawomocne (np. nakaz zapłaty) lub podlegające natychmiastowemu wykonaniu (np. inne orzeczenia, ugody i akty (np. Jak widać, ilość możliwych tytułów wykonawczych jest bardzo duża. W większości przypadków tytuły egzekucyjne to nakazy zapłaty, w tym również wydawane przez e-sąd oraz wyroki, w tym również wyroki zaoczne.
Masz sprawę w sądzie albo u komornika? Skorzystaj z naszej bezpłatnej analizy swojej sytuacji. Niczym nie ryzykujesz. Zgłoszenie i konsultacje do niczego nie zobowiązują. W każdej chwili możesz się wycofać. Doświadczony prawnik, autor licznych publikacji prawniczych, w tym naukowych. Wieloletni działacz w sektorze NGO.
Wątek tytuł egzekucyjny, a tytuł wykonawczy zagadnienia te bez wątpienia są bardzo ważne. Jednak odnoszą się do polskiego prawa, które z kolei przeważnie nie znajdują zastosowania do dłużników z zagranicy. W takich przypadkach przydaje się europejski tytuł egzekucyjny.
Dalszy tytuł wykonawczy to dokument używany w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdy już został wystawiony podstawowy tytuł wykonawczy, ale istnieje potrzeba przeprowadzenia dodatkowych działań egzekucyjnych. Zgodnie z artykułem 26c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dalszy tytuł wykonawczy jest wydawany przez organ egzekucyjny w sytuacji, gdy konieczne jest przeprowadzenie egzekucji z innego rodzaju majątku dłużnika lub w sposób inny, niż przewidziano to w pierwotnym tytule wykonawczym. Taki dokument jest również wymagany, gdy egzekucja ma być realizowana na podstawie tytułu wykonawczego wydanego za granicą, który trzeba dostosować do polskich przepisów.
Europejski tytuł egzekucyjny pozwala na przeprowadzenie egzekucji wobec dłużnika mieszkającego na terytorium jakiegokolwiek państwa Unii Europejskiej (z wyjątkiem Danii). Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego tytuł ten może zostać wystawiony, gdy wierzyciel uzyska orzeczenie sądu lub zawrze z dłużnikiem ugodę. Europejski tytuł egzekucyjny wydaje się jedynie na wniosek. Wierzyciel zainteresowany otrzymaniem europejskiego tytułu egzekucyjnego powinien złożyć wniosek do tego sądu, który wydał wyrok lub przed którym zawarto (zatwierdzono) ugodę z dłużnikiem.
Jeszcze czymś innym jest elektroniczny tytuł wykonawczy. Jest to tytuł uzyskiwany w elektronicznym postępowaniu upominawczym, które pozwala na dochodzenie określonych - przeważnie stosunkowo drobnych, opiewających na sumy rzędu kilku, maksymalnie kilkunastu tysięcy złotych - roszczeń za pośrednictwem Internetu.
Uzyskiwanie tytułu wykonawczego
Wiele osób, które wysyłają do nas zgłoszenie dziwi się, że nic nie wiedzieli o żadnym postępowaniu, w którym sąd nadawał klauzulę wykonalności na tytuł egzekucyjny, np. nakaz zapłaty. Nic w tym dziwnego, bowiem klauzulę wykonalności nadaje sąd w zdecydowanej większości przypadków na posiedzeniu niejawnym, bez obecności żadnej ze stron, nie informując dodatkowo o tym fakcie dłużnika.
Kiedy masz już tytuł egzekucyjny, możesz spokojnie udać się do komornika i złożyć wniosek o rozpoczęcie postępowania egzekucyjnego. Można to zrobić na dwa sposoby:
- Tradycyjnie, czyli składając komornikowi „papierowy” wniosek o przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego.
- Elektronicznie, kiedy wszystkie formalności związane z inicjowaniem i prowadzeniem egzekucji są załatwiane za pomocą specjalnego systemu elektronicznego.
Kwestia przedawnienia w postępowaniu o ponowne wydanie tytułu wykonawczego
W postępowaniu o ponowne wydanie tytułu wykonawczego zamiast utraconego sąd nie bada, czy roszczenie objęte tytułem wykonawczym przedawniło się. Na podstawie nakazu zapłaty zaopatrzonego w klauzulę wykonalności w 2009 r. M.M. zwrócił się do komornika o wyegzekwowanie należności. Postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne i zostało umorzone. Kilkanaście lat później M.M. wystąpił o ponowne wydanie tytułu wykonawczego.
Zgodnie art. 794 KPC może to nastąpić jedynie na mocy postanowienia sądu wydanego po przeprowadzeniu rozprawy. Na ponownie wydanym tytule wykonawczym czyni się wzmiankę o wydaniu go zamiast tytułu pierwotnego. W postępowaniu tym sąd ogranicza badanie do faktu utraty tytułu wykonawczego.
Wierzyciel twierdził, że zwrócony mu przez komornika oryginał nakazu musiał zgubić w trakcie przeprowadzki. Dłużnicy, małżonkowie A.T. Sąd I instancji stwierdził, że doszło do utraty dokumentu. Pomimo tego uznał, że nie może uwzględnić wniosku wierzyciela z uwagi na fakt, iż doszło do przedawnienia roszczenia.
Dotychczas w orzecznictwie przyjmowano, iż w postępowaniu o ponowne wydanie tytułu wykonawczego sąd rozpoznający wniosek powinien ustalić tylko, czy doszło do utraty tytułu wykonawczego, czy nie miało miejsca jego dobrowolne wydanie dłużnikowi, i czy należność wynikająca z tytułu nie została już zaspokojona (zob. postanowienie SN z 15.2.1974 r., II CZ 11/74, Legalis). Przy czym badanie zaspokojenia wierzyciela dotyczy jedynie sytuacji, gdy wynik dotychczasowej egzekucji w postaci zaspokojenia części należności został zaznaczony w utraconym tytule wykonawczym (zob. postanowienie SN z 27.7.1971 r., II CZ 87/71, Legalis).
Poza zakresem uprawnień sądu pozostaje natomiast badanie przesłanek nadania tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności i przesłanek materialnoprawnych, dotyczących zasadności wydanego tytułu egzekucyjnego (zob. Sąd I instancji wskazał jednak, że po wejściu w życie 21.8.2019 r. art. 7821 § 1 pkt 2. KPC w orzecznictwie sądów powszechnych pojawił się pogląd, iż rozwiązanie przyjęte w tej regulacji stanowi podstawę do badania w toku omawianego postępowania również kwestii przedawnienia roszczenia stwierdzonego tym tytułem.
Na mocy art. 7821 § 1 ust. 2 KPC sąd odmawia nadania klauzuli wykonalności, jeżeli z okoliczności sprawy i treści tytułu egzekucyjnego wynika, że objęte tytułem wykonawczym roszczenie uległo przedawnieniu, chyba że wierzyciel przedstawi dokument, z którego wynika, że doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia. Prawo i postępowanie cywilne - najczęściej wybierane moduły. Sąd II instancji skierował do SN pytanie prawne o następującej treści: Czy w postępowaniu o ponowne wydanie tytułu wykonawczego zamiast utraconego, uregulowanym w art. W uzasadnieniu pytania Sąd wskazał, że zastosowanie wykładni językowej art. 794 zd. trzecie KPC prowadzi do wniosku, iż w omawianym postępowaniu działanie sądu nie może wykraczać poza ustalenie faktu utraty tytułu wykonawczego.
Podkreślono też, że od wejścia w życie KPC brzmienie art. 794 KPC nie uległo zmianie, choć ustawodawca wielokrotnie nowelizował treści innych przepisów KPC. Brak zmiany treści art. 794 KPC należy więc postrzegać jako wyraz akceptacji przez ustawodawcę przyjętego sposobu wykładni tej regulacji. W konsekwencji, wprowadzając art. 7821 § 1 ust. 2 KPC, nie zamierzał on uprawniać sądu do badania przedawnienia roszczenia objętego tytułem wykonawczym w postępowaniu o ponowne wydanie tytułu wykonawczego. Sąd II instancji uznał również, że odmienna interpretacja nie wynika z wykładni językowej art. 7821 § 1 pkt 2 KPC. W przepisie tym wyraźnie jest mowa o odmowie nadania klauzuli wykonalności, a nie o ponownym wydaniu tytułu wykonawczego. Przedmiotem postępowania klauzulowego jest nadanie klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu albo odmowa jej nadania.
Sąd podkreślił jednak, że odmienny pogląd znajduje uzasadnienie w jednej z podstawowych zasad postępowania egzekucyjnego, według której przedawnienie roszczenia objętego tytułem egzekucyjnym jest przeszkodą do prowadzenia tego postępowania i wyklucza uzyskanie przez wierzyciela tytułu wykonawczego oraz wszczęcie postępowania egzekucyjnego lub jego kontynuowanie. Istotą postępowania uregulowanego w art. 794 KPC jest umożliwienie prowadzenia egzekucji przez wierzyciela, który utracił pierwotny tytuł wykonawczy, zaś celem art.
SN uznał, że w postępowaniu o ponowne wydanie tytułu wykonawczego zamiast utraconego sąd nie jest uprawniony do ustaleń w kwestii przedawnienia roszczenia objętego tytułem wykonawczym.
Wydawanie dalszych tytułów wykonawczych
Zgodnie z regulacją art. 793 k.p.c., w razie potrzeby prowadzenia egzekucji na rzecz kilku osób lub przeciwko kilku osobom albo z kilku składowych części majątku tego samego dłużnika, sąd oprócz pierwszego tytułu wykonawczego może wydawać dalsze tytuły wykonawcze, oznaczając cel, do którego mają służyć i ich liczbę porządkową. Dzięki powyższemu unormowaniu wierzyciel ma możliwość zwrócenia się do sądu z wnioskiem o wydanie dalszego (kolejnego) tytułu wykonawczego, jeżeli chciałby go wykorzystać w innym celu aniżeli pierwotny tytuł wykonawczy. Wniosek o wydanie dalszego tytułu wykonawczego składa się do sądu, który wydał pierwszy tytuł wykonawczy. Kolejny tytuł wykonawczy nie może służyć temu samemu celowi, co pierwszy. Sąd tylko wtedy wyda kolejny tytuł wykonawczy, jeżeli będzie miał on ściśle określony cel. Nie mogą bowiem istnieć w obrocie prawnym dwa lub więcej tytuły wykonawcze upoważniające do stosowania wszystkich sposobów egzekucji i przeciwko wszystkim dłużnikom.
Możliwość wydania dalszego tytułu wykonawczego zachodzić będzie zatem przykładowo w razie potrzeby wpisania hipoteki przymusowej na nieruchomości dłużnika. Jeżeli równocześnie wierzyciel złoży do komornika wniosek o wszczęcie egzekucji (składając oryginał tytułu wykonawczego), aby skutecznie wpisać hipotekę przymusową na nieruchomości dłużnika, będzie musiał wystąpić do sądu o wydanie dalszego tytułu wykonawczego. Potrzeba wydania dalszego tytułu wykonawczego może mieć miejsce w wypadku, gdy komornik właściwości ogólnej prowadzi postępowanie egzekucyjne przeciwko dłużnikowi z nieruchomości (właściwość wyłączna miejsca położenia nieruchomości), a dodatkowo wierzyciel występuje z wnioskiem o wydanie dalszego tytułu wykonawczego w celu wszczęcia egzekucji przeciwko temu samemu dłużnikowi z ruchomości, którą miałby prowadzić inny komornik (np. wybrany przez wierzyciela).
Tytuł wykonawczy sąd wydaje wierzycielowi w zasadzie tylko raz i wydaje się go w jednym egzemplarzu. Tylko w razie potrzeby prowadzenia egzekucji na rzecz kilku wierzycieli lub przeciwko kilku dłużnikom, a w jednym orzeczeniu sąd zasądził świadczenie od kilku pozwanych na rzecz jednego powoda, względnie od jednego pozwanego na rzecz kilku powodów, sąd może na mocy art. Sąd zachowując te rygory, może również wydać więcej tytułów wykonawczych, jeżeli egzekucja ma być prowadzona z kilku składowych części majątku tego samego dłużnika, znajdujących się w okręgach działania różnych komorników. Potrzeba taka nie zachodzi, jeżeli komornik stosuje tylko różne sposoby egzekucji, np. Należy więc mieć na względzie to, iż przepis ten jest wyjątkowy i ma na celu usprawnienie egzekucji. Nie można tłumaczyć go w sposób, który by utrudniał dochodzenie należności. Potrzeba wydania będzie zachodziła gdy tytułem egzekucyjnym jest orzeczenie zasądzające solidarnie należność pienieżną od kilku dłużników. W sprawach, w których sąd nadaje klauzulę wykonalności z urzędu, i wszczyna postępowanie egzekucyjne z urzędu sąd ten decyduje o tym, czy istnieje potrzeba wydania kilku tytułów wykonawczych. W wypadku nieuwzględnienia wniosku wierzyciela o wydanie dalszego tytułu wykonawczego, sąd wydaje postanowienie, na które wierzycielowi zgodnie z art.
Jak (legalnie) pozbyć się KOMORNIKA?
Co zrobić, gdy dłużnik rozpoczął restrukturyzację? Co powinieneś wiedzieć? Zgodnie z przepisami, rozpoczęcie postępowania restrukturyzacyjnego oznacza zakaz kontynuowania dotychczasowych oraz wszczynania nowych egzekucji komorniczych. Wierzyciel - także ten, który posiada już tytuł egzekucyjny bądź wykonawczy - powinien wziąć udział w procedurze restrukturyzacyjnej.
tags: #druhi #tytul #wykknawczy #komornik