Jak sprawdzić, czy dłużnik ma samochód? Kompleksowy poradnik
Zakup używanego samochodu to często poważna decyzja, która wiąże się z licznymi wyzwaniami. Poza oceną stanu technicznego pojazdu, kluczowe jest również sprawdzenie jego statusu prawnego. Zaniedbanie tej kwestii może prowadzić do nieprzewidzianych problemów, takich jak zakup auta obciążonego długami, zajętego przez komornika czy pochodzącego z kradzieży. Niniejszy artykuł stanowi szczegółowy przewodnik po tym, jak skutecznie zweryfikować, czy potencjalny nabywca ma do czynienia z pojazdem, który nie stanowi własności osoby trzeciej i nie jest obciążony prawami osób trzecich.
Istnieje przynajmniej kilka sytuacji, kiedy auto może nie stanowić własności osoby, która jest wpisana do dowodu rejestracyjnego, albo być obciążone prawami osoby trzeciej. Auto może pochodzić z kradzieży albo mogło zostać już wcześniej sprzedane przez tego samego sprzedawcę, lecz nie zostało wydane kupującemu. Mogło na przykład być też przedmiotem przewłaszczenia na zabezpieczenie przy umowie kredytu lub pożyczki.
Przez obciążenie prawem osoby trzeciej należy rozumieć prawo użytkowania, prawa zastawnicze, a także prawa obligacyjne, skuteczne względem kupującego, takie jak najem, dzierżawa, prawo zatrzymania, choćby skuteczność względem kupującego była ograniczona pod względem czasowym. Samochód może być również przedmiotem obciążeń, powodujących, że nabywca, choć stanie się właścicielem, będzie musiał liczyć się z prawami osób trzecich do pojazdu. Ograniczenia w korzystaniu lub rozporządzaniu rzeczą - skuteczne względem kupującego i godzące w jego interesy - mogą wynikać nie tylko z praw osób trzecich, ale także z decyzji lub orzeczeń właściwych organów.
Warto wspomnieć, że brak autentyczności numerów silnika i nadwozia jest wadą fizyczną, a nie wadą prawną.
Krok po kroku: Jak sprawdzić status prawny pojazdu?
Weryfikację stanu prawnego pojazdu należy rozpocząć od dokładnego sprawdzenia dowodu rejestracyjnego pojazdu, który zamierzamy kupić. W dokumencie tym wskazani są właściciele samochodu. Jeśli zatem figurują tam dwa nazwiska, a sprzedający jest jeden, powinien on móc wylegitymować się umocowaniem do sprzedaży pojazdu w imieniu drugiego współwłaściciela. W przeciwnym wypadku na umowie kupna-sprzedaży znaleźć powinny się obydwie osoby.
Kolejnym, kluczowym krokiem jest skorzystanie z bezpłatnej usługi udostępnionej przez Ministerstwo Cyfryzacji. Wchodząc na stronę internetową www.historiapojazdu.gov.pl, znając takie dane jak: numer rejestracyjny pojazdu, datę pierwszej rejestracji pojazdu oraz numer VIN, jesteśmy w stanie uzyskać dostęp do pokaźnego zbioru danych pochodzących z bazy Centralnej Ewidencji Pojazdów. Prezentowane w portalu dane są aktualne na chwilę składania zapytania, nie ma na nim danych archiwalnych. Najważniejszą informacją, jaką uzyskamy z systemu jest przebieg pojazdu (stan licznika), który jest rejestrowany każdorazowo przy przeglądzie technicznym pojazdu na stacji diagnostycznej (jednak tylko od 2014 r.).
Zastawy i obciążenia: Co musisz wiedzieć?
Trzecim krokiem jest weryfikacja pojazdu w Rejestrze Zastawów Skarbowych. Pojazd bowiem można obciążyć takim zastawem, by zabezpieczyć spłatę zaległych podatków, składek ZUS czy innych należności publicznoprawnych. W polu wyszukiwarki wpisujemy numer identyfikacyjny (dla samochodu - np. numer rejestracyjny, VIN, numer nadwozia, podwozia, ramy - jeden z nich).
Czwartym krokiem jest złożenie wniosku do Centralnej Informacji o Zastawach Rejestrowych. Wniosek można składać osobiście lub pocztą, albo w ekspozyturach Centralnej Informacji znajdujących się przy każdym Wydziale Gospodarczym - Rejestru Zastawów - tylko osobiście. Należy pamiętać, że takie wnioski składa się na formularzach określonych przez rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości. Wnioski nie złożone na formularzach, nieprawidłowo wypełnione, nieopłacone lub takie, od których uiszczono opłatę w wysokości niższej od należnej, pozostawia się bez nadania biegu.
Opłaty są stosunkowo niskie w porównaniu do ryzyka, jakie może nas spotkać, kiedy pominiemy te czynności przed zakupem pojazdu z wadą prawną (za wydanie zaświadczenia - 20 zł, za wydanie odpisu lub udzielenie informacji na wniosek o wydanie odpisu z rejestru zastawów - 15 zł, za udzielenie informacji na wniosek o podanie numeru pozycji rejestru zastawów - 10 zł). Opłatę za wnioski składane do centrali Centralnej Informacji należy wnosić na rachunek Ministerstwa Sprawiedliwości.
Czym tak właściwie jest zastaw skarbowy? Zastawy skarbowe służą urzędom do wyegzekwowania należnych podatków, składek ZUS czy też grzywien albo mandatów. Jeśli zastaw został ustanowiony na rzecz samochodu, to np. Urząd Skarbowy, ZUS czy też inna jednostka administracji państwowej, ma prawo go sprzedać, aby zapłacić w ten sposób zaległości podatkowe. Nieuregulowane zobowiązania podatkowe to ryzyko, że podatnik otrzyma wpis do rejestru zastawów skarbowych. Organ podatkowy może w takiej sytuacji ustanowić zastaw skarbowy z tytułu zaległości podatkowych. Zastaw skarbowy powstaje w momencie wpisu do specjalnego rejestru, dokonywanego np. przez urząd skarbowy na majątku podatnika zwlekającego z zapłatą podatków.
Czy zastaw skarbowy jest „dziedziczony”? Tak, zastawem skarbowym nadal obciąża się samochód również w sytuacji, gdy jego własność przejdzie na osobę, która nie ma zaległości podatkowych. Dla nowego właściciela takiego auta oznacza to duży problem - na nic zdadzą się tłumaczenia, że nie wiedział o zastawie, gdyż urząd nadal może zlicytować taki pojazd po zmianie właściciela. Może się okazać, że już przy rejestracji w wydziale komunikacji dostaniemy decyzję odmowną i nie zarejestrujemy na siebie takiego pojazdu.
Jak sprawdzić, czy rzecz jest obciążona zastawem skarbowym? Z pomocą przychodzi raport historii pojazdu autoDNA, który oferuje nową funkcjonalność - sprawdzenie rejestrów zastawów po numerze VIN wraz z innymi informacjami na temat danego pojazdu.
Egzekucja komornicza - jak sprawdzić, czy samochód nie jest zajęty?
Dodatkowo, uzupełniająco, można sprawdzić, czy pojazd nie podlega zajęciu komorniczemu. Stosowne adnotacje powinny znaleźć się w dokumentach oraz na pojeździe. Fakt, że dłużnik zbył pojazd po dokonanym zajęciu przez komornika, nie ma wpływu na dalszy bieg postępowania egzekucyjnego i może być ono kontynuowane przeciwko nabywcy, którego komornik ma obowiązek poinformowania o stanie postępowania. Zatem jeżeli nabędziemy pojazd podlegający zajęciu komorniczemu, nawet jeżeli auto nie będzie oznakowane, stosowną informację przekaże nam komornik.
Rozporządzenie przez dłużnika zajętym pojazdem jest czynnością bezwzględnie nieważną. Nabywca powołujący się na nabycie pojazdu w dobrej wierze może domagać się ochrony swoich praw przez wytoczenie powództwa z art. 841 Kpc.
Jak sprawdzić, czy komornik zajął samochód? Ważne informacje można znaleźć w bazie CEPiK, tj. Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców. To specjalny system informatyczny, który gromadzi różne informacje nie tylko o samochodach, ale także o ich właścicielach i posiadaczach prawa jazdy. Jednak w bazie tej nie ma informacji na temat długów właściciela pojazdu oraz ciążących na nim zajęć komorniczych. Nie ma także sensu kontaktować się z poszczególnymi komornikami, gdyż sprawę może prowadzić specjalista, z siedzibą w zupełnie innym miejscu Polski.
Aby mieć pewność co do ewentualnego zastawu auta, nie mówiąc już o zajęciu komorniczym, sprawdź pojazd w Centralnej Informacji o Zastawach Rejestrowych. Należy przygotować odpowiednie wnioski, które można złożyć osobiście lub pocztą. Po złożeniu wniosku otrzymasz informacje o tym, czy wskazany przez Ciebie pojazd jest przedmiotem postępowania prowadzonego przez komornika, czy też nie.
Czy można sprzedać samochód zajęty przez komornika? Tak, komornik może zająć sprzedany samochód, jeżeli został on zbyty po formalnym zajęciu go przez komornika w ramach postępowania egzekucyjnego. Warto podkreślić, że sprzedaż samochodu po zajęciu komorniczym nie chroni nabywcy przed zajęciem pojazdu. Jeżeli samochód nie został jeszcze formalnie zajęty przez komornika, dłużnik ma prawo do jego sprzedaży. W przypadku sprzedaży pojazdu przed zajęciem komorniczym, warto zadbać o to, aby transakcja była przeprowadzona zgodnie z prawem, a umowa sprzedaży nie budziła wątpliwości co do swojej legalności.
Komornik fakty i mity #biznesbezpułapek
Co zrobić w przypadku wykrycia wad prawnych?
Należy najszybciej jak to możliwe zawiadomić sprzedawcę o zauważonych wadach, najlepiej listem poleconym za potwierdzeniem odbioru. Pozostałe roszczenia do sprzedawcy to żądanie naprawienia szkody, która została poniesiona przez to, że zawarliśmy umowę, nie wiedząc o istnieniu wady, choćby szkoda była następstwem okoliczności, za które sprzedawca nie ponosi odpowiedzialności. W szczególności możemy żądać zwrotu kosztów zawarcia umowy, kosztów odebrania, przewozu, przechowania i ubezpieczenia rzeczy, zwrotu dokonanych nakładów w takim zakresie, w jakim nie odnieśliśmy z nich korzyści, a nie otrzymaliśmy ich zwrotu od osoby trzeciej, oraz zwrotu kosztów procesu.
Ponadto, kupujący może również dochodzić naprawienia szkody na zasadach ogólnych. Dla oceny zasadności roszczenia i braku przedawnienia (2 lata) konieczne jest ustalenie daty zawarcia umowy sprzedaży pojazdu.
tags: #jak #sprawdzic #czy #dluznik #ma #samochod