Zbieg egzekucji komorniczych: co to znaczy i jak się go rozwiązuje?
Gdy kilku lub dwóch różnych komorników sięga po ten sam majątek dłużnika, powstaje tzw. zbieg egzekucji - sytuacja, która wymaga szybkiego uporządkowania, aby egzekucja mogła toczyć się sprawnie i zgodnie z prawem.
Zbieg egzekucji zachodzi w momencie, kiedy egzekucję z danego składnika majątku dłużnika m.in. zajęcie wynagrodzenia, wierzytelności i innych egzekucji, skieruje więcej niż jeden komornik sądowy lub organ egzekucji administracyjnej.
Różni komornicy mogą niezależnie prowadzić postępowania egzekucyjne przeciwko temu samemu dłużnikowi tak długo, dopóki nie zajmą tego samego składnika majątku dłużnika, na przykład: wynagrodzenia za pracę, środków na rachunku bankowym, emerytury, ruchomości (np. samochód).
A zatem rozstrzyganie, który komornik ma pierwszeństwo ma znaczenie tylko wtedy, kiedy zostanie zajęty ten sam składnik majątku dłużnika (np. wynagrodzenie za pracę) przez dwóch lub więcej komorników. W takiej sytuacji mamy do czynienia ze zbiegiem egzekucji komorniczych.
Należy więc pamiętać, że zbieg egzekucji zachodzi nie do samej osoby dłużnika, lecz do jego składnika majątku.
Rodzaje zbiegu egzekucji
Zbiegi egzekucji mogą być:
- Jednolite, czyli tego samego rodzaju - egzekucja sądowa z sądową lub egzekucja administracyjna z administracyjną.
- Niejednolite - kiedy egzekucja sądowa jest prowadzona w tym samym czasie co egzekucja administracyjna.
Jak rozwiązuje się zbieg egzekucji?
Aby rozwiązać zbieg egzekucji, konieczne jest wskazanie właściwego organu egzekucyjnego do łącznego prowadzenia obu postępowań. Pracodawca powinien przekazać zajętą kwotę wyłącznie temu organowi egzekucyjnemu, który został wyłoniony w wyniku zbiegu.
Zasady dotyczące rozstrzygania zbiegu egzekucji są różne w zależności od tego, czego dotyczą dochodzone należności.
Zbieg egzekucji sądowych
W razie zbiegu egzekucji cywilnych postępowanie przeciwko dłużnikowi powinien prowadzić komornik właściwy według:
- Miejsca zamieszkania pracownika.
- Miejsca pobytu pracownika - gdy nie ma on w Polsce miejsca zamieszkania.
- Ostatniego miejsca jego zamieszkania w kraju - jeżeli miejsce jego pobytu nie jest znane bądź leży poza Polską.
W przypadku zbiegu egzekucji dwóch lub więcej komorników sądowych, czyli zbiegu egzekucji sądowej, komornikiem właściwym będzie komornik sądowy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika, który wszczął egzekucję z danego składnika majątku jako pierwszy.
Jeśli żaden z komorników nie jest właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika, dalszą łączną egzekucję prowadzi ten komornik, który pierwszy dokonał zajęcia.
Jeśli wszyscy komornicy są właściwi ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika, dalszą łączną egzekucję prowadzi ten komornik, który pierwszy dokonał zajęcia.
Jeśli jeden komornik jest właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika a pozostali nie są właściwi, dalszą łączną egzekucję prowadzi komornik właściwy dla miejsca zamieszkania dłużnika.
Istotne jest, że w pierwszych dwóch sytuacjach moment dokonania zajęcia określony jest jako dzień doręczenia pracodawcy, bankowi lub organowi emerytalno-rentowemu zajęcia od komornika (data wpływu pisma).
Komornik, który później wszczął egzekucję, niezwłocznie przekazuje sprawę komornikowi, który pierwszy wszczął egzekucję, o czym zawiadamia wierzyciela.
W przypadku wystąpienia opisywanego wyżej zbiegu egzekucji, właściwy komornik przejmuje sprawę dłużnika od komornika, który jest niewłaściwy i dalej prowadzi jednocześnie wszystkie sprawy dłużnika, dla których wystąpił zbieg.
Zbieg egzekucji sądowej i administracyjnej
W przypadku, w którym komornik dokona zajęcia składnika majątku dłużnika, a zajęcie zostanie dokonane również przez np. organ egzekucji administracyjnej, organ niewłaściwy musi przekazać swoje postępowanie egzekucyjne organowi właściwemu.
W razie zbiegu egzekucji administracyjnej z sądową (innej niż prowadzona z tytułu alimentów, rent, innych świadczeń powtarzających się czy pieniężnych w walucie obcej), aby rozstrzygnąć, który organ jest właściwy dla dokonania zajęcia wynagrodzenia, należy się kierować przede wszystkim zasadą pierwszeństwa - czyli bierze się pod uwagę, który organ jako pierwszy dokonał zajęcia. Jeżeli nie można tego ustalić - który z organów dokonał zajęcia w kwocie wyższej.
Jednakże w sytuacji, gdy ma miejsce zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej dotyczącej alimentów, rent, innych świadczeń powtarzających się czy pieniężnych w walucie obcej, to prowadzenie postępowania przejmie zawsze cywilny organ egzekucyjny, czyli komornik.
Egzekucje z tej samej pensji, z których jedna ma charakter alimentacyjny, trafiają do komornika, a nie według zasady pierwszeństwa zajęcia.
Zbieg egzekucji administracyjnych
Jeżeli ma miejsce zbieg egzekucji administracyjnych, to kierować się należy zasadą pierwszeństwa - czyli właściwym do prowadzenia postępowania będzie organ, który jako pierwszy dokonał zajęcia.
Potrącenia z wynagrodzenia w przypadku zbiegu egzekucji
Zasady dokonywania potrąceń z wynagrodzenia zostały szczegółowo określone w Kodeksie pracy (dalej k.p.). Z wynagrodzenia za pracę mogą zostać potrącone następujące należności:
- Sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych.
- Sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne.
- Zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi.
- Kary pieniężne wynikające z odpowiedzialności porządkowej.
Pracodawca dokonuje potrącenia z wynagrodzenia po odliczeniu składek społecznych, zaliczki na podatek dochodowy oraz wpłat na PPK (o ile pracownik jest uczestnikiem tego programu). Czyli kwotę na pokrycie wymienionych należności pobiera się z pensji netto.
Na dokonanie potrąceń dotyczących wymienionych wcześniej należności pracodawca nie musi uzyskać zgody pracownika. Jednakże jeśli potrącenie dotyczy innych należności, wówczas pracownik powinien zgodzić się na pobranie danej kwoty z wynagrodzenia na piśmie.
Maksymalna wysokość potrąceń
W przepisach uregulowano również kwestię związaną z tym, w jakiej części wynagrodzenie może zostać zajęte. Zgodnie z art. 87 § 3 k.p. potrąceń można dokonywać do wysokości:
- 60% wynagrodzenia w przypadku zajęć alimentacyjnych.
- 50% wynagrodzenia w razie egzekucji innych należności lub potrącania zaliczek pieniężnych.
Istotny jest również fakt, że potrącenia wymienione w pkt 2 nie mogą w sumie przekroczyć połowy wynagrodzenia, a łącznie z potrąceniami alimentacyjnymi ⅗ pensji.
Niezależne od powyższego kary pieniężne można pobrać w granicach określonych w art. 108 k.p.
Kara pieniężna za jedno przekroczenie, jak i za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności, nie może być wyższa od jednodniowego wynagrodzenia pracownika, a łącznie kary pieniężne nie mogą przewyższać dziesiątej części wynagrodzenia przypadającego pracownikowi do wypłaty, po dokonaniu potrąceń, o których mowa w art. 87 § 1 pkt 1-3.
Kwoty wolne od potrąceń
Kodeks pracy reguluje też kwestię kwot wolnych od potrąceń. Wynagrodzenie za pracę podlega szczególnej ochronie. Osobom zatrudnionym w ramach stosunku pracy nie można zabrać całej pensji - muszą zostać zachowane minimalne środki na zabezpieczenie bytu pracownika. Wolna od potrąceń będzie kwota:
- Pensji minimalnej po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na podatek dochodowy oraz wpłat na PPK - dotyczy to potrąceń na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne.
- 75% pensji minimalnej po odliczeniach - przy potrącaniu zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi.
- 90% pensji minimalnej po odliczeniach - przy potrącaniu kar pieniężnych z tytułu odpowiedzialności porządkowej.
Dwie umowy o pracę a zbieg egzekucji
W przypadku posiadania przez pracownika dwóch umów o pracę z tym samym pracodawcą, dochody z obu umów są traktowane łącznie w kontekście zajęcia komorniczego. Przepisy prawa wymagają, aby pracodawca sumował wynagrodzenie z wszystkich źródeł pracownika przy obliczaniu kwoty podlegającej potrąceniom.
Jeżeli pracownik jest zatrudniony na podstawie dwóch odrębnych umów o pracę z tym samym pracodawcą, dokonując potrąceń, pracodawca powinien uwzględnić dwie kwoty wolne od potrąceń (odrębnie dla każdego stosunku pracy).
Kontrola ZUS na L4 🛑 TEGO nie rób na zwolnieniu, jeśli nie chcesz stracić zasiłku z ZUS!!!
Przykład: Pracownik jest zatrudniony u tego samego pracodawcy na podstawie dwóch umów o pracę. Pierwsza z nich została zawarta w pełnym wymiarze czasu pracy z wynagrodzeniem 5600 zł, druga natomiast na ćwierć etatu (wynagrodzenie wynosi 1200 zł). Do wynagrodzenia pracowniczego mają zastosowanie koszty uzyskania przychodu (250 zł) oraz kwota zmniejszająca podatek w wysokości 300 zł, przy czym pracownik nie jest uczestnikiem PPK. Zatrudniony ma zajęcie komornicze z tytułu niespłaconego kredytu gotówkowego (potrącenie niealimentacyjne). W takim przypadku należy zastosować dwie kwoty wolne od potrąceń - odrębnie dla każdego ze stosunków pracy.
Nie należy pierwszeństwa dla właściwego komornika rozumieć jako sytuacji, w której pracodawca powinien najpierw spłacić komornika z pierwszeństwem, a kiedy już go spłaci, przystąpić do spłaty kolejnego. W przypadku zbiegu egzekucji (czyli zajęcia tych samych środków, rzeczy, wierzytelności, praw) zawsze jeden komornik otrzymuje całe potrącenie, które musi każdorazowo podzielić na wszystkie sprawy dłużnika.
tags: #dwie #prace #a #komornik