Tytuł wykonawczy nakazujący usunięcie odpadów
Obowiązek usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania ciąży na posiadaczu odpadów. Jest to obowiązek powstający z mocy prawa i z zasady winien być wykonany bez ingerencji organu administracji, a także bez zbędnej zwłoki, tj. najszybciej jak to możliwe.
Kto jest odpowiedzialny za usunięcie odpadów?
Posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Wynika to bezpośrednio z regulacji zawartej w art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach. Za miejsce nieprzeznaczone do składowania lub magazynowania odpadów - w świetle braku definicji ustawowej - uznaje się odpowiednio miejsca niebędące przystosowanymi do tego celu obiektami budowlanymi, oraz miejsca, dla których nie wydano decyzji administracyjnej, określającej miejsce i sposób magazynowania odpadów. Wprowadzone w ustawie domniemanie powoduje, że z zasady, odpowiedzialnym za usunięcie nielegalnie zalegających odpadów z nieruchomości, będzie jej właściciel, i to niezależnie od tego, czy to on faktycznie ponosi odpowiedzialność za nielegalne umieszczenie odpadów na swojej nieruchomości.
Właściciel nieruchomości może uchylić się od obowiązku usunięcia odpadów poprzez wykazanie, że odpowiedzialność za odpady zalegające na nieruchomości ponosi inny, konkretny podmiot. Ustawa przewiduje również sytuację, w której posiadacz odpadów nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości, z której jest obowiązany usunąć odpady. W takim przypadku, władający powierzchnią ziemi jest obowiązany umożliwić posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z tej nieruchomości, przy czym władającemu powierzchnią ziemi przysługuje od posiadacza odpadów wynagrodzenie za udostępnienie nieruchomości (art. 26 ust. 4 ustawy o odpadach).
Co zrobić, gdy obowiązek usunięcia odpadów nie jest wykonywany?
Mimo ustanowionego obowiązku usunięcia odpadów z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania lub magazynowania, niejednokrotnie zdarza się, że obowiązek ten nie jest wykonywany, a odpady zalegają na nieruchomości przez wiele miesięcy, a nawet lat. Zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy, w sytuacji nieusunięcia odpadów przez posiadacza, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. W decyzji tej określa się w szczególności: termin usunięcia odpadów, rodzaj odpadów oraz sposób usunięcia odpadów (art. 26 ust. 3 ustawy).
W przypadku gdy ze względu na zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi lub środowiska konieczne jest niezwłoczne usunięcie odpadów, zastosowanie znajduje regulacja zawarta w art. 26 ust. 4 ustawy o odpadach.
Decyzja nakazująca usunięcie odpadów jako podstawa do egzekucji
Adresatem decyzji winien być posiadacz odpadów, odpowiedzialny za usunięcie odpadów. W przypadku większej liczby podmiotów, będących posiadaczami odpadów, decyzja wydawana jest w stosunku do wszystkich posiadaczy odpadów odpowiedzialnych za gospodarowanie odpadami zalegającymi w miejscu nieprzeznaczonym do składowania lub magazynowania odpadów. Za wykonanie obowiązków wskazanych w decyzji posiadacze odpadów odpowiedzialni są solidarnie (art. 26 ust. 5 ustawy).
Właściwy organ może zmienić, bez odszkodowania, sposób wykonania decyzji nakazującej usunięcie odpadów, jeżeli wykonanie decyzji w sposób w niej wskazany okaże się niemożliwe lub może stwarzać zagrożenia dla życia, zdrowia lub środowiska, lub inny sposób wykonania jest bardziej racjonalny ze względu na wymagania ochrony środowiska lub ze względów ekonomicznych, przy zachowaniu właściwego poziomu ochrony życia, zdrowia ludzi i środowiska.
Samo wydanie decyzji nakazującej usunięcie odpadów może nie doprowadzić do wykonania przez posiadacza odpadów tego obowiązku. W takiej sytuacji, decyzja ostateczna może stanowić podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego i wszczęcia postępowania egzekucyjnego w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Praktyka dowodzi, że nierzadko dopiero sięgnięcie do powyższego rozwiązania, często pomijanego przez organy administracji, pozwala zapewnić skuteczne usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania.
Jak są segregowane odpady? - Fabryki w Polsce
Postępowanie egzekucyjne - środki przymusu
W przypadku uchylania się zobowiązanego od wykonania nałożonego obowiązku, wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. W przypadku egzekucji dotyczącej obowiązków o charakterze niepieniężnym organ może zastosować grzywnę w celu przymuszenia lub wykonanie zastępcze. Grzywna w celu przymuszenia nie ma charakteru sankcji, lecz stanowi formę nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego, przez dolegliwość finansową, do określonego zachowania.
Jeżeli grzywna w celu przymuszenia nie doprowadzi do wykonania decyzji administracyjnej, pozostaje organowi egzekucyjnemu zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego. Wykonanie zastępcze polega na wykonaniu nałożonego obowiązku przez inną osobę, na zlecenie organu egzekucyjnego i na koszt zobowiązanego. Jest to środek prowadzący bezpośrednio do realizacji obowiązku.
Przykładowa sprawa sądowa
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w jednej ze spraw oddalił skargę J. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku usunięcia odpadów z nieruchomości. Prezydent Miasta B. nakazał J. S. usunięcie niesegregowanych odpadów komunalnych z nieruchomości, jednakże obowiązek ten nie został wykonany. W związku z tym wystawiono tytuł wykonawczy i nałożono grzywnę w celu przymuszenia. J. S. kwestionował nałożony obowiązek, twierdząc, że materiał na posesji nie jest odpadem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, wskazując, że w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą być rozpatrywane zarzuty dotyczące zasadności obowiązku, a jedynie dopuszczalność i prawidłowość samego postępowania egzekucyjnego.
Zmiany w przepisach i nowe możliwości
Ostatnie zmiany w ustawie o odpadach mają na celu ograniczenie procederu nielegalnego składowania odpadów. Wprowadzono m.in. obowiązek ustanowienia zabezpieczenia roszczeń oraz obowiązek prowadzenia wizyjnego systemu kontroli miejsc magazynowania lub składowania odpadów. Nowe przepisy wprowadzają również odpowiedzialność wytwórcy odpadów niebezpiecznych za gospodarowanie odpadami aż do momentu przekazania ich do ostatecznego odzysku lub unieszkodliwienia, a także odpowiedzialność za zagospodarowanie odpadów dla aktualnego lub poprzedniego posiadacza odpadów w przypadku braku możliwości ustalenia wytwórcy odpadów. Zaostrzono także kary za gospodarowanie odpadami niezgodne z przepisami.
Istnieje możliwość pozyskania środków z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na rekultywację terenów zdegradowanych oraz usuwanie porzuconych odpadów, szczególnie w przypadkach, gdy zagrażają one zdrowiu i życiu ludzi.
tags: #tytul #wykonawczy #nakazujaca #usuniecie #odpadow #druk